رشته حقوق

گروههای اجتماعی

دانلود پایان نامه

3. مقیاس عملکردی عناصر (Functional scale)
بر طبق نظریههای ارائه شده به این نکته دست یافته شد که عناصر و فعالیتهایی که از مقیاس حوزهی خدماتی وسیعتری در سطح شهر برخوردارند و کلیهی مردم از آن بهره میبرند و از نظر سلسله مراتبی از مقیاس عملکردی بزرگتری برخوردارند، دامنه خدماترسانی و حوزهی فعالیتی گستردهتری را تحت پوشش قرار میدهند.
از اینرو ضروری است در هنگام مطالعه فضاها به طور دقیق از نظر الگوهای زمانی استفاده به صورت دورهای ( سالیانه، ماهانه، هفتگی و … ) مورد بررسی قرار گیرد و نوع استفاده از فضا به صورت ساکن و ثابت مورد تحلیل واقع گردد. به نظر می رسد راسته های پرتردد تجاری، مساجد اصلی شهر، بازار و … از جملهی این عناصر باشند.
4.عناصر و فضاهای تسهیل کننده روابط اجتماعی
با شکلگیری جامعه مدنی در رویکرد پست مدرنیستی عصر حاضر، شهروند موقعیتی برتر و متفاوت از ساکن شهری یافته است. او کسی است که در تصمیم گیریها آگاهانه شرکت می‌کند. با این اعتبار، فضای عمومی برای تجدید حیات مدنی، اهمیتی ویژه یافته و ایجاد عرصههای عمومی زمینهی لازم برای مشارکت مردم در مسائل جامعهی خود را فراهم می‌آورد. به این ترتیب عرصه عمومی بستری می‌گردد که روابط اجتماعی در آن به سهولت برقرار شده و نظارت عمومی تحقق مییابد.
دکتر بذرگر در کتاب «شهرسازی و ساخت اصلی شهر» از این ویژگی تحت عنوان قابلیت ایجاد تردد اجتماعی عناصر یاد می‌کند و نوعی ویژگی عملکردی عناصری نظیر مکانهای خرید، بازارها، مکانهای خدمات عمومی و دولتی و … میداند.
با توجه به ویژگی جاذب جمعیت بودن این عناصر و همچنین مقیاس عملکردی، موقعیت استقرار آنها که غالباً در کنار محورها، هستهها و حوزههای فعالیتی اصلی شهر جای دارند، در پیوند با سایر عناصر استخوانبندی اصلی شهر، این ویژگی مورد شناسایی قرار می‌گیرد.
( تصویر شماره 2- 17 ) فضاهای تسهیل کننده روابط اجتماعی
منبع : نگارنده، 1393
5.عرصه های مهم و تأثیر گذار فعالیتی و کارکردی
شهر مجموعهای فرهنگی – کالبدی است که براساس نیازها، فعالیتها و رفتارهای ساکنین آن شکل گرفته است. انسانها بسته به نیازهای فردی یا گروهی خود فعالیت کرده و الگوی رفتاری خاص خود را عرضه می‌کنند. شهر و فضاهای مختلف آن بستر یا ظرفی هستند برای اینگونه اتفاقات. بالتبع فضاها و خصوصیات آنها وابستگی شدیدی به نحوهی فعالیت و الگوهای رفتاری استفادهکنندگان آنها دارند (پاکزاد، 1384: 76)
با توجه به آنچه ذکر شد خصوصیت عمومی بودن، قابل دسترس بودن و برقراری تعاملات اجتماعی ویژگی اصلی فضاهای شهری است که در اصطلاح شهرسازی (public space) گفته می‌شود. از این رو فضاهایی نظیر خیابانها و گذرگاههای پیاده، پارکها، میدانها، نمایشگاهها، گشودگیهای فضایی بناهای عمومی و … از جمله عرصههای عمومی در شهر میباشند. از اینرو عرصههای عمومی از طریق مفاصل فضایی، تقویت و گسترش یافته و شاکلهی اصلی شهر را تشکیل می‌دهد. اصولاً فضا بستر شکلگیری و رخداد فعالیتهاست.
فعالیتهای مهم و تأثیرگذار شهری که از نظر کارکردی دارای اهمیت میباشند، در فضاهای عمومی ظهور پیدا می‌کنند.
منظور از ویژگی اهمیت کارکردی به آن دسته از عناصر و فضاهای شهری است که از نظر خدماتی اهمیت زمانبندی دارند و قابلیت پاسخگویی به نیازهای همهی اقشار و گروههای اجتماعی و سنی مختلف را دارا میباشند. این عناصر در نقاط حساس شهر استقرار یافته اند. فعالیتهایی که در این فضاها رخ میدهند جنبهی عمومی دارند یعنی همهی مردم شهر به راحتی و آزادانه میتوانند به آن مراجعه نمایند ( بذرگر، 1382: 80).
( تصویر شماره 2-18 ) عرصه های تأثیرگذار فعالیتی و کارکردی
منبع : نگارنده، 1393
6. شبکهی ترکیبی گذرها شامل مراکز و محورها
مسیرها در ذهن شهروندان نه تنها خطوطی هستند که ارتباط نقاط مختلف شهر با یکدیگر را میسر میسازند، بلکه فضاهایی را تصویر می‌کنند که به صورت روزمره بیشترین حیات جمعی را در خود جای میدهند. مسیرها از اصلیترین و زیربناییترین عناصر در ساختار ذهنی از یک شهر هستند. این فضاها، جمعی و حاوی ارزشهای فرهنگی و محیطی میباشند که طی دوران مختلف جهت دسترسی و زندگی اجتماعی شکل گرفتهاند.
همچنین راهها و گذرهای اصلی را می‌توان ستون فقرات استخوانبندی شهر نامید. سایر عناصر و عوامل، در اطراف این محورها استقرار مییابند. مراکز نیز علاوه بر گرههای ترافیکی، نقش عامل تجمعی و گره اجتماعی میباشند. با ایجاد مراکز اصلی و شبکه ای از مراکز با اتکاء به محورهای ارتباطی می‌توان حرکت تعاملی و نیروهای پیوند دهنده در مراکز را به تمام پهنههای اصلی شهر گسترش داد.
به این ترتیب شهروندان خود را در نظمی سهیم مییابند که توسط استخوانبندی ایجاد شده است. احیاء، ایجاد و یا باز آفرینی شبکهای از فضاهای مرتبط به یکدیگر به ساماندهی مجدد نظم فضایی استخوانبندی و شبکهبندی آن منجر شده و هر مرکز در ارتباط با سایر مراکز و در ارتباط با مراکز اصلی قابل درک خواهد شد. این شیوهی آرایش فضاها نوعی مفصلبندی در استخوانبندی و مسیر حرکت میانجامد و مراکز در پیوندی سازمند با گذرها قرار گرفته و خود باعث ایجاد شاکلهای قوی میشوند.

مطلب مشابه :  قانون اساسی کشور کانادا

( تصویر شماره 2-19 ) الگوی گستره و محور
منبع : شیعه، 1384
ساختار بسیاری از شهرهای کهن ایرانی نظیر کاشان ویزد که بر پیوند فضایی میان مرکز شهر و سایر مراکز در محلات از طریق گذرهای اصلی استوار است تأکیدی بر اهمیت و کارایی شبکهای مراکز از طریق مجاری حرکت به استخوانبندی شهر می‌باشد.
تصویر شماره 2-8 : شبکۀ ترکیبی گذرها
7. نشانههای شهری و جنبههای نمادین کالبدی و ارزشهای نمادین

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید