پیشرفت تحصیلی

پیشرفت تحصیلی

در نظام اعتقادی و تربیتی اسلام نیز توجه خاصی نسبت به ارزشمند بودن انسان و ایجاد تصور مطلوب و ارزشمندی نسبت به خود و دیگران وجود دارد. چنانچه در یک دیدگاه کلی و اساسی و فلسفی اسلام نسبت به انسان او را به عنوان اشرف مخلوقات و برترین موجودی که در آفرینش خود علاوه بر بعد مادی از روح خدایی و بعد جسمانی برخوردار است معرفی کرد. انسان موجودی است که دارای ارزش و کرامت که لازم است که درک و احساس عمیق نسبت به عزت و کرامت خود و دیگران داشته باشد. همچنین دیدگاه اساسی و در دیگر موارد و دستورالعمل های اعتقادی در منابع متعدد اسلامی همچون قرآن کریم و امادیت ضرورت توجه به ارزشمندی خود و دیگران مورد تاکید قرار گرفته است.
اسلام عالی ترین مکتب تربیتی است که ارزش های انسانی و متعالی را در وجود انسان پرورش می دهد. علمای اخلاق برای نفس (احساسات و غرایز و عواطف آدمی) سه مرحله قائل اند که در قرآن مجید به آن اشاره شده است؛
1. نفس اماره: نفس سرکشی که انسان را به گناه فرمان می دهد.
2. نفس لوامه: پس از تعلیم و تربیت و کوشش و مجاهدت انسان به تعالی و برتری می رسد.
3. نفس مطمئنه: این مرحله ای است که پس از تهذیب و تزکیه و تربیت کامل انسان به مرحله ای می رسد که غرایز سرکش در مقابل او رام می شود و این همان مرحله آرامش است.
حضرت علی (ع) می فرماید: بزرگترین سرمایه انسان اعتماد به نفس است
و نیز امام صادق (ع) می فرمایند: از آن افراد تندخو مباش که مردم خوش ندارند به آنها نزدیک شوند، ولی خیلی هم سست مباش که هر که تو را ببیند تحقیر کند.
اعتماد به نفس:
اعتماد به نفس یکی از اجزای عزت نفس می باشد. اعتماد به نفس صفت و کیفیت خاص است که مادرزادی نبوده بلکه اکتسابی است و هر کس آن را از کودکی کسب می کند. تپرلتر می گوید: اعتماد به نفس و اطمینان از خود در نظر اول چنین به نظر می رسد که بایستی به صورت یک عادت کاملاً ساده و طبیعی باشد ولی در واقع خیلی پیچیده تر از آن است که فکر می کنیم. یک احساس عینی از خویشتن و توانایی واقع گرایی در زندگی از جمله ویژه گی هایی هستند که به نظر «مانسوشیت» مدیریت باید آن را پرورش دهد.
برخوردار بودن از قضاوت سالم برای همه مهم است با هر گونه وضع و حالی که در اثر دگرگونی ها سریع پدید می آید و او باید وضع را به درستی دریابد و در برابر آن اغلب به تندی پاسخ دهد و شایسته ترین تصمیم را بگیرد. انسانی که از احساس و درک واقعی وجود خود برخوردار است بر کاستی های خویش نیز آگاه است و در همان زمان تصمیم است در ارزیابی خود از واقعیت با درستی و باریک بینی عمل می کند.
ویژگی های شخصی که عزت نفس بالا دارد:
مستقل عمل می کند: در مورد مسائلی چون استفاده از وقت، پول، حرفه، لباس و … خود دست به تصمیم گیری و انتخاب می زند.
مسئولیت پذیر است: سریع و بااطمینان عمل می کند. می تواند چند کار را در طول روز انجام دهد.
به پیشرفت هایش افتخار میکند: هنگامی که از پیشرفت هایش تعریف به عمل می آید با مسرّت تصدیق می کند و احساس رضایت مندی می کند.
به چالش های جدید مشتاقانه روی می آورد: مشاغل ناآشنا، آموزش و فعالیت جدید توجهش را جلب می کند و خود را درگیر آنها می کند.
دامنه وسیعی از هیجانات و احساسات را نشان می دهند: می تواند قهقهه بزند، بخندد، فریاد بکشد و گریه کند. به گونه ای ناخودآگاه، محبتش را بروز می دهد به طور کلی هیجانات طبیعی خود را ابراز می کند بی آنکه از بروز آنها خجالت بکشد.
ناکامی را به خوبی تحمل می کند: هنگام رو به رو شدن با ناکامی ها می تواند واکنش های گوناگونی نظیر شکیبایی، خندیدن به خود، بلند حرف زدن و … از خود نشان دهد و قادر است از آنچه که موجب ناکامی اش است حرف بزند.
می تواند خود را محاکمه کند: با شجاعت تمام گاهی خود را به محکمه می کشاند و به نقایص و اشتباهات خود اقرار می نماید بی آنکه احساس ضعف نماید چرا که می داند اقرار به خطا اولین گام در رفع خطا است و انکار خطا نتیجه ای ندارد جز تکرار دوباره آن.
احساس می کند می تواند دیگران را تحت تاثیر قرار دهد.
پیشرفت در عزت نفس
کسی که عزت نفس نداشته باشد اعتماد به نفس هم نخواهد داشت و دانشجویانی که عزت نفس دارند در تحصیل موفق تر هستند. همچنین بین کجروی های اجتماعی و عزت نفس ارتباط وجود دارد و انسان های بزهکار کمترین میزان عزت نفس را دارند. نداشت عزت نفس موجب انتقاد شدید فرد ضد خود می شود که اضطراب، افسردگی و … را به دنبال دارد. چنین فردی به دلیل نداشتن عزت نفس در بسیاری از زمینه ها دچار مشکلات فراوان شده و شکست می خورد.
عزت نفس و پیشرفت تحصیلی
در بحث عزت نفس و کیفیت عملکرد فرد و تاثیری که ایندو با یکدیگر دارند انگیزش پیشرفت مطرح می شوند و بیان این فرض اساسی که پیشرفت تحصیلی دانشجویان نه تنها توانایی و استعدادهای آنها که به انگیزش، نگرش و واکنشهای عاطفی شان نسبت به آن در شرایط نیز بستگی دارد. درباره تاثیر انگیزش و یادگیری پژوهش های زیادی انجام شده است.
از جمله اکورو گئوو البرت (1979) میانگین ضرب همبستگی بین اندازه های انگیزش و پیشرفت تحصیلی در مورد 63700 دانش آموز برابر با 34% همبستگی مثبت بدست آمده است. بنابراین سازه اولیه ای که روانشناسان برای تعیین جنبه ای از موقعیت ارائه نموده اند از انگیزش پیشرفت است که آن عبارت است از گرایش همه جانبه به ارزیابی خود با توجه به عالیترین معیار تلاش برای موفقیت در عملکرد و برخورداری از لذتی که با موفقیت در عملکرد همراه است.
از آنجائیکه بین مفهوم خود و پیشرفت تحصیلی رابطه متقابل وجود دارد تجربیات موفق در دانشگاه به مفهوم (خودتحصیلی) مثبت می انجامد و این نیز سبب ایجاد مفهوم (خودکلی) مثبت می شود. شواهد مبتنی بر وجود اینکه بین ویژگی های عاطفی و میزان پیشرفت تحصیلی رابطه ای است به طوری که ویژگی عاطفی در تعیین پیشرفت تحصیلی موثرند به طوری که ویژگی ای عاطفی تا همبستگی 50% اندازه های پیشرفت شناختی را توجیه می کند.

Share