مورفولوژی

مورفولوژی

فهرست جداول
جدول 1-3: مورفولوژی ریشه های دندان های مولر اول ماگزیلا 54
جدول 2-3: مورفولوژی ریشه های دندان های مولر دوم ماگزیلا 55
جدول 3-3: مورفولوژی کانال های ریشه ای در دندان های مولر اول ماگزیلا 60
جدول 4-3: مورفولوژی کانال های ریشه ای در دندان های مولر دوم ماگزیلا 60
فصل اول:
مـقـدمـه
پیشگفتار
هدف درمان ریشه دبریدمان کامل کانال ریشه ای و حذف کامل میکروارگانیسم ها و محصولات جانبی آن ها از سیستم کانال ریشه و سیل موثر سیستم کانال می باشد.این هدف بدون آگاهی کامل از مورفولوژی کانال ریشه ای بدست نخواهد آمد(1).
یکی از علل شایع شکست درمان ریشه غیر جراحی، عدم توانایی درمان موثر تمامی کانالهای ریشه است. مطالعات فراوانی در مورد مورفولوژی کانال ریشه در جمعیت های مختلف ارائه شده است که مسلما از اهمیت زیادی برای اندودنتیست ها و دندانپزشکان عمومی که خواهان انجام درمان های ریشه هستند، برخوردار است (2).
(2-1) کلیات
1-2-1 تکامل دندان
اولین نشانه های تکامل ماکروسکوپی دندان های مولر شیری فک بالا در 5/12 هفتگی آغاز می شوند. زمان اولین نشانه های کلسیفیکاسیون دندان مولر اول شیری فک بالا در 5/15 هفتگی ودندان مولر دوم شیری فک بالا در 19 هفتگی می باشد.هنگام تولد سه چهارم ارتفاع اکلوزوژنژیوالی تاج مولر اول شیری فک بالاو یک چهارم ارتفاع اکلوزوژنژیوالی تاج مولر دوم شیری فک بالا کلسیفیه شده است (3).
دندان مولر دائمی اول و دوم در حدود هفته بیستم دوره جنینی شروع به تکامل می کنند. این در کامل در طی مراحلی متوالی صورت می گیرد. تکامل تاج در حدود 5/2 الی 3 سالگی رخ می دهد در حالی ریشه دندان حدود 9 الی 10 سالگی کامل می شود. این رویداد ها در طی یک توالی شامل شروع تقسیم سلولی، رشد سلولی، تمایز و رسوب عاح و مینا رخ می دهند (4).
دندان ابتدا از یک لایه سلول اپی تلیالی به نام دنتال لامینا تشکیل می شود. مراحل تشکیل دندان از دنتال لامینا با توجه به شکل دندان به سه مرحله تقسیم می شود. ابتدا یک توده شبیه جوانه گل بوجود می آید. مشخصه این مرحله تکثیر سلول های اپیتلیالی به داخل اکتومزانشیم می باشد. سپس این توده انواژینه شده و به آن کلاهکی شکل گفته می شود. به این توده سلولی ارگان مینایی هم گفته می شود. در نهایت با رشد جوانه دندان و عمیق تر شدن این انواژیناسیون مرحله زنگی شکل رخ می دهد. در طی تکامل تاج دندان بافتی که در داخل این انواژیناسیون یا همان ارگان مینایی به دام می افتند تولید پالپ دندان را می نماید و در مراحل ابتدایی به آن دنتال پاپیلا گفته می شود (5).
سلول های لایه خارجی ارگان مینایی در اثر تمایز به آملوبلاست ها تبدیل می شوند که تولید مینا را می نمایند. از طرفی دیگر سلول های داخلی ارگان مینایی با تمایز خود به ادونتوبلاست ها در تشکیل عاج شرکت می نمایند (5).
همچنین اکتومزانشیم اطراف ارگان مینایی به دنتال ساک تبدیل شده و در تشکیل لیگامان پریودونتال شرکت می نماید(5).
شروع رسوب ماتریکس عاجی غیر مینرالیزه از نوک کاسپ ها رخ می دهد. به اولین لایه معدنی عاج که تشکیل می شود، منتل دنتین گفته می شود که ضخامت حدود 20 میکرون دارد (5).
پس از رسوب اولین عاج، آملوبلاست ها شروع به تشکیل مینا می نمایند و با کامل شدن رسوب و تشکیل مینا، ریشه هم آغاز به تشکیل می کند. در محلی که سلول های داخلی و خارجی ارگان مینایی به یکدیگر متصل می شوند، لوپ سرویکال گفته می شود. با شروع رشد این لوپ سرویکال به ساختاری به نام غلاف اپی تلیالی هرتویگ تشکیل می شود. این غلاف تعیین کننده اندازه، شکل و طول ریشه های دندان می باشد. در حالتی که دندان تک ریشه باشد، این غلاف از سمت های مختلف به سمت هم رشد می کنند تا اینکه تنها یک سوراخ کوچک باقی می ماند. به این پرولیفراسیون، دیافراگم اپی تلیالی گفته می شود. در دندان های دو ریشه دیافراگم در دو ناحیه رشد می کنند و از دو طرف به هم می رسند و در نتیجه دو سوراخ ایجاد می شود. در دندان های سه ریشه هم این تکثیر در سه جهت رخ داده و سه سوراخ ایجاد می شود (4).
زمانی که اولین لایه عاج در ریشه شکل می گیرد، سلول های دنتال ساک با مهاجرت به نزدیک ریشه و نیز تمایز به سمنتوبلاست ها، شروع به تشکیل سمان می نمایند(5).
تشکیل ریشه کمی پیش از رویش دندان به داخل دهان آغاز می شود و زمانی که دندان به موقعیت نهایی خود رسیده باشد، حدود دو سوم ریشه تشکیل شده است. کامل شدن ریشه حدود دو الی سه سال پس از تکمیل رویش کامل می شود (5).
2-2-1 نحوه تشکیل کانال های لترالی
زمانی که یکپارچگی غلاف هرتویگ از بین می رود و یا یک قسمت از ریشه ادونتوبلاست ها قادر به ساختن عاج نباشند، یک نقص در دیواره عاجی ریشه بوجود می آید که در نهایت موجب تشکیل یک کانال فرعی میان دنتال ساک و پالپ می شود. این کانال های فرعی در هر منطقه ای از ریشه ممکن است تشکیل شوند اما در یک سوم انتهایی ریشه بیشتر شیوع دارند (6). اما مورد قبولترین تئوری در مورد نحوه تشکیل کانال های فرعی، به دام افتادن یک رگ خونی در غلاف اپی تلیالی هرتویگ می باشد. در صورتی که قسمت های اطراف این رگ عاج سازی رخ ندهد در نهایت یک کانال فرعی تشکیل می شود (7).
3-2-1 شناسایی کانال های لترالی

Share