رشته حقوق

منابع و ماخذ مقاله قاعده نفی عسر و حرج

دانلود پایان نامه

ان منبع اجتهاد و روش اجتهاد 23
1-10- نتیجه گیری 25
فصل دوم: بررسی مصالح مرسله
2-1- مقدمه 28
2-2-تعریف مصالح مرسله 28
2-3- تاریخچه مصالح مرسله 29
2-4- دیدگاه مذاهب چهارگانه در رابطه با مصالح مرسله 30
2-4-1 نظر شافعیان در رابطه با مصالح مرسله 30
2-4-2- نظر حنفیان درباره مصالح مرسله 31
2-4-3- نظر مالکیان در رابطه با مصالح مرسله 31
2-4-4- نظر حنبلیها در رابطه با مصالح مرسله 31
2-4-5- مصالح مرسله از دیدگاه شاطبی 32
2-5- شاطبی کیست؟ 32
2-5-1- نوشته های شاطبی 33
2-5-2- نظریه مقاصد از دیدگاه شاطبی 33
2-6- اقسام مصلحت 36
2-6-1- تقسیم به لحاظ درجه اهمیت و از حیث قوت 36
2-6-2- تقسیم بر اساس اعتبار شارع 36
2-6-3- تقسیم از جهت دین و دنیا 37
2-6-4- تقسیم به اعتبار محل صدور 37
2-6-5- تقسیم به اعتبار متعلق آن 41
2-6-6- تقسیم به اعتبار قطع و ظن 37
2-7- ضوابط و چارچوب تمسک به مصالح مرسله 38
2-7-1- هماهنگی با مقاصد شرع 39
2-7-2- مخالف نبودن بانص 39
2-7-3- ضروری و کلی و قطعی بودن 39
2-7-4- معقول بودن 39
2-7-5- رعایت اهم و مهم 39
2-7-6- رعایت نقش زمان و مکان 39
2-7-7- عمومی بودن 39
2-8- ادله حجیت مصالح مرسله 40
2-8-1- ادله لاضرر 40
2-8-2- ادله نفی حرج 41
2-8-3- سیره 41
2-8-4- جامعیت اسلام 42
2-8-5- جاودانگی اسلام 42
2-8-6- درک حسن و قبح اشیاء 43
2-9- ادله منکرین مصالح مرسله 44
2-9-1- اعتراف به نقص شریعت 44
2-9-2-مردد بین دو اعتبار 44
2-9-3- از بین رفتن وحدت و عمومیت تشریع 45
2-10- نقش مصلحت مرسله در انواع احکام 45
2-11- تعارض مصالح با نصوص 46
2-12- احکام مبتنی بر مصالح مرسله 48
2-12-1- احکام مربوط به نظام اداری 48
2-12-2- احکام مربوط به نظام قضایی و حقوقی خاص 48
2-13- نتیجه گیری 49
فصل سوم: بررسی مجمع تشخیص مصلحت نظام
3-1- مقدمه 52
3-2- سابقه تأسیس مجمع تشخیص مصلحت نظام 52

3-3- جایگاه مصلحت در فقه شیعه 54
3-4- اقسام مصلحت 55
3-4-1- تقسیم به لحاظ مقاصد شرع 55
3-4-2- تقسیم به لحاظ درجه اهمیت 56
3-5- ضوابط مصلحت 56
3-5-1- تقدیم اهم بر مهم 56
3-5-2- استفاده از کارشناسان و متخصصان 58
3-5-3- سازگاری با روح قوانین اسلام 58
3-5-4- توجه به نقش زمان و مکان 58
3-5-5- نگهداشت حوزه مصلحتهای حاکم، اجتماع است 59
3-5-6- قاعده نفی عسر و حرج 59
3-5-7- قاعده لاضرر 59
3-6- بررسی حجیت مصلحت 60
3-6-1- جامعیت اسلام 60
3-6-2- حکومت، ضرورتی فطری و نیازی عقلی 60
3-6-3- تشخیص مصلحت در مسائل نوظهور 61
3-7- مصلحت در موضوعات احکام 62
3-7-1- رابطه مصلحت با احکام اولیه 62
3-7-2- رابطه مصلحت با احکام ثانویه 63

3-7-3- رابطه مصلحت با احکام حکومتی 63
3-8- نسبت فقه و مصلحت از دیدگاه امام 64
3-9- مفهوم مصلحت از دیدگاه امام 64
3-10- مصلحت نظام از دیدگاه امام 65
3-10-1- واژه صلاح 66
3-10-2- مصالح کشور 66
3-10-3- مصالح مسلمین 66
3-10-4- مجمع تشخیص مصلحت نظام 67
3-10-5- مصلحت اسلام 67
3-10-6- مصلحت نظام 67
3-10-7- مصلحت زجر کشیده ها 68
3-11- مصلحت نظام و رعایت قانون اساسی 68
3-12- وظایف و اختیارات مجمع تشخیص مصلحت نظام 69
3-12-1- تشخیص مصلحت 69
3-12-2- ارائه مشورت به رهبری 69
3-12-3- حل معضلات نظام 70
3-13- ویژگیهای اعضای مجمع 70
3-14- رابطه بایسته مجمع با مجلس 71
3-14-1- تشکیل شورای افتاء 71
3-14-2- تصدی ولی فقیه 71
3-15- هم عرض نبودن مجمع با سایر قوای سه گانه 72
3-16- عدم کفایت کارشناسی در قوه مقننه 72
3-17- مدت اعتبار مصوبه های مجمع 73
3-18- مجمع تشخیص مصلحت نظام و قانون گذاری بدوی 73
3-19- تأثیر عملی مجمع تشخیص مصلحت نظام در اداره کشور 74
3-20- نتیجه گیری 77
فصل چهارم: مقایسه بین مصالح مرسله و مجمع تشخیص مصلحت نظام
4-1- نقاط افتراق 79
4-1-1- جایگاه عقل در مصلحت نظام و مصالح مرسله 79
4-1-2- تغییر احکام با تغییر زمان در مصلحت نظام و مصالح مرسله 81
4-1-3- کاربرد حدیث لا ضرر در مصلحت نظام و مصالح مرسله 82
4-1-4- آیه نفی حرج در مصلحت نظام و مصالح مرسله 84
4-1-5- مسائل مستحدثه در مصلحت نظام و مصالح مرسله 84
4-1-6- تعارض مصالح در مصلحت نظام و مصالح مرسله 85
4-1-7- جایگاه مصلحت در موضوعات احکام در مصلحت نظام و مصالح مرسله 86
4-1-8- ذکر نمونه هایی از مطلق بودن مصالح مرسله 86
4-1-9- نمونه هایی از احکام و فتاوای مبتنی بر مصالح مرسله 87
4-2- نقاط اشتراک 88
4-2-1- چگونگی پیدایش مصلحت نظام و مصالح مرسله 88
4-2-2- حوزه مصلحت در مصلحت نظام و مصالح مرسله 89
4-2-3- مصلحت از دیدگاه امام خمینی و شاطبی 90
4-2-4- احکام متعلق به نظام اداری و قضایی 91
4-3- نتیجه گیری 92
منابع و مآخذ 95
چکیده انگلیسی 101
چکیده
مقایسه مجمع تشخیص مصلحت نظام با مصالح مرسله اهل سنت در فقه و حقوق ایران
به وسیله ی :
ویدا احمدی
مصلحت یکی از مفاهیمی است که از دهه 1360 خورشیدی به عنوان یک نهاد وارد ادبیات حقوقی ایران و موجب پیدایش نهاد حقوقی«مجمع تشخیص مصلحت نظام» شده است. هدف از این تحقیق بررسی مقایسه ای این نهاد با مصالح مرسله اهل سنت است که برای روشن شدن این موضوع سعی شده به طرح مباحثی پرداخته شود که بیشتر جنبه تطبیقی داشته باشد. از جمله: ضوابط مصلحت، دلایل منکرین و مثبتین و نقاط افتراق و اشتراک آن بیان شده است. بعضی از اندیشمندان اهل سنت مصالح مرسله را دلیل مستقلی در عرض سایر ادله به عنوان منبع مستقل برای استنباط احکام شریعت پذیرفه اند . ولی در فقه شیعه این عنوان نمی تواند به عنوان منبعی مستقل و در عرض سایر ادله برای استنباط احکام شریعت بکار رود. بلکه شیعه با داشتن اهل بیت(ع) و رسول باطنی (عقل) نیازی به مصلحت به عنوان منبع استنباط ندارند و آنچه نیاز است را در ادله اربعه خواهند یافت. مهم ترین تفاوتی که بین این دو نهاد وجود دارد این است که اهل سنت طبق مصالح مرسله به جعل و تشریع می پردازند و از حجیت مصلحت بحث می کنند. اما از نظر شیعه، مجمع تشخیص مصلحت به جعل و تشریع نمی پردازد و کارش تشخیص موضوع و اجرا است.
واژگان کلیدی
مصلحت مرسله، مجمع تشخیص مصلحت، تشریع، حکم حکومتی، اجتهاد.
فصل اول
کلیات و مفاهیم
بخش اول
کلیات
مقدمه:
عقل آدمی اقتضا می کند که در انجام دادن کارهایش هدفی داشته باشد و برای رسیدن به آن تلاش کند. این هدف یا مادی است یا معنوی؛ ولی در هر حال، مصلحت وی را در بر دارد یا حداقل تصور می شود که چنین باشد. از این رو، انسان سعی می کند ارزش کارهای خود، چه فردی و چه اجتماعی را بر اساس میزان مصلحت هر یک تعیین نماید؛ و در صورت تزاحم دو مصلحت، آن را که از اهمیت کمتری برخورد است، فدای مصلحت مهم تر کند. اینها مصالحی هستند که سر لوحه تمام ادیان آسمانی قرار دارند و هیچ دینی نازل نشده است مگر برای حفظ آنها.(شهید اول، بی تا، 1/38، غزالی، المستضی، 1365، 1/ 287)
به نظر می رسد که همه ادیان و مکاتب به دنبال تحقق مصلحت انسان بوده اند و هر کدام مصلحت را در چیزی یافته ا ند. در این میان، برخی مکاتب به دلیل تصر یحشان به این مساله، به «طرفداران مصلحت» یا «مصلحت گرایان»یا «پراگماتیست ها» معروف شده اند. ویلیام جیمز: فیلسوف امریکایی قرن نوزدهم، به ضوح از این نظریه طرفداری کرده و در عنوان کتاب خود اعتراف نموده است: مصلحت گرایی نامی است نو برای پاره ای از شیوه های کهن اندیشه.(ارسطا، 1388، 12)

مطلب مشابه :  تحقیق رایگان درمورد سازمان تجارت جهانی

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

اصل توجه داشتن به هدف و ثمره عملی کاری که انسان انجام می دهد، در دین اسلام نیز مد نظر است؛ چنان که از پیامبر اکرم(ص) روایت شده است:خیر الاعمال مانفع؛ بهترین کارها کاری است که سود برساند.(مجلسی، بی تا، 21/ 211)
از دیر باز عالمان و فقیهان اهل سنت، به طرح مباحثی در زمینه مصلحت در فقه و اصول پرداخته و آن را همچون پایه ای برای احکام تلقی نموده اند، در میان ائمه مذاهب چهار گانه، مالک جایگاه خاص دارد و بعد ازوی شاطبی، مفسر بزرگ مکتب اصولی مالکی نقشی بس سترگ در تدوین این اصول ایفا کرده است. لذا می توان گفت طرح مستقیم و مستقل مصالح مرسله در فقه اهل سنت با مالک آغاز گردیده است، و فقیهان و عالمان مذاهب مختلف بی شک تحت تاثیر اندشه های او قرار گرفته اند. گرچه وی نیز بی تاثیر از آراء ابوحنیفه در قیاس و استحسان نبوده است. البته آنچه در اندیشه های فریقین عمومیت دارد، این است که احکام شرع بر پایه مصالح و مفاسد بنا گردیده و این امری است که کمتر می توان در آن تردید نمود. اما سخن در مرحله اثبات و فهم ما از مصالح و مفاسد است که آیا با شرایط و ضوابطی می توان مصالح و مفاسدی را که بشر با فهم خود و به طور عادی به آن می رسد معیار و مبنای حکم قرار داد. گرایش و رنگ غالب این بحث ها بدین گونه است که مصالحی را که فقیه در مقام استباط احکام می بیند، آیا می تواند مبنای حکم الهی قرار دهد و شرایط و ضوابط چنین روندی چگونه است؟ اما فقه شیعه از روز نخست با تکیه و تأکید بر دلایل متیقن یعنی کتاب و سنت، اجماع و عقل، مصلحت را برای دست یافتن به احکام از ابتدا نپذیرفته است، در اقلیت بودن شیعه از یک سو و دور بودن از مسند حکومت و از همه مهم تر، غنای تعالیم امامان شیعه و قواعد کلی متخذ از این تعالیم، فقه شیعه را از دست یازیدن و احکام مبتنی بر مصلحت آنگونه که اهل سنت طی طریق کرده اند بی نیاز کرده بود و در کتب اصولی شیعه نیز از مصلحت به عنوان مبنای حکم سخن به میان نیامده است. اما در کتب فقهی این تعبیر در باب های مختلفی چون؛ جهاد، خراج ، مکاسب و… بکار رفته است و اصولاً هر جا ولایتی مطرح گردیده در کنار آن از مصلحت سخن گفته شده است. عالمانی همچون شهید اول در کتاب القواعد و الفوائد و میرزای قمی در قوانین و شیخ انصاری در مکاسب اشاراتی گذرا به مصلحت داشته اند و در برهه هایی از تاریخ، فقهایی چون میرزای شیرازی و امام خمینی بر اساس مصالح مسلمین حکم نموده اند. اما باید پذیرفت که سهم تفکر شیعی در این زمینه نسبت به آنچه توسط متفکران و فقهای سنی ارائه شده، حاشیه ای است که صرفاً به تکرار پاره ای تقسیم بندی ها و اصلاح موارد جزئی، محدود می شود. با این حال اهمیت و بار معنوی بالای این واژه آنقدر هست که در امر حکومت مورد توجه قرار گیرد و از این حیث امام خمینی(ره) را باید اولین فقیه شیعی نام برد که توانست مصلحت را به جایگاه در خورش رسانیده و مبانی اولیه آن را بنیان گذارد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، لغو و یا اصلاح قوانین مغایر موازین شرعی و جایگزین کردن قوانین اسلامی، در دستور کار قرار گرفت. با این حال نه تنها از مشکلات کاسته نشد بلکه در مواردی بر آن افزوده گردید. امام خمینی (ره) با درک صحیح شرایط کشور و مشکلات فراروی نظام، ابتدا با طرح عنصر ضرورت و سپس جایگزین کردن آن به مصلحت و در واپسین ماه های عمر شریفشان، با عنوان کردن تأثیر زمان و مکان در اجتهاد، چشم انداز نظام قانونگذاری در زمینه موضوعات فقهی و حقوقی را ترسیم کردند. بر این اساس، عنصر مصلحت از موضوعاتی است که جامع عنوان های یاد شده است؛ هم با مفهوم ضرورت و عناوین ثانوی و هم با تحولات زمان و مکان و تأثیر آن بر اجتهاد و اختیارات ولی فقیه ارتباط دارد.
از سویی عنصر مصلحت از یک خاستگاه و فرآیند تاریخی، برای شکل گیری نهاد جدید حقوقی، تحت عنوان «مجمع تشخیص مصلحت نظام» نیز برخودار است. فرمان تاریخی ایشان در مورخه 17/11/66 مبنی بر تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام از جمله حوادث مهم

مطلب مشابه :  روش های اندازه گیری رضایت مشتری
برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

پاسخی بگذارید