رشته حقوق

هدایت و رهبری

دانلود پایان نامه

ت
چند نکته در تحلیل وات راجع به اخراج یهودیان بنی نضیر شایان ذکر است:
1. پرداختن به همهی جوانب کار آنگونه که در روایات آمده است.
2. اشارهی غیرمستقیم به نقش منافقان در تحریک یهودیان علیه مسلمانان.
3. وات اقدام پیامبر(ص) در اخراج یهودیان بنی نضیر از مدینه را همراه با پذیرش مالکیت آنها بر نخلستان، غیرمتناسب با اقدام یهودیان برای قتل پیامبر(ص) میداند. این تحلیل به نظر غیرمنطقی میرسد، زیرا وقتی گروهی در صدد قتل رئیس و حاکم منطقه یا شهری برمیآیند، اگر با جدیت با آنها مقابله نشود چگونه میتوان امنیت شهر را تضمین نمود. آیا وات تصویری از نیت یهودیان در صورت عملی شدن آن دارد؟ اگر نیت آنان به وقوع میپیوست، آیا اسلام در گامهای نخست با مشکل اساسی روبرو نمیشد؟ در مقابل، برخورد عملی و جدی میتوانست در تأمین امنیت شهر و جامعهی تازهتأسیس مدینه بسیار مؤثر باشد و این اقدام پیامبر(ص) در تقویت روحیهی مسلمانان و قدرت آنها بسیار تأثیرگذار بود.
5-11-5. غزوهی خندق یا احزاب
وات در بررسی جنگ احزاب چهار عامل را در ناکامی مکیان برمیشمرد:
1. نقطهی قوت و برتری مکیان، سوارهنظام آنان بود که حفر خندق اجازهی استفاده از 600 سوارهنظام را به مکیان نداد و لذا این برتری از بین رفت.
2. درو و برداشت زودهنگام زمینهای کشاورزی اطراف مدینه به پیشبینی پیامبر(ص)، مکیان را در تهیهی علوفه برای اسبهای خود با مشکل مواجه ساخت.
3. سازماندهی نیروهای مسلمان که تمام حملات شمال را دفع کردند و روحیهی دشمن را متزلزل ساخت.
4. تلاشهای پیامبر(ص) و نمایندهی او در برهم زدن توافق میان قبیلهی یهودی بنی قریظه و مشرکان که بنا بود یهود بنی قریظه از پشت سر و داخل مدینه بر مسلمانان حمله برند و سپاه قریش از جلو، که تحققِ آن برای مسلمانان بسیار خطرناک بود.
به نظر وات، این شکست همراه با قدرت روزافزون پیامبر(ص) زمینههای گرایش مکیان به اسلام را فراهم ساخت. پایان جنگ خندق با اعدام مردان قبیلهی بنی قریظه و اسارت زنان و کودکان به حکم سعد بن معاذ انصاری که در میان انصار جایگاه ویژهای داشت همراه بود. این تصمیم اگرچه انتقاد و اعتراض بعضی از نویسندگان اروپایی را دربرداشت و آن را وحشیانه و غیر انسانی شمردند، اما وات به دفاع از این اقدام پرداخت و با توجه به وضعیت اجتماعی و نظام قبیلهای آن زمان عربستان طبیعی دانست. به ویژه اینکه یهودیان بنی قریظه در شرایطی که پیامبر(ص) با مشرکان در جنگ بود نه تنها به پیامبر(ص) کمکی ننمودند، بلکه با خیانت به مسلمانان در صدد کمک به قریش بودند که این حکم را در پی داشت.
5-11-6. غزوهی خیبر
وات در تحلیل جنگ خیبر هم به بررسی علل وقوع جنگ میپردازد، اگرچه این علل را تحریک نظامی اعراب علیه پیامبر(ص)، خیانت یهودیان به پیامبر(ص) و موقعیت مسلمانان پس از لشکرکشی بیثمر به مکه که موجب یأس و نومیدی آنان گشت برمیشمرد، و هم به بررسی علت شکست یهودیان خیبر میپردازد. یادآوری دو نکته در اینجا ضروری مینماید:
1. عدم اشاره به نحوهی پیروزی مسلمانان که با فتح قلعهی خیبر توسط حضرت علی(ع) صورت گرفت، اما وات مانند سایر بخشها نامی از حضرت علی(ع) نمیبرد که این متأثر از منابع اهل سنت یا منابع مستشرقان پیشین است.
2. تحلیل وات در خصوص لزوم تغییر اندیشه در بقای تحول جدید در جامعه، صحیح به نظر میرسد و هر تحول جدید اگر در حوزهی اندیشه انجام گیرد و بتواند اندیشهها را با خود همراه سازد دوام یافته و ابدی و جاودانه خواهد شد.
5-11-7. فتح مکه
دیدگاه وات در باب فتح مکه و بررسی وقایع آن، صحیح، منطقی و دقیق به نظر میرسد؛ هم در بررسی ریشههای بحث، هم در ذکر جزئیات وقایع و هم در نتیجهگیری و تحلیل آن. او ضمن بررسی موقعیت مسلمانان پس از صلح حدیبیه، معتقد است که قدرت مسلمانان رو به افزایش بود. از طرفی، مکه به عنوان مهد اسلام و نقطهی آغازین آن برای پیامبر(ص) ارزش بسیاری داشت و نیز برای نشر اسلام و ایجاد وحدت عربی تحت هدایت و رهبری او بسیار مهم و ضروری بود؛ ازاینرو، در صدد تصرف مکه برآمد.
از ویژگیهای بارز تحلیلهای وات میتوان به بررسیهای دقیق و تحلیلهای جامعهشناختی او اشاره نمود. وی ابتدا اهداف پیامبر(ص) در هر مرحله را براساس وضعیت موجود تبیین مینماید و سپس مقدمات و راههای رسیدن به اهداف را مورد بررسی قرار میدهد. توجه به ساختار قبیلهای جامعهی عربستان در اندیشهها و عملکرد پیامبر(ص) از نگاه وات برجسته و از عوامل موفقیت پیامبر (ص) شمرده میشود که تعالیم اسلام با نیازهای قبیلهای و ساختار جامعه همخوانی دارد. به نظر وات، از نکات برجسته و علل موفقیت پیامبر(ص) مدیریت آن حضرت در ادارهی امور اجتماع، نحوهی برخورد با وقایع و مسلمانان، حکمت و دوراندیشی ایشان است. البته باید توجه داشت که نگاه صرفاً جامعهشناختی بدون توجه به امور معنوی و ارادهی الهی نواقصی را به همراه دارد که تحلیلهای وات خالی از آن نیست. اینکه همهی امور و وقایع در طی چندین سال در راستای تقویت و تثبیت جایگاه پیامبر(ص) و مسلمانان انجام گرفته است (از جمله تغییرات ناگهانی بعضی وقایع به نفع مسلمانان در جنگها و …) را میتوان به ارادهی الهی برگرداند که در بعضی از آیات به این خواست الهی اشاره شده، اما وات بدان اشاره نکرده است. در مجموع، تحلیل وات دربارهی فتح مکه با دیدگاه مسلمانان همخوانی داشته و به واقعیت نزدیک است.
5-11-8. غزوهی تبوک
در بررسی دیدگاه وات در خصوص جنگ تبوک باید بدین نکته توجه نمود که دعوت به اسلام از وظایف اصلی و بنیادین پیامبر(ص) است و لذا بعید به نظر میرسد که آن حضرت در معاهدات خود با قبایل مسیر شمال آنها را به اسلام دعوت نکرده باشد و صرفاً به اهداف اقتصادی و اجتماعی برای دریافت جزیه و تحمیل قدرت خود اکتفا کرده باشد. پیامبر(ص) از ابتدای رسالت خود در صدد مبارزه با عقاید جاهلی و بطلان آداب و رسوم آن دوره بود و لذا نمیتوان این پیمانها را برگرفته از عادات قبایل عرب مبنی بر حمایت طایفهی قویتر از طایفهی ضعیفتر دانست، بلکه هدف پیامبر (ص) تبلیغ اسلام و به سعادت رساندن آنان بود.
وات در تحلیل اولیهی خود از اقدامات پیامبر(ص) در جریان جنگ تبوک بر این باور است که این اقدامات برگرفته از وحی و الهام الهی و جنبهی دینی آن حضرت است، نه قدرت فکر و تحلیل عقلانی ایشان؛ اما در ادامه میگوید که پیامبر(ص) در جریان امور و موضوعات مهم سیاسی با پیروان خود مشورت میکرد.

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه ارشد درموردشورهای اسلامی، کشورهای اسلامی، مجنی علیه، استاد راهنما

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید