رشته حقوق

روایات تفسیری

دانلود پایان نامه

453ـ … عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْأَنْصَارِیِّ قَالَ‏ لَمَّا أَخَذَ النَّبِیُّ بِیَدِ عَلِیٍّ فَرَفَعَهَا وَ قَالَ مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلَاهُ قَالَ أُنَاسٌ إِنَّمَا افْتَتَنَ بِابْنِ عَمِّهِ وَ نَزَلَتِ الْآیَهُ  فَسَتُبْصِرُ وَ یُبْصِرُونَ * بِأَیِّکُمُ الْمَفْتُونُ‏ .
109ـ … قَالَ جَابِرٍ إِنِّی کُنْتُ لَأَدْنَاهُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ‏ قَالا سَمِعْنَا رَسُولَ اللَّهِ وَ هُوَ فِی حِجَّهِ الْوَدَاعِ بِمِنًى یَقُولُ لَأَعْرِفَنَّکُمْ بَعْدِی تَرْجِعُونَ کُفَّاراً یَضْرِبُ بَعْضُکُمْ رِقَابَ بَعْضٍ وَ لَأَیْمُ اللَّهِ لَئِنْ فَعَلْتُمُوهَا لَتَعْرِفُنَّی فِی کَتِیبَهٍ یُضَارِبُونَکُمْ‏ قَالَ ثُمَّ الْتَفَتَ خَلْفَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ بِوَجْهِهِ وَ قَالَ أَوْ عَلِیٌّ أَوْ عَلِیٌّ … .
بیان: این که ولایت امام علی و به تبع آن ولایت و امامت سایر ائمه وسیله آزمایش مردم است شاید از باب این است که ولایت، همان اکمال دین است الیوم اکملت لکم دینکم وطبق صریح قرآن و ادله نقلی و عقلی فراوان ذیل همین آیه، عدم پذیرش حکم ولایت از سوی هر مسلمانی که باشد سبب نقصان دین او و مورد امتحان الاهی قرار خواهد گرفت.
روایات معنا شناخت
از مجموع روایات ابن‌الماهیار فقط پنج روایت به شرح واژگانی پرداخته‌اندکه این موارد را روایات معنا شناخت می‌نامیم. در این روایات واژه‌های یَصِدُّونَ، أَوَّلُ الْعابِدِینَ،‏ الْهُدَى، خَنَسُوا معناشناسی شده‌اند.
معناشناسی صدیق و حمیم
140ـ … سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ … یَقُولُونَ‏  فَما لَنا مِنْ شافِعِینَ * وَ لا صَدِیقٍ حَمِیمٍ‏  یَعْنِی بِالصَّدِیقِ الْمَعْرِفَهَ وَ بِالْحَمِیمِ الْقَرَابَه.
یَصِدُّونَ‏: یَضِجُّونَ
327ـ … عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ‏ جَاءَ قَوْمٌ إِلَى النَّبِیِّ فَقَالُوا یَا مُحَمَّدُ إِنَّ عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ کَانَ یُحْیِی الْمَوْتَى فَأَحْیِ لَنَا الْمَوْتَى … مِنْ أَعَاجِیبِ بَنِی عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَوْ نَحْوِهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ‏  وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْیَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُکَ مِنْهُ یَصِدُّونَ‏  أَیْ یَضِجُّونَ.‏
أَوَّلُ الْعابِدِینَ‏: أَوَّلُ الْمُطِیعِینَ
333ـ … عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ … فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ :  أَوَّلُ الْعابِدِینَ‏  أَوَّلُ الْمُطِیعِینَ.
الْهُدَى: سَبِیلُ عَلِیٍّ
349ـ … عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ‏ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏  إِنَّ الَّذِینَ ارْتَدُّوا عَلى‏ أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمُ الْهُدَى‏ قَالَ الْهُدَى هُوَ سَبِیلُ عَلِیٍّ .
خَنَسُوا: سَتَرُوا
494ـ … عَنْ عَلِیٍّ قَالَ: سَأَلَهُ ابْنُ الْکَوَّاءِ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ‏  فَلا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ‏  فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا یُقْسِمُ بِشَیْ‏ءٍ مِنْ خَلْقِهِ فَأَمَّا قَوْلُهُ الْخُنَّسِ فَإِنَّهُ ذَکَرَ قَوْماً خَنَسُوا عِلْمَ الْأَوْصِیَاءِ وَ دَعَوُا النَّاسَ إِلَى غَیْرِ مَوَدَّتِهِمْ وَ مَعْنَى خَنَسُوا سَتَرُوا … .
بیان: در همه روایات فوق امام معصوم در مقام بیان معنای واژگان برخی از آیات قرآن بوده‌اند. یعنی در واقع این یکی از مهم‌ترین کارکردهای روایات تفسیری است که یک معنایی را برای عبارات مبهم قرآنی با توجه به اینکه ایشان نزدیک به عصر نزول بوده‌اند به ما می‌دهند. مثلاً در روایت دوم پیامبر معنای « یَصِدُّونَ‏ » را « یَضِجُّونَ » بیان می‌کند. و این یکی از مهم ترین کارکردهای روایات تفسیری است که به ما معنایی را نزدیک به معنای زمان نزول واژگان را می‌دهند.
روایات تفسیری/تبیینی
در این بخش 59 روایات از روایات تفسیری ابن‌الماهیار را ذکر کرده‌ایم که به نوعی به شرح و تفسیر مفاهیم موجود در آیه پرداخته‌اند، این روایات به شرح ذیل می‌باشند. لازم به ذکر است که شرح اندکی نسبت به بعضی از روایات در ذیل آنها آورده شده است که گویای مفهوم و مراد روایت باشد.
اولین ایمان آورنده، رفیق پیامبر در بهشت
5ـ وَ مِنْ تَفْسِیرِ ابْنِ الْحَجَّامِ‏ فِی قَوْلِهِ تَعَالَى‏  وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ‏  الْآیَهَ قَالَ قَالَ عَلِیٌّ یَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَقْدِرُ أَنْ نَزُورَکَ فِی الْجَنَّهِ کُلَّمَا أَرَدْنَا قَالَ یَا عَلِیُّ إِنَّ لِکُلِّ نَبِیٍّ رَفِیقاً أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ مِنْ أُمَّتِهِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهُ  فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً  … .
بیان: روایت فوق در مقام بیان فضیلتی منحصر به فرد برای امام علی است. یعنی ایشان طبق آیه فوق همراه با انبیاء و صادقان و شهدا و صالحان است و نه اینکه جزئی از ایشان باشد بلکه دسته‌ای جدا گانه به حساب می‌آیند زیرا آیه گفته است  فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ .
بهشت، پاداش عمل صالح
15ـ … عن جعفر بن محمد عن آبائه عن أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب قال‏ لما نزلت على رسول الله‏ طُوبى‏ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ‏  قام المقداد بن الأسود الکندی إلى رسول الله فقال یا رسول الله و ما طوبى قال شجره فی الجنه … .

مطلب مشابه :  همبستگی اجتماعی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید