رشته حقوق

پایان نامه ارشد درباره کودکان مبتلا، نارسایی توجه

دانلود پایان نامه

دوم این که از والدین الگوبرداری می کند و عصبانیت آن ها را تقلید می کند و بدین ترتیب نسبت به سایر اعضای خانواده پرخاشگر می شود.
رئوس یک طرح درمانی برای کاهش و یا حذف رفتارهای ناسازگارانه کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه مشابه طرح درمان برای افزایش یا ایجاد رفتارهای مطلوب است.
تکنیک پاداش دادن به رفتار مطلوب ناهمساز
در این تکنیک با پاداش دادن به رفتارهای مطلوب که (مورد نظر شماست) و ناهمساز و متضاد با رفتار نامطلوب و ناسازگارانه و افراطی، آن رفتارها را تقویت کرده و سبب افزایش آن ها می شویم. به عبارت دیگر همزمان با تقویت نکردن رفتار نامطلوب، رفتار مطلوبی را که با آن مغایر است، تقویت می کنیم. این تکنیک خصوصاً برای کاهش رفتارهای پرتحرک کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه مؤثر است. علت تأکید بر پاداش دادن به رفتار ناهمساز با رفتار نامطلوب این است که فرد عملاً نمی تواند دو رفتار متضاد را یک جا و هم زمان با هم داشته باشد. در نتیجه، هنگامی که رفتار ناهمساز با رفتار نامطلوب را انجام میدهد و برای آن تقویت می شود، هم زمان هم رفتار نامطلوبش کاهش می یابد و هم رفتار مطلوب افزایش می یابد. به عنوان مثال کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه نمی تواند هم زمان هم پرتحرک باشد و هم ساکت و آرام. به کارگیری این تکنیک نیاز به مهارت دارد، والدین باید بتوانند رفتار مطلوب و ناهم ساز را شناسایی کنند و با استفاده از یک روش مشاهده به صورت دقیق و کامل رفتار کودک را مشاهده و ثبت کنند. با درگیری خود کودک پاداش مناسب را انتخاب کنند. از بین تمام رفتارها تنها یک مورد جزئی و بخصوص (در مورد فوق غذا خوردن سرمیز نهار) را انتخاب و پیشرفت های کودک را از طریق نمودار بررسی کنند.
تکنیک خاموش سازی
برخی از رفتارهای نامطلوب در کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه ممکن است در نتیجهی مورد پاداش قرار گرفتن، تقویت شده باشند. خاموش سازی همانطوری که از اسمش بر
میآید روشی است که در آن پاداش مورد نظر از کودک گرفته می شود و بدین وسیله رفتار نامطلوب تقویت شده، کاهش پیدا میکند. بنابراین درست همان طور که می توان با پاداش دادن به کودک در هر زمان که رفتار مطلوب را انجام می دهد، آن رفتار را نیرومند کرد، با پاداش ندادن قاطعانه به کودک هنگام اجرای رفتار نامطلوب نیز میتوان این رفتار را در او کاهش داد. رفتارهایی در کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه وجود دارد که در نتیجهی پاداش گرفتن از والدین شکل گرفته اند. والدین نمی خواستهاند که این رفتارها را در کودکشان به وجود آورند بلکه آن ها ناخواسته و ناآگاهانه به این عمل دست زده اند. در حقیقت والدین با توجه کردن به کودک، به او پاداش داده اند. دلیل این که والدین به رفتارهای کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه، توجه می کنند این است که این رفتارها واقعاً توجه هر انسانی را به خود جلب می کند. مثلاً وقتی که کودک مدام در حال تحرک و قدم زدن است، والدین به او توجه کرده و از او درخواست می کنند که ساکت و آرام بنشیند و کودک در دفعات بعدی برای جلب توجه والدینش مدام حرکت می کند.
نکته ای که والدین در بکارگیری روش خاموش سازی باید توجه کنند، این است که رفتارهای ناسازگارانه کودک بعد از خاموش شدن ممکن است بعدها دوباره عود کند که به آن «بازگشت خودبهخودی» گفته می شود. یعنی رفتاری که بر اثر تقویت نشدن خاموش شده ممکن است برای مدت موقتی بدون اینکه تقویتی دریافت کرده باشد، مجدداً ظاهر شود. برای مقابله با بازگشت خودبهخودی رفتار پس از خاموش سازی، باید به جریان خاموشی ادامه داد. خواهید دید که رفتار مجدداً خاموش شده و دیگر بازگشت نخواهد کرد. هر چند که بازگشت رفتار دوام چندانی ندارد و با ادامه برنامه خاموش سازی به سرعت از میان می رود، با این حال اطلاع از آن والدین را در کاربرد درست روش خاموش سازی یاری می رساند. اما بی اطلاعی از آن ممکن است سبب شود والدین دست و پای خود را گم کرده و نتوانند به آن توجهی نشان دهند، و این امر باعث خواهد شد رفتار نامطلوب به سرعت بازآموزی شده و به حالت قبل از خاموشی بازگردد. برای استفاده مؤثر از تکنیک خاموش سازی، پدر و مادرها ابتدا باید پاداش هایی را که سبب ایجاد رفتار در کودک شده اند، تشخیص دهند. رفتار موردنظری که قرار است خاموش وشد، خوب تعریف کنند و سرانجام با ندادن پاداش روش خود را شروع کنند و در صورت بروز پدیده بازگشت خودبهخودی روش خود را ادامه دهند و ناامید نشوند.
تکنیک محروم کردن
این تکنیک به ویژه برای رفتارهای زیر در کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه می توانند سودمند باشد:
مشکلات مربوط به کنترل خود مثل قشقرق و بدخلقی و بیش فعالی
رفتارها و حرف های زشت، مسخره بازی در موقعیت های رسمی و بدرفتاری های عمومی
رفتارهای دیگر مثل دعوا و جار و جنجال راه انداختن.
شیوه ی کار به این صورت است که هر وقت کودک یکی از رفتارهای فوق را از خود نشان داد، باید بلافاصله او را مدت زمان مشخصی از موقعیت جالب و پاداش دهنده دور کرد و یا یک فعالیت یا واقع پاداش دهنده را از او دریغ کرد. به عبارت دیگر هر شرایطی که فکر می کنید کودک از آن خوشش می آید، از او بگیرید و در یک شرایط غیرپاداش دهنده قرار دهید.
فرد را از محیطی که در آن پاداش و تقویت دریافت می کند، بیرون می بریم.
تقویت کننده ها و یا پاداش دهنده ها را قطع می کنیم.
در نوع اول روش محروم کردن وقتی یک رفتار نامطلوب از کودک سر زد، او را از محیطی که مطلوب و لذت بخش می داند، به یک محیط نامطلوب و بی لذت انتقال می دهیم و به مدت سه تا پنج دقیقه در آن محیط نگه می داریم. به عنوان نمونه او را به اتاق خالی می بریم. در اینجا ذکر چند نکته لازم است تا والدین بتوانند کارایی این روش را بالا ببرند.
والدین باید موقعیت و محیطی را که کودک پاداش دهنده می داند، شناسایی کنند. والدین نباید با نظر خودشان محیط پاداش دهنده را تشخیص دهند بلکه باید موقعیتی را که کودک خودش پاداش دهنده می داند در نظر بگیرند.
محیطی که کودک به آن انتقال داده می شود باید خالی از پاداش و تقویت باشد. به عبارت دیگر کودک را باید از محلی که دوست دارد در آنجا بماند به محلی که دوست ندارد آنجا بماند، منتقل کرد. در غیر این صورت انتقال دادن او از محیطی به محیط پاداش دهنده دیگر ممکن است نه تنها رفتارهای نامطلوب را در کودک کاهش ندهد بلکه منجر به نتیجه عکس شده و آن رفتار را افزایش دهد.
زمان ماندن کودک در محیطی که دوست ندارد محیط بی تقویت نباید خیلی زیاد طول بکشد و معمولاً بین سه تا پنج دقیقه کافی است.
اگر کودک بعد از بازگشت از محیط بی تقویت و بی پاداش باز به رفتار نامطلوب خود ادامه دهد باید دوباره او را به آنجا انتقال داد و این عمل تا حدی تکرار شود که دیگر رفتار نامطلوب بروز نکند.
برای این که کودک رابطه علت و معلولی بین رفتار نامطلوب و محرومیت از تقویت را درک کند، باید دلیل این کار را به وی توضیح داد.
والدین باید در کار خود استوار و مصمم و مقاوم باشند حتی در صورتی که کودک در ابتدا شکایت کند، مقاومت کند، یا قول دهد که اصلاح شود (هامر و درایمن، 1981؛ به نقل از گلفند و هارتمن). اگر والدین در این کار مصمم باشند کودک آن را ارزشمند جلوه می دهد و رفتارهای نامطلوب خود را کاهش خواهد داد.
در روش دوم محروم کردن که قطع پاداش نامیده می شود، کودک از موقعیت پاداش دهنده دور نمی شود، در عوض آنچه برای کودک پاداش دهنده فرض می شود را از او می گیریم. بعد از توقف رفتار مورد نظر (بیش فعالی، فریاد زدن، قشقرق به راه انداختن و…) دوباره به کودک پاداش داده می شود.

مطلب مشابه :  آیت الله مکارم شیرازی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید