رشته حقوق

کتابخانه‌های دانشگاهی

دانلود پایان نامه

جفصل دوم:ج
مبانی نظری
و مرور ادبیات پیشینه
2-1) مقدمه
«تحقیق» و «پژوهش» یکی از عمده‌ترین عوامل رشد و توسعهی جوامع بشری است. متأسفانه با بررسی تحقیقات انجام شده در ایران و مقایسهی کمی و کیفی آنها با کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه، اختلاف قابل توجهی از نظر شاخص‌های تحقیق دیده می‌شود(دندار و لوییز،1998). انجام تحقیقات و استفاده از یافته‌های پژوهشی بسان مغزی متفکر و توانمند، مدیریت دانشگاه را در تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی یاری می‌رساند. هدف اصلی از انجام تحقیقات در دانشگاه‌ها و صرف بودجه‌های پژوهشی و به‌کارگیری نیروی انسانی، بهبود کیفیت، کمک به تصمیم‌گیری مناسب، افزایش بهره‌وری و کارآیی سازمانی، اتخاذ راهبردهای مناسب، حل مشکلات و کارآفرینی است.
از این منظر پایان نامه به عنوان نتیجهی یک کار تحقیقاتی مورد توجه مخاطبان خود می باشد و توجه به کمیت و کیفیت آنها امری ضروری است و در واقع یکی از منابع مهم و با ارزش اطلاعات میباشند که به ویژه برای استفاده در کتابخانه‌های دانشگاهی از اهمیت خاصی برخوردارند. پایان نامه تصویری است از قالب مورد پذیرش دانشگاه در ارائهی نتایج یک پژوهش میباشد. بررسی موضوعات پایاننامه در یک مقطع زمانی بیانگر خط سیر پژوهش دانشگاهی در همان مقطع است. پایاننامهها از بُعد اجتماعی میتوانند با انجام پژوهشهای کاربردی، حل مشکلات و مسائل مبتلا به جامعه در ابعاد مختلف را بر عهده گیرند.
بخشهای اصلی فصل دوم را مطالعات نظری و پژوهشی و ادبیات تحقیق تشکیل میدهند. در قسمت اول، مبانی نظری تحقیق با استفاده از منابع و مآخذ مختلف مورد بررسی قرار میگیرد؛ قسمت دوم نیز شامل نتایج تحقیقات انجام گرفته در داخل و خارج کشور در رابطه با بررسی و ارزیابی پایاننامهها میباشد.
با وجود این که در رابطه با پژوهش حاضر پیشینههای زیادی به خصوص در ارتباط با رشتهی تربیتبدنی و علوم ورزشی در داخل و خارج از کشور وجود ندارد، با این حال تلاش شده است تا تحقیقاتی را که مرتبط با تحقیق مورد نظر بوده و به نوعی در رابطه با پایاننامهها هستند، در این قسمت مطرح شوند.
2-2) مبانی نظری
2-2-1) تحقیق چیست؟
تحقیق ‌از نظر لغوی، یعنی رسیدگی کردن و به کُنه مطلبی پی بردن. واژهی تحقیق ‌از زبان عربی گرفته ‌شده ‌است و در فرهنگ معین به معنای درست کردن، رسیدن، بر رسیدن، پژوهش، رسیدگی، بررسی، مطالعه، حقیقت و واقعیت (فرهنگ فارسی، ذیل واژه ‌تحقیق). تحقیق کوشش منظمی است که به منظور پاسخگویی به ‌یک ‌یا چند سؤال داده شده ‌است(بازرگان، 1382). خواجه نوری(1392) در کتاب روش تحقیق، تحقیق را بدین صورت تعریف می‌نماید: «مجموعه ‌اقداماتی که به کمک مشاهدات در جهان ظاهری برای کشف قسمتی از مشخصات جهان حقیقی انجام می‌گیرد».
طبق یک تعریف کلاسیک نیز تحقیق عبارت است از نوعی فعالیت آگاه‌ساز، پرسشگرانه‌ و چراجویانه برای دستیابی به پاسخ‌هایی مطلوب در خصوص موجودیت پدیده‌ای، امری یا حدوث حادثه‌ای و بالاخره شناخت و تفسیر ارتباط موجود بین عوامل مؤثر در کنش‌ها و واکنش‌ها از دیدگاههای مختلف است. دایره‏‎‏المعارف علوم‌ اجتماعی (1380)، تحقیق را اینگونه ‌تعریف می‌کند: «تحقیق، فعالیت فشرده‌ای ‌است که مستلزم کشف ‌اطلاعات جدید یا کشف روابط جدید در یک نظریه به منظور تعمیم دادن نتایج آن است. تاکمن، (1972) تحقیق را کوششی ‌نظام‌مند به ‌منظور فراهم کردن پاسخ به تعدادی سؤال تعریف ‌میکند. از نظر دلاور (1390)، تحقیق‌ مجموعه فعالیتهای منظمی ‌است که هدف آن کشف حقیقت یا رسیدن از علم ‌اندک به علم بیشتر است، خواه با آزمایش صرف و خواه با روش‌های دیگر و یا کاربرد روش علمی برای حل یک مسئله را تحقیق گویند(اسحاقیان،1382).
2-2-2) اهمیت تحقیقات
در فرآیند پیچیدهی علوم، فعالیتهای تحقیقاتی را میتوان به مثابهی بخشی از فعالیتهایی به حساب آورد که در دهههای اخیر، سخت مورد توجه قرار گرفته است و زیربنای نوآوریها و اقدامات مربوط به بهبود نظامهای آموزشی و تربیتی بوده و به عنوان یکی از پرجاذبهترین و بااهمیتترین عوامل به شمار رفته است. اینگونه فعالیتها در کشورهای مختلف جهان برای بررسی فرآیندهای آموزش و تربیت در ابعاد گوناگون آغاز گردیده و پژوهشگران بسیاری را مشغول کرده است. در نتیجه، مجموعهی قابل توجهی از روشها و اطلاعات مربوط به پژوهش گردآوری شده و در بسیاری از موقعیتها به کار گرفته شده است.
اغلب کشورهای جهان اعم از صنعتی یا در حال توسعه در دههی 1960 از رونق بیشتری در حوزهی تحقیق برخوردار بودهاند. ایجاد واحدهای تحقیقاتی در کنار دستگاهها و سازمانهای اجرایی و یا ایجاد مراکز تحقیقاتی وابسته به دانشگاهها، نمونهی بارزی از این کوششها بوده، اما در برخی از کشورها از جمله ایران این کوششها چندان موفقیتآمیز نبوده است (بازرگان، 1382). یکی از اصلیترین ارکان نظام تحقیقاتی، نظارت و ارزیابی تحقیقات است، زیرا در استحکام نظام و بهرهوری بیشتر از تحقیقات نقش بسیار تعیینکنندهای دارد. با اطمینان میتوان ادعا کرد بین تحقیقات و میزان پیشرفت حقیقی در هر کشور رابطهی مستقیمی وجود دارد. اهمیت و نقش تحقیقات در روند تحولات، توسعه و پیشرفتهای جوامع بشری از نیمهی دوم قرن بیستم، به طور مداوم در حال ارتقا و افزایش بوده است. در طی پنج سال اخیر تمامی کشورهای صنعتی و به تبع آن کشورهای موفق در حال توسعه با وقوف به نقش مهم و تعیینکنندهی تحقیقات در توسعهی بخشهای مختلف کشور، عمده توجه و اهتمام خود را در جهت تقویت و ارتقای سطح شاخصهای مختلف تحقیقات معطوف ساختهاند (قاضیزاده، 1376).
اما سؤالی که مطرح شدن آن در اینجا منطقی به نظر میرسد این است که چرا تحقیق و ارزشیابی در علوم تربیتی و رفتاری بجا و دارای اهمیت است؟
در پاسخ به این سؤال باید خاطرنشان کرد که در تصمیمگیری و ارزیابی آموزشی، تحقیق و ارزشیابی تنها راهی است که به کمک آن میتوان از بین تصمیمهای موجود، مناسبترین تصمیم را برای معتبر ساختن اصلاحات آموزشی و بنیانگذاری شیوههای مؤثر به عنوان سدی علیه نوآوریهای بیارزش و موقتی، انتخاب کرد. در حال حاضر، از طرفی بخش خصوصی و دولتی، بودجههای پژوهشی را بر اساس برنامهریزی خوب و روشهای ارزشیابی مناسب تأیید میکنند و از طرف دیگر، تأثیر نقطهنظرهای رفتارگرایی در علوم تربیتی و رفتاری موجب تأکید بر رفتارهای قابل مشاهده و عینی شده است. لازم به ذکر است که نفوذ تکنولوژی رایانه و روش سیستمی که به اطلاعات ورودی کمی نیاز دارند، موجب شده است که روابط و مفاهیم به صورت ریاضی و منطقی تعریف شوند. به همین علت، عملیات سیستمی بر اساس هدفهای نهایی شکل میگیرند. سهولت و توانایی کلی کامپیوتر در مرتب کردن، ذخیرهسازی و پردازش سریع و اقتصادی اطلاعات موجب شده است که تودهی عظیمی از اطلاعات با استفاده از روشهای پیچیدهی آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند(ایزاک، 1996).
یادآوری میشود که رشد علاقهی بخش صنعتی برای توسعه و گسترش مواد، ابزار و برنامههای آموزشی، سیمای جدیدی را برای ارزشیابی فراهم ساخته است. آمادگی مردم، تکنیکها و امکانات مالی به منظور برآورده ساختن نیازهای پژوهشی و ارزشیابی در موقعیتهای آموزشی و عملی نیز از دیگر دلایل این مهم میباشد. ضمن آن که پایداری یافتههای منفی یا بیحاصل در ادبیات پژوهشهای آموزشی موجب طرح سؤالهای جدی دربارهی اعتبار برنامههای آموزشی، هم از نقطه نظر قانونی و نوآوری و هم از نظر نکات اساسی و زیربنایی آنها شده است (ایزاک، 1996).
با این وجود باید اذعان نمود که در کشور ما و در شرایط رو به رشد کنونی، راه پیموده شده جز بخش کوچکی از مسیری که باید پیموده شود، به حساب نمیآید. لذا نه تنها نباید به آنچه تاکنون صورت گرفته بسنده نمود، بلکه باید به اینگونه فعالیتها به مثابهی امری پویا و ضروری نگرسیت. چراکه آیندهای که در پیش روی ماست ایجاب میکند تا با استفاده از تحقیقات علمی، قدمهای مؤثری در پیشرفت فناوری برداریم. به علاوه، جهت پیشبرد نظام آموزشی به عنوان زیربنای هرگونه توسعه ناگزیریم به تحقیقات آموزشی و تربیتی بیافزاییم(حری، 1371). بنابراین برای دستیابی به اهداف علمی، پیشرفت و توسعهی حقیقی، توجه به تحقیقات و توصیف و ارزیابی آنها ضروری مینماید. لازم به ذکر است، در رشتهی تربیتبدنی و علوم ورزشی بررسیهایی که تاکنون روی تحقیقات و به خصوص پایاننامهها انجام شده، بسیار محدود میباشند.
2-2-3)ویژگیهای تحقیق (دلاور، 1390)
از نظر تاکمن (1998)
تحقیق دارای فرایند معینی است؛ به این معنی که در اجرای آن از اصول و قواعد مشخصی استفاده میشود و منظم است یا به عبارت دیگر، تحقیق فعالیت منظمی تلقی میگردد.

مطلب مشابه :  سیستم حمل و نقل عمومی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید