رشته حقوق

کشورهای اسلامی

دانلود پایان نامه

دلدم، حاجی واشنگتن، ص 10 به نقل از گزارش کسون، وزیر مختار سابق امریکا در اتریش، به وزیر خارجه امریکا در سال 1882
رک به حائری، نخستین رویاروییهای اندیشهگران ایران، ص 145
همان، ص 143
همان، ص‌149
حائری، همان، ص158
بنگرید به نصری، رویارویی با تجدد، ج 1، صص 47-94
نمونهای از این باب محمدرضا بیک نماینده سلطان حسین صفوی به دربار لوئی چهاردهم بود که حضورش در آن دیار موجب شد که مونتسکیو نوشت که محمدرضا بیک مردم فرانسه را به این باور رهنمون کرد که شاهنشاه ایران تنها بر وحشیان فرمانروایی میکرده است (حائری، ص 176). جالب اینجاست که فرانکلین انگلیسی که چند سال پیش از مرگ کریم خان از نقاطی مانند بوشهر و شیراز و کازرون دیدار کرده بود، برخورد ایرانیان با بیگانگان را اینگونه توضیح داده است: ایرانیها از نظر ظاهری خود بدون شک پاریسیهای شرق هستند، در حالی که رفتار دور از نزاکت و خشن، صفت بارز ترکها در مواجهه با خارجیها و عیسویهاست، ایرانیها نسبت به مردم متمدن رفتاری احترامآمیز دارند و با افراد خارجی مهربان، مودب، بانزاکت و دوست هستند و رفتار ایشان عاری از تعصبات مذهبی است که در سایر کشورهای مسلمان به چشم میخورد. ایرانیها علاقه زیادی به آشنایی با آداب و رسوم اروپاییها از خود نشان میدهند و در مقابل، با کمال میل هر نوع اطلاعی را دربارۀ کشورشان در اختیار دیگران میگذارند. فرانکلین، مشاهدات سفر، ص 47 به نقل از حائری ص 220
گوتنبرگ در سال 1452 کتاب مقدس مشهورش را با حروف چاپی قابل انتقال پدید آورد. نتیجه این فناوری جدید، نه تنها روانه شدن سیلی از کتابها به بازار که باسواد شدن توده مردم نیز بود. گوتنبرگ و همکارانش در کار چاپ به معنای واقعی کلمه کتاب را از قید زنجیرهایش آزاد کردند. در آغاز سده شانزدهم، نه تنها شمار توده کتابخوان بیشتر شده، بلکه طیف خوانندگان بیش از دورهای که زندگی فکری زیرسلطه کلیسا بود، تنوع پیدا کرد. گسترش افق اروپای عصر رنسانس و تولیت سوداگران، دولتمردان و خانوادههای ثروتمندی که فرمان میراندند، به تشکیل طبقه روشنفکر غیرروحانی انجامید. متون علمی و فلسفی از الگوهایی که راهبان و معلمان قرون وسطایی به کار گرفته بودند، دور شد و شکلهایی جدید و تحولیافته و متناسب با نیازهای گروهی گستردهتر از کتابخوانان به خود گرفت و در پایان سده شانزدهم رساله و مقاله، داشت جانشین شکل سنتی و دانشگاهی تفسیرهای علمی میشد. نوشتههای فلسفی جدید – نوشتههای هابز و دکارت که امروز همه آنها را میخوانند – در راه بود (گاتلیب، رویای خرد، 557).
نگاه کنید به حایری، همان، ص 364
همان، ص 134-149
محدث قمی،‌ کحل البصر،‌ ص 69
جامع الاخبار 18/ 42، به نقل از استاد مطهری در احیای تفکر دینی
نهج البلاغه، حکمت 431
مطهری، مجموعه آثار، ص 506
وهابیها بر این باور بودند که انحطاط مسلمانان و سقوط عظمت ایشان به دلیل فساد عقیده آنان رخ داد، زیرا برای مسلمان دارای عقیده خالص و پاک تنها چیزی که مهم است، جهاد و تلاش در راه اوست و این خلاف چیزی است که اعراب جاهلی در پی آن بودند ولی مسلمانان دوباره به همان تفکر و حیات جاهلی بازگشتند و به جای کوشش در جهت به دست آوردن رضای الهی، رضایت سنگ و درخت و قبور را سرلوحه کارشان قرار دادند و به همین ترتیب، خرافات یکی پس از دیگری از جمله معتقدات شد. عنصر اصلی که عامل انحطاط است، فساد عقیده است و “‌آخر اسلام درست نمیشود مگر بدانچه اولش با آن اصلاح شد.” با این حال، وی در راه ترقی و پیشرفت اجتماعی مسلمانان هیچ برنامه مشخصی نداشت و اصلاً بدان بیاعتنا بود و همین نیز موجب شد که جریان وهابیت نتواند یا نخواهد در مسیر نوسازی کشورهای اسلامی گامی بردارد و البته اگر امروزه جلوههای از تمدن امروزی و پیشرفت اجتماعی را در بعضی از کشورهای عربی مشاهده میکنیم،‌ باید آن را مدیون جریانهای دیگری بدانیم که از قضا، در این مسائل مشکل جدی با جریانهای وهابی و سلفی دارند و به طور کلی وهابیت در عمل یکی از موانع پویایی و رشد اندیشه در جهان اسلام بوده است.
بر اساس نگرش سلفیها، مسلمانان نباید غیر از علوم و فنون چیزی از فرنگ یاد گیرند و صرفاً باید به همان داشتهها و یافتههای اصیل اکتفا کنند و آن را از حشو و زوایدش برهنه سازند و البته همین جنبه اخیرش است که تا حدی نگاه مصلحانه به کار آنان را موجه میسازد. سلفیها بیشتر خواهان اصلاحات اجتماعی، فرهنگی و سیاسیاند تا زمینه برای تجدید حیات اسلام فراهم شود.
امین، زعماء الاصلاح فی العصر الحدیث، ص 53
امین، همان، ص 26
عنایت، سیری در اندیشه سیاسی عرب، صص 6-7 با تلخیص
عنایت، همان، ص یازده
همان، ص 2
الازهر عنوان مسجد و مدرسهای است که عبدالحمید بنمحمدعلی، خلیفه فاطمی دستور تأسیس آن را در سال 359/970 داد تا محلی برای فعالیتهای مبلغان فاطمی و ترویج مذهب اسماعیلی باشد و اولین نماز جمعه در آن دو سال بعد و پس از تأسیساش برگزار شد و طلاب از آسیا و افریقا برای آموختن علوم اسماعیلی و استفاده از تسهیلات رایگان آن بدانجا کوچ میکردند تا آن که سلطان صلاحالدین آن را به مرکزی برای ترویج معارف سنی تبدیل کرد. الازهر در این مدت طولانی علاوه بر کارکردهای دینی، توانست در نبود حکومت مرکزی عباسی، محوری باشد برای حفظ کیان اسلامی و عربی و روابط مناسبی نیز با سلاطین ترک عثمانی داشت؛ همچنان که در هجوم و اشغال فرانسویها و کمک به خروج آنها نقش مثبتی داشت. برای آگاهی از تاریخ و تحولات الازهر بنگرید به اثر تحقیقی داج، بایارد، دانشگاه الازهر تاریخ هزار ساله تعلیمات عالی اسلامی، ترجمه آذرمیدخت مشایخ فریدنی. تهران: ‌نشر دانشگاهی، 1367 و نیز جامعه الازهر فی سطور از دانشگاه مذکور،‌ و تاریخ الجامع الازهر نوشته محمد عبدالله عنان و تاریخ الازهر فی عام نوشته سنیه قراعه.

مطلب مشابه :  تصمیم گیری مصرف کننده

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید