احاطه خداوند بر کجروان؛ احاطه خداوند بر کنش های انسان؛ احاطه خداوند بر کنش های کجروان؛ احاطه علمی خداوند بر کنش های انسان؛ آگاهی خداوند به انسان؛ آگاهی خداوند به کجروان؛ آگاهی خداوند به کجروان و همنوایان؛ آگاهی خداوند به کنش های کجروانه انسان؛ آگاهی خداوند به کنش های مخفی انسان؛ آگاهی خداوند به کنش های انسان؛ آگاهی خداوند به کنش های آشکار و مخفی انسان؛ آگاهی خداوند به کنش های کجروان؛ آگاهی خداوند به کنش های مخفی انسان ؛ آگاهی خداوند به کنش های مخفی کجروان؛ آگاهی خداوند به کنش های همنوایانه انسان؛ آگاهی خداوند به همنوایان؛ آگاهی خداوند به همنوایان و کجروان؛ دانای مطلق بودن خداوند؛ شاهد بودن خداوند بر کنش های انسان؛ نظارت خداوند بر کنش های همنوایانه انسان؛ غافل نبودن خداوند از کنش های کجروان؛ فراموشکار نبودن خداوند؛ غایب نبودن کنش های انسان از خداوند؛ مخفی نبودن چیزی بر خداوند؛ نزدیک بودن خداوند به انسان؛ همراهی خداوند با انسان
در منظر خداوند بودن کنش های انسان
آشکار شدن کنش های انسان برای پیامبر(ص)؛ آشکار شدن کنش های انسان برای خداوند؛ آشکار شدن کنش های انسان برای مؤمنان؛ آگاه شدن انسان به کنش های همنوایانه خود در قیامت؛ آگاه شدن انسان به کنش های کجروانه خود در قیامت؛ آگاهی فرشتگان به کنش های انسان
آشکار شدن کنش های انسان در قیامت
ثبت کنش های انسان؛ ثبت کنش های انسان توسط فرشتگان ؛ شاهد بودن فرشتگان بر کنش های انسان؛ شهادت فرشتگان بر کنش های انسان؛ شهادت دادن اعضای بدن، علیه انسان در قیامت؛ شهادت دادن انسان علیه خود در قیامت؛ شهادت زمین بر کنش های انسان؛ شهادت پیامبر(ص) بر کنش های انسان
در منظر شاهدان الهی بودن کنش های انسان
در ایجاد مقولههای مهم، تلاش شده است که هر کدام از آنها به لحاظ نظری، هماهنگی پذیرفته شدهای داشته باشد. در ادامه، توضیح کوتاهی درباره هر یک از این مقولههای مهم خواهد آمد.
4-3-2-1- اهمیت نظارت خداوند
اهمیت دادن به موضوع نظارت خداوند از دیدگاه قرآن از چند لحاظ قابل بررسی است:
1. اختصاص تعداد زیادی از آیات قرآن به این موضوع (بیش از 347 آیه) که بیانگر اهمیت آن در کنترل کجروی انسان است.
2. آگاهی از نظارت خداوند سبب میشود که فرد بداند کند که در صورت تخلف، همه مدارک و شواهد علیه او وجود دارد و این حالت، قطعی شدن مجازات را برای او هم در جهان حاضر و هم جهان پس از مرگ، به دنبال دارد.
3. بیان این مفهوم بعد از آیاتی که اشاره به کجروی اشخاص دارند، این نظارت را به عنوان ضمانت اجرای هنجارهای دینی معرفی کرده است. به همین دلیل، در برخی از موارد، با بیانی توبیخی، افراد را مخاطب قرار میدهد که «مگر نمی دانند، خداوند آنان را میبیند» یا اینکه «مگر نمیدانند که بر کنشهای آنان نظارت صورت میگیرد».
4. به کار بردن مفاهیم گوناگون، متنوع و متناسب با فهم همه انسانها با توجه به سلسله مراتب ایمان، بیانگر اهمیت این موضوع از دیدگاه قرآن است. برای مثال، قرآن برای کسانی که تبعیت آنها از هنجارها به امید بهشت و ترس از جهنم است، چنین اشاره دارد که فرشتگانی نزد او حاضر و اعمال او را ضبط میکنند. همچنین قرآن بیان میکند که زمین و اعضای بدن خود انسان نیز بر رفتار انسان ناظر است و در قیامت بر این رفتارها، شهادت خواهند داد. علاوه بر این، قرآن برای گروهی که درکی ساده از حضور خداوند دارند، با الفاظی مانند اینکه «او به راز دلها آگاه است»، «چیزی را نمیتوان از او مخفی کرد» و «آگاه به آشکار و نهان شماست»، به دنبال این است که انسان نباید تصور کند که به همان گونه که کنشهای خود را از دید دیگران در دنیا پنهان میکند، میتواند به تصور خود، آن را از خداوند مخفی کند و خود را از عواقب ناگوار آن برهاند.
5. استفاده از الفاظ و شیوههای گوناگون ادبی نیز دلیلی برای بیان اهمیت این موضوع است، مانند بیان آیات با جمله اسمیه برای تأکید؛ استفاده از جمله فعلیه برای دوام؛ استفاده از «إِنَّ» در ابتدای جمله اسمیه برای تأکید بیشتر؛ استفاده از لام تأکید در برخی از آیات مانند «إِنَّ اللهَ بِعِبَادِهِ لَخَبِیرٌ بَصِیرٌ» (فاطر، 31).
6. تکرار زیاد این مفهوم و بیان آن بعد از دستورهای هنجاری، برای در نظر گرفتن این نظارت در زمان اجرای هنجار و تخلف نکردن از آن بوده است. به این صورت که انسان در هنگام انجام دادن کنشهای کجروانه، حضور ناظر و نظارت او را بر کنش خود احساس کند. میتوان در این باره به موارد زیر اشاره کرد:
الف. ترویج نماز و زکات: « و نماز را بر پا دارید و زکات را ادا کنید و هر کار خیری را برای خود از پیش میفرستید، آن را نزد خدا خواهید یافت. خداوند به اعمال شما بینا است».
ب. جلوگیری از تغییر هنجارهای دینی: « پس کسانی که بعد از شنیدنش آن را تغییر دهند، گناه آن فقط بر کسانی است که آن ]وصیت[ را تغییر میدهند. خداوند شنوا و دانا است».
ج. تقویت جهاد: « و در راه خدا کارزار کنید و بدانید که خداوند شنوا و دانا است».
د. تقویت امانتداری: « همانا خداوند به شما فرمان میدهد که امانتها را به صاحبانش برگردانید… همانا خداوند همواره شنوا و بینا است».
ه. قضاوت عادلانه: « و چون میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت داوری کنید. در حقیقت، نیکو چیزی است که خدا شما را به آن پند می‌دهد. همانا خداوند همواره شنوا و بینا است».
و. درست انجام وظیفه کردن: « [که] زره‌های فراخ بساز و حلقه‌ها را درست اندازه‌گیری کن و کار شایسته کنید؛ زیرا من به آنچه انجام می‌دهید، بینایم»؛ « ای پیامبران! از چیزهای پاکیزه بخورید و کار شایسته کنید که من به آنچه انجام می‌دهید، دانایم» .
ز. رعایت عفت: به مردان با ایمان بگو دیده فرو نهند و پاکدامنی ورزند که این برای آنان پاکیزه‌تر است؛ زیرا خدا به آنچه می‌کنند، آگاه است.

                                                    .