رشته حقوق

دانلود پایان نامه با موضوع مسئولیت کیفری

دانلود پایان نامه

ری ضرر و زیان برساند (لاضرر ولاضرار فی الاسلام).
البته اگر ضرر و خسارتی وارد شد، که این امری طبیعی است در جامعه انسانی، نباید بیجبران باقی بماند: (من اتلف مال غیره فهوله ضمامن) در این دیدگاه، جان، مال، ناموس، آبرو و حیثیت اجتماعی انسانها، بویژه مسلمانان، سرمایههایی هستند که باید از هر گونه ضرر و زیانی در امان باشند: (ان اللّه حرم من المسلم دمه و ماله و عرضه وان یظن به السوء.)

خداوند، خون و مال و آبروی مسلمانان را حرام کرده و نیز گمان بد به او داشتن را. هرگونه فعالیت و اقدام فردی یا گروهی، به این سرمایهها صدمه و خسارت وارد سازد، شرعاً محکوم است و مردود. علاوه بر این موجب ضمان و مسئولیت نیز میباشد.
اگر فرهنگ جبران خسارت و ضمانت، به درستی تشریح شود و قانون مسئولیت مدنی، آن گونه که اسلام، طرح کرده و نظر دارد، در جامعه به اجرا گذارده شود، بسیاری از بی دقتیها و کم کاریها، از جامعه رخت میبندد و آرامش و اطمینان خاطر و اعتماد و امنیت عمومی در اجتماع رخ مینماید.
در این رساله ما برآنیم تا با بیان انواع خسارت و چگونگی جبران آن راه را برای اجرای هرچه بهتر قانون و جبران ضرر بزهدیده باز نماییم.
در این بخش که شامل دو فصل میباشد در فصل اول در ابتدا به بیان واژه شناسی و بیان مبانی نظری مسئولیت پرداخته می شود و در فصل دوم انواع مسئولیت و اهداف مسئولیت مدنی بیان میگردد.
فصل اول: واژهشناسی و بیان مبانی نظری مسئولیت مدنی
این فصل با عنوان واژه شناسی و بیان مبانی نظری مسئولیت مدنی شامل دو مبحث میباشد. مبحث اول با عنوان واژه شناسی به بررسی مفاهیم و معانی واژههای اصلی مورد استفاده در این پایان نامه اختصاص دارد و مبحث دوم به بیان و بررسی مبانی نظری مسئولیت مدنی میپردازد.
مبحث اول: واژه شناسی
این مبحث متشکل از دو گفتار است که گفتار اول به بیان معانی و مفاهیم خسارت اختصاص دارد و در گفتار دوم این مبحث به بیان و بررسی مبانی نظری مسئولیت مدنی پرداخته و در مورد این مسائل مواردی بیان میگردد.
گفتار اول: معانی و مفاهیم خسارت
اصولاً هر واژه یا نهاد حقوقی در لغت دارای معنا و مفهوم خاصی میباشد که گاهی این معنا و مفهوم ممکن است با معنای اصطلاحی و حقوقی آن نیز متفاوت باشد. از این رو در این گفتار در طی دو بند به بیان معانی و مفاهیم لغوی خسارت پرداخته میشود. بند اول این گفتار معنای لغوی خسارت و بند دوم معنای حقوقی خسارت را بیان میدارد.

بند اول: معنای لغوی خسارت
برای مشخص شدن معنا و مفهوم لغوی خسارت ناگزیر به مراجعه به فرهنگها و لغت نامههای فارسی، عربی و انگلیسی میباشیم. در ذیل واژه خسارت و ضرر در لغت نامههای فارسی معانی ذکر گردیده است که در این بند به بیان آنها میپردازیم.
در فرهنگ صبا ذیل واژه خسارت چنین آمده است: « زیان بردن، زیان دیدن، زیان کاری، زیان.» و در این فرهنگ زیان به معنای: « نقصان، ضرر، آسیب، ضد سود » آمده است.
در فرهنگ معاصر فارسی نیز خسارت اینگونه معنا شده است:
« پولی که در برابر آسیب یا زیان دریافت یا پرداخت میشود؛ غرامت» و در بیان معنای خسارت گرفتن چنین آمده است: « دریافت کردن غرامت» ، در این کتاب در بیان معنای غرامت آمده است: « مالی که به عنوان خسارت دریافت یا پرداخت میشود.»
در همین کتاب در بیان معنای ضرر چنین آمده است: « زیان » و زیان به معنای: « از دست دادن چیزی سودمند، آسیبی که موجب از دست رفتن چیز سودمندی میشود، چیز سودمندی که از دست برود.»
همچنین آقای موسوی بجنوردی در تعریف خسارت بیان میدارد:
« خسارت در لغت به معنای ضرر است، ضرر خود دارای اقسام و جنبههای گوناگون است:
1- ضرر مادی محقق شده که امری وجودی و قابل اثبات است.
2- ضررمادی محقق نشده محتمل الوقوع که خود از لحاظ امکان پیش بینی دو قسم است:
الف- از دست دادن منافع اعم از منافع مستوفا و غیر مستوفا.
ب- ضرر معنوی اعم از ضرر تحقق یافته و ضررهای محتمل الوقوع.»
در فرهنگ عمید نیز «خسارت » در لغت، به معنای ضرر کردن و زیان بردن و «خسارت معنوى‏» یعنى باطنى، حقیقى و آنچه منسوب به معناست. «خسارت‏معنوى‏» در اصطلاح حقوق، خسارتى است که بر اثر حدوث آن هیچ لطمه مادى وارد نمى‏گردد: مانند توهین و بى‏احترامى به مأموران سیاسى و خارجى و کارمندان سازمان‏هاى بین‏المللى. مطابق ماده نهم آیین دادرسى کیفرى، «ضررمعنوى‏» عبارت است از: کسر حیثیت‏ یا اعتبار اشخاص یا صدمات روحى.
خسارت معنوی در قلمرو حقوق مدنی به ویژه در عرصه مسئولیت مدنی جایگاهی مهم و اساسی دارد، دارای مصادیق بسیار متنوع و متعدد می باشد و محدود به حد هتک حیثیت و صدمه به اعتبارات شخصی و اجتماعی نمیشود که در بخش آینده در مورد آن مطالب تکمیلی ارائه میگردد.
جناب آقای دکتر میر محمد صادقی نیز در کتاب خود یعنی واژهنامه حقوق اسلامی فارسی به انگلیسی از خسارت با عنوان: « Damage: Los » یاد نمودهاند. همچنین ایشان در همین کتاب از واژه ضرر با عنوان: « Loss: Detriment: Damage: prejudice » نام بردهاند.
بند دوم: معنای حقوقی خسارت
برای اینکه معنای حقوقی خسارت مشخص گردد ناگزیریم در این بند معانی حقوقی خسارت را از منظر حقوقدانان بیان نمائیم.
جناب آقای دکتر جعفری لنگرودی در کتاب خود یعنی ترمینولوزی حقوق ذیل واژه خسارت چنین آورده است: « (مدنی-فقه) الف- مالی که باید از طرف کسیکه باعث ایراد ضرر مالی به دیگری شده به متضرر داده شود.
ب- زیان وارد شده را هم خسارت میگویند.
برای صدق مفهوم خسارت باید تجاوز به مال غیر (مستقیماً یا غیر مستقیم) صورت گرفته باشد در این صورت قصد تخلف یکی از مقررات جاری کشور شرط تحقق خسارت است. خسارت به این معنی خسارت حقیقی است. خسارت حکمی در موردی است که قصد تخلف وجود ندارد ولی قانون آنرا در حکم خسارت دانسته است (ماده 221 قانون مدنی) اتلاف مال غیر بدون قصد نیز منشاء خسارت میباشد. ( ماده 328 قانون مدنی)»
همچنین ایشان در بیان معنای ضرر نیز چنین آوردهاند: « (فقه) در این معانی به کار میرود:
الف- صدمه جانی زدن به خود و دیگری خواه به صورت ضرب و جرح باشد خواه به صورت قتل.
ب- تجاوز به حیثیت دیگران و لطمه زدن به حیثیت خود.
ج- تعرض به ناموس دیگران.
د- اتلاف و ناقص کردن اموال خود و دیگران و تجاوز به مال غیر مانند غصب و خیانت در امانت و اختلاس.
ه- ممانعت از وجود پیدا کردن نفعی که مقتضی وجود آن حاصل شده است ( یا عدم النفع ) مانند کندن درختان میوهای که شکوفه دارند همین داشتن شکوفه مقتضی دادن میوه است و میوه منفعت درخت است. در صدق ضرر بر عدم النفع اتفاق نظر وجود ندارد.
(مدنی) ضرر ممکن است بواسطه از بین رفتن مالی باشد یا بواسطه فوت شدن منفعتی که از انجام تعهد حاصل میشده است (ماده 728 آئین دادرسی مدنی) به ملاک این ماده عدم النفع را در جای دیگر هم میتوان ضرر دانست.»
«ضرر عرفاً عبارت است از نقصی که بر مال، آبرو، جان یا هر چیز دیگری که درباره بعدی از ابعاد وجود شخص بوده و موجودیت دارد و یا مقتضی قریب آن محقق می‌باشد، وارد آید.» مرحوم میرزای نایینی نیز ضرر را فوت آنچه که انسان واجد آن است ( نفس یا آبرو یا مال و جوارح ) دانسته و عدم النفع را نیز بر حسب عرف با این شرط که مقتضی آن کامل باشد، ضرر محسوب نموده‌اند. در قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی تعریفی از ضرر و زیان نشده است. اما ماده نهم قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری در مقام احصای انواع آن بر آمده که درباره آن صحبت خواهد شد.
خوانساری که از شاگردان مبرز مرحوم نائینی است مینویسد: ضرر عبارت است از فوت چیزی که انسان آن را واجد است، خواه نفس باشد یا عرض یا مال یا عضوی از اعضاء بدن… آیت الله مکارم شیرازی نیز در تعریف ضرر مینویسد: ضرر از دست دادن هر چیزی است که ما واجد آنیم و از آن نفع می بریم از مواهب حیات یا نفس یا مال یا عرض…

مطلب مشابه :  جرم شناسی پیشگیرانه

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

به طور کلی می‌توان گفت ضرر، لطمه زدن به حقوق و مصالح مشروع (مالی یا غیر مالی) انسان است. «ضرر و زیان» و «خسارت» هر چند در عرف و در اصطلاح حقوقدانان به یک معنی به کار رفته اما اندکی تفاوت دارند. در معنای اول خسارت به معنی مالی است که باید از طرف کسی که باعث ایراد ضرر مالی به دیگری شده به متضرر پرداخت شود. در این معنا؛ «خسارت» به مالی که در مقابل ضرر و زیان وارده، داده می‌شود، گفته شده است. از طرف دیگر «خسارت» به معنی زیان وارده می‌باشد.
قانونگذار نیز خسارت را در هر دو معنی به کار برده است، از جمله ماده 339 که خسارت را در هر دو معنای فوق الذکر به کار برده است، چنین مقرر می‌دارد:
«هر گاه کسی در معبر عام یا هر جای دیگری که تصرف در آن مجاز نباشد چاهی بکند یا سنگ یا چیز لغزنده‌ای بر سر راه عابران قرار دهد یا هر عملی که موجب آسیب یا خسارت عابران گردد انجام دهد، عهده‌دار دیه یا خسارت خواهد بود؛ ولی اگر این اعمال در ملک خود یا در جایی که تصرفش در آن مجاز است، واقع شود، عهده‌دار دیه یا خسارت نخواهد بود.» همچنین است مواد 340، 341 و 343 قانون مجازات اسلامی.
خود ضرر (خسارت) نیز بر دو نوع تقسیم می‌گردد. 1- خسارت مادی 2- خسارت معنوی.
خسارت مادی عبارتند از: «از طریق از بین رفتن و یا ناقص شدن اعیان اموال و یا کاهش ارزش آن‌ها به طوری که قابل تقویم به پول باشد به شخص وارد می‌شود».
امّا ضرر معنوی در مقابل ضرر مادی قرار دارد. در جامعه کنونی ما، تحمل ضرر منحصر به ضرر مادی یا از دست دادن مال نمی‌باشد. انسان در برابر لطمه‌های روحی نیز آسیب پذیر می‌باشد، آسیبی که از دورن به انسان آزار می‌رساند. ضررهای معنوی باارزش مادی قابل ارزیابی نخواهد بود. بنابراین، ضرر معنوی ممکن است ناشی از عوامل ذیل باشد: «لطمه زدن به حقوق مربوط به شخصیت و آزادیهای فردی و حیثیت و شرافت، که مجموع آن را می‌توان «سرمایه معنوی» نامید».
گفتار دوم: معانی و مفاهیم مسئولیت مدنی
اصولاً هر واژه یا نهاد حقوقی در لغت دارای معنا و مفهوم خاصی میباشد که گاهی این معنا و مفهوم ممکن است با معنای اصطلاحی و حقوقی آن نیز متفاوت باشد از این رو در این گفتار در طی دو بند به بیان معانی و مفاهیم لغوی مسئولیت مدنی پرداخته میشود. بند اول این گفتار معنای لغوی مسئولیت و بند دوم معنای حقوقی مسئولیت مدنی بیان میگردد.
بند اول: معنای لغوی مسئولیت مدنی
همانطور که بیان نمودیم برای مشخص شدن معنا و مفهوم لغوی مسئولیت ناگزیر به مراجعه به فرهنگها و لغت نامههای فارسی، عربی و انگلیسی میباشیم. در ذیل واژه مسئولیت و مسئولیت مدنی در لغت نامههای فارسی معانی ذکر گردیده است که در این بند به بیان آنها میپردازیم.
آقای بهشتی در فرهنگ صبا ذیل واژه مسئولیت چنین آورده است:
« ع. (بفتح میم و ضم همزه و کسر لام و فتح یای مشدد) آنچه انسان عهدهدار و مسئول آن باشد از وظایف و اعمال و افعال، در فارسی مسئولیت مینویسند.»
مدنی در لغت به معنای شهری، اسم منسوب به مدینه و شهر آمده است. در اصطلاح فقه و حقوق نیز به اموری گفته می‌شود که مربوط به ادعای حقوقی و مدنی (در مقابل کیفری) ترتیب جبران خسارت صدمات مالی و حقوقی باشد.
واژه مسئولیت در زبان عربی مصدر جعلی مسئول است و در آیات و احادیث اسلامیه معنی مورد بازخواست و مجازات واقع شدن به دلیل انجام یا خودداری از انجام کاری به کار رفته است و به این معنی با دو اصطلاح تکلیف و اهلیت در اصول مترادف است. برای مثال در حدیث نبوی: « کلکم راعٍ و کلکم مسئول عن رعیته»، یعنی: (همه حامی و نگهبان زیردستان خود هستید و نسبت به آنها بازخواست میشوید)، مسئولیت اخلاقی از نظر اسلام یا در مقابل خدا است، یا در مقابل خود، یا در مقابل دیگران یا در مقابل سایر موجودات.
با توجه به اینکه اسلام بیشتر بر پایه تکالیفی استوار است که شرع برای انسان مقرر نموده است و در عرصه جهان بینی اسلامی به انسان به عنوان موجودی مسئول نگریسته میشود بیشتر معنی اخلاقی از آن به ذهن متبادر میشود و در کتب فقهی به عنوان اصطلاحی عام که تمام مسئولیتهای حقوقی را نیز در برگیرد به کار نرفته است.
جناب آقای دکتر میر محمد صادقی نیز در واژه نامه حقوق اسلامی فارسی به انگلیسی از مسئولیت با عنوان:
« Liability: Responsibility » یاد نمودهاند.
مسئولیت در طول تاریخ بشر سرنوشت پرماجرائی داشته است از زمان پیدایش و تکوین جوامع اولیه تاکنون مبانی آن تغییریافته و به سوی تکامل پیش رفته است به گفته یکی ازحقوقدانان فکر مسئولیت هرکس در مقابل عمل خود به اندازه عمر بشر طولانی و قدیمی است در گذشته انواع مختلف مسئولیت اعم از مسئولیت کیفری و مدنی (به معنای عام کلمه) تحت عنوان واحدی قرار داشت. با تشکیل حکومت ها و به تدریج ابتدا مسئولیت مدنی از مسئولیت کیفری جدا شد سپس مسئولیت قراردادی از ضمان قهری (الزام خارج ازقرارداد) مجزا گردیده و بر هرکدام قواعد و مقررات ویژهای حاکم شد در این میان دگرگونی مسئولیت مدنی( به معنای خاص کلمه) ازحیث مبنا عمیق بوده و همواره مورد توجه استادان حقوق و حقوقدانان قرارگرفته است.
بند دوم: معنای حقوقی مسئولیت مدنی
در مورد معنای حقوقی مسئولیت، جناب آقای دکتر جعفری لنگرودی در کتاب خود یعنی ترمینولوژی حقوق چنین آوردهاند: « (مدنی) تعهد قانونی شخص ر رفع ضرری که به دیگری وارد کرده است خواه این ضرر ناشی از تقصیر خود وی باشد یا ناشی از فعالیت او شده باشد.
(فقه) در همین معنی لفظ ضمان را به کار بردهاند و معنی آن هر نوع مسئولیت اعم از مسئولیت مالی و مسئولیت کیفری است. ماده 328 قانونی مدنی به بعد.»
همچنین ایشان در بیان معنا و مفهوم مسئولیت مدنی چنین آوردهاند:
« مسئولیت در مقام خسارتی که شخص (یا کسی که تحت مراقبت یا اداره شخص است) یا اشیاء تحت حراست وی به دیگری وارد میکند و همچنین مسئولیت شخص بر اثر تخلف از انجام تعهدات ناشی از قرارداد. مسئولیت مدنی در مقابل مسئولیت کیفری استعمال میشود. مسئولیت مدنی دو قسم است: مسئولیت قراردادی و مسئولیت خارج از قرارداد که گاهی آنرا مسئولیت تقصیری مینامند. قدر مشترک هر دو نوع مسئولیت، نقض تعهد و الزام است نهایت اینکه در نخستین، نقض تعهد قراردادی میشود و در دومین، نقض تعهد قانونی.»
دکتر کاتوزیان نیز در بیان معنای مسئولیت مدنی این چنین بیان میدارند:

« در هر مورد که شخص موظف به جبران خسارت دیگری است میگویند در برابر او مسئولیت مدنی دارد یا ضامن است. این قاعده عادلانه از دیرباز وجود داشته است که «هرکس به دیگری ضرر بزند باید آن را جبران کند، مگر در مواردی که اضرار به غیر به حکم قانون باشد یا ضرری که به شخص وارد آمده است ناروا و نامتعارف جلوه نکند.»
دکتر سید مرتضی قاسم زاده نیز در تعریعی کوتاه و مختصر مسئولیت مدنی را این چنین تعریف میدارند:
« لزوم جبران ضررهای وارد شده به یک شخص را مسئولیت مدنی گویند.»
در حقوق اسلام نیز معنای مسئولیت مدنی را باید در کلمه ضمان جستجو کرد. البته یکی از نویسندگان در انتقاد از به کار بردن واژه مسئولیت در مقابل ضمان مینویسد: « به نظر میرسد مسئولیت ترجمه کاملی از کلمه عربی ضمان نیست و مسئولیت به لحاظ ماده و مفهوم پرسش که در آن نهفته است بیشتر به معنی معادل مؤاخذه می باشد که از آثار ضمان میباشد. وقتی کسی نسبت به مال یا شخص یا شیء معینی ضامن و متعهد شد ناگزیر نسبت به آن مورد پرسش و مؤاخذه هم واقع میشود ولی این اثر، امری خارج از ماهیت تعهد و التزام میباشد. تعبیر التزام به جای ضمان در نوشتههای حقوقدانان جدید عرب هرچند نوعی پیروی از اصطلاح مشابه در زبان حقوقی فرانسه است، لکن با مفهوم لغوی ضمان سازگارتر از تعبیر به مسئولیت در زبان فارسی است… .»
در زبان عربی ضمان به معنای بر عهده گرفتن، ملتزم شدن و کفیل شدن آمده است و همچنین ضَمان، در لغت، به معنای پذیرفتن، بر عهده گرفتن، ملتزم شدن به

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید