سبز اندیشان امروز

کنوانسیون های بین المللی

در سال 1980 ، آژانس بین المللی انرژی اتمی ، با همکاری و مشارکت آژانس انرژی هسته ای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی سیستمی را تحت عنوان « سیستم گزارش حادثه » راه اندازی نمود . هدف این سیستم اطلاع دادن حوادث مشابه بود . امروزه تمامی دولت هایی که دارای نیروگاه هسته ای هستند عضو این سیستم به شمار می آیند .
حادثه 26 آوریل 1986 نیروگاه هسته ای چرنوبیل (اوکراین) وضعیت را دگرگون ساخت و دولت ها و جامعه بین المللی را متوجه این واقعیت کرد که دیگر زمان ملی صرق قکر و اقدام کردن در مورد ایمنی تاسیسات هسته ای به سر آمده و ضروری است که نظام حقوقی بین المللی الزام آوری برای به نظم کشیدن مسائل مختلف ایمنی هسته ای در جهان شکل گیرد . در پی این حادثه بود که ظرف مدت نسبتاً کوتاهی چهار کنوانسیون بین المللی الزام آور راجع به مسائل مختلف ایمنی هسته ای در جهان انعقاد یافته و به اجرا در آمدند . این کنوانسیون ها عبارتند از :
1 . کنوانسیون اعلام زود هنگام حوادث هسته ای ، 26 سپتامبر 1986 ؛
2 . کنوانسیون کمک رسانی به هنگام حوادث هسته ای یا فوریت های رادیولوژیکی ، 26 سپتامبر 1986 ؛
3 . کنوانسیون ایمنی هسته ای ، 17 ژوئن 1994 ؛
4 . کنوانسیون مشترک 1997 راجع به ایمنی مدیریت سوخت مصرف شده و ایمنی مدیریت پسماند رادیو اکتیو .
آژانس به غیر از تدوین این کنوانسیون ها ، که مستقیماً به مسائل ایمنی هسته ای مربوط می شوند ، به تدوین دیگر اسناد الزام آوری بین المللی ، که به طور غیر مستقیم به مسائل ایمنی هسته ای مربوط می شوند ، نیز اقدام نموده است .
در کنار این اقدامات ، آژانس اقدامات توصیه ای خود را شدت بخشید و مقررات ذیل را در مورد تأمین بیشتر ایمنی هسته ای به طور کلی و ایمنی تاسیسات هسته ای به طور خاص ، تدوین و تصویب نمود :
1 . کد راجع به ایمنی نیروگاه های هسته ای : سایتینگ ، مجموعه ایمنی ، شماره C-S – 50 (1.Rev ) 1988 .
2 . کد راجع به ایمنی راکتورهای تحقیقاتی هسته ای : طراحی ، مجموعه ایمنی ، شماره 1S /35 ، 1992 .
3 . کد راجع به راکتورهای تحقیقاتی ، بهره برداری ، مجموعه ایمنی شماره 2S /35 ،1992 .
4 . ایمنی تاسیسات هسته ای ، مجموعه ایمنی ، شماره 110 ، 1993 .
5 . ارزیابی ایمنی راکتورهای تحقیقاتی و تهیه گزارش تحلیلی ایمنی ، مجموعه ایمنی ، شماره 1G – 35 ، 1994
6 . ایمنی در بهره برداری و تغییر (Modification / utilization ) راکتورهای تحقیقاتی ، مجموعه ایمنی شماره 2G – 35 ، 1994 .
7 . ایمنی نیروگاه های هسته ای : طراحی ، مجموعه استانداردهای ایمنی . شماره 1/R – NS ، 2000 .
8 . ایمنی نیروگاه های هسته ای : بهره برداری ، مجموعه استانداردهای ایمنی ، شماره 2R – NS ، 2000 .
9 . سازمان دهی و تخصیص پرسنل نظام ایمنی برای تاسیسات هسته ای ، مجموعه استانداردهای ایمنی ، شماره ، 2002 .
10 . بازنگری و ارزیابی تاسیسات هسته ای توسط نظام ایمنی ، مجموعه استانداردهای ایمنی ، شماره 102 – G – GS ، 2002 .
11 . بازرسی منظم از تاسیسات هسته ای و ضمانت اجرای آن از طریق نظام ایمنی ، مجموعه استانداردهای ایمنی ، شماره 103 G –GS ، 2002 .
12 . سند سازی مورد استفاده برای قانونمند کردن تاسیسات هسته ای ، مجموعه استانداردهای ایمنی ، شماره ، 106 G –GS ، 2002 .
هر چند که مقررات اخیر الذکر فاقد قدرت حقوقی الزام آور هستند ، با این وجود ، نقش آنها را نمی توان در شکل گیری مقررات الزام آوری بین المللی در قالب معاهدات و کنوانسیون های بین المللی نادیده گرفت . کنوانسیون ایمنی هسته ای 1994 و کنوانسیون مشترک راجع به ایمنی سوخت مصرف شده و پسمان رادیو اکتیو از مقررات توصیه فوق الذکر متاثر شده اند .

                                                    .