پایان نامه ارشد درباره مشکلات رفتاری، نارسایی توجه


Widget not in any sidebars

جریمه ای که کودک در قبال عدم اجرای این رفتار دریافت خواهد کرد.
در تهیه جدول مربوط به قرارداد رفتاری و بستن قرارداد با کودک لازم است قواعدی رعایت شود. این قواعد کارایی تکنیک را افزایش می دهند و به برنامه دقت و انسجام می بخشند (گلفند و هارتمن، 1378).
قاعده 1: پاداش قرارداد باید مشخص بوده و در آغاز بلافاصله بعد از اجرای تکلیف به آن عمل شود.
قاعده 2: قراردادهای اولیه بهتر است آسان باشند، بدین معنا که نباید رفتارهای زیادی از کودک انتظار داشت. تقاضای بسیار زیاد در مراحل اولیه منجر به نتایج ضعیف می شوند. اما در قراردادهای بعدی می توان شرایط را سخت تر کرد.
قاعده 3: باید دفعات زیاد و به مقادیر کم پاداش داده شود. بدین معنا که به کودک وعده داده نشود که اگر رفتار خواسته شده را انجام دهد مثلا یک دوچرخه به وی داده خواهد شد. بلکه باید پاداش را کم و هر بار که کودک به قراردادش عمل کرد، به وی داده شود.
قاعده 4: باید به خاطر داشته باشیم که بعد از وقوع رفتار پاداش داده شود و نه قبل از این که کودک آن را تمام کند.
قاعده 5: قرارداد باید عادلانه باشد. ممکن است توقع والدین از کودک بسیار زیاد باشد و یا کودک پاداش زیادی از والدینش بخواهد. برای دستیابی به عدالت در قرارداد، هر دو طرف باید در ایجاد آن مشارکت کرده و موافقت کنند که آن را رعایت نمایند. در صورتی که در قرارداد بیشتر نظر والدین اعمال شود و کودک شرکت داده نشود، احتمال موفقیت آن کاهش می یابد.
قاعده 6: شرایط قرارداد باید روشن باشد. یعنی هر دو طرف باید بدانند که از آنان چه انتظاری می رود و آن ها نیز به نوبه ی خود می توانند انتظار چه چیزی را داشته باشند. برای این که قرارداد روشن باشد، باید کارهایی که کودک قرار است انجام دهد و تقویت کننده هایی که در قبال انجام
آن ها دریافت خواهد کرد، دقیقاً مشخص نمود. به عنوان مثال یک کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه، در صورتی که لباسش را سرسفره کثیف نکند، در چیدن سفره به مادرش کمک کند و سرغذا به میان حرف والدینش نپرد، این امتیاز را بدست آورد که در خانه دوست خود بماند.
قاعده 7: در صورتی که کودک به قرارداد تهیه شده عمل ننماید، باید جریمه شود. جریمه در معنای تنبیه کردن کودک نیست بلکه از پاداشی که قرار بود به کودک داده شود، کم می شود. با وجود این باید مراقب بود که کودک بیشتر از اندازه مجازات و جریمه نشود.
قاعده 8: برای پیروی کامل کودک از قرارداد و برای بعضی از دوره های زمانی مشخص شده، یک جایزه در نظر گرفته می شود. دسترسی به مشوق اضافی ممکن است به بیشتر شدن تقویت
کنندههایی که کودک امکان دارد با نقض توافق بدست آورد، کمک کند.
قاعده 9: والدین باید پرونده ی جاری برای اعمال فرمانبردارانه کودک و پاداش های داده شده به او را نگهداری کنند. این پرونده باید در یک محل دایمی نصب شود تا هر دو شریک آن را ببینند. وقتی کودک به خوبی کار می کند، صرف دیدن پرونده پاداش دهنده است.
با رعایت قواعد فوق، تکنیک قرارداد رفتاری موفقیت بالایی کسب خواهد کرد. این تکنیک می تواند نقش مفیدی در کنترل مشکلات رفتاری کودک ایفا کند. از این جهت که تعهد مشارکت کنندگان را افزایش می دهد، به وضوح وظایف و مزایا را برای همه مشخص می کند، موجب نمی شود که دیگران به دلیل خطای حافظه در مورد آن دچار سوءتفاهم و یا تحریک شوند، در حالی که یک توافق محاوره ای و غیررسمی دستخوش تمام این مسائل است.
کودکان باید سن کافی و توانایی درک نوع قرارداد را داشته باشند. این تکنیک برای رفتارهای زیر سودمند است: بیش فعالی، بی توجهی به امور درسی، شلختگی، کندی و سستی، فقدان انگیزه، ناخن جویدن و نافرمانی.
مشکل اساسی در اجرای این تکنیک این است که کودک ممکن است در انجام دادن اهداف رفتاری به طور ضعیف برانگیخته شود. حتی اگر کودک خوب برانگیخته شود، چنانچه در به انجام رساندن قرارداد مشکل داشته باشد، ممکن است دل سرد شود و به حیله و نیرنگ متوسل گردد. یا از آن هایی که درباره ی قرارداد اطلاعی دارند، فاصله بگیرد. بنابراین ممکن است پیامدهای نامطلوب، همانند رابطه ضعیف با افراد درگیر در قرارداد را به بار آورد (همان منبع).
تکنیک اقتصاد ژتونی
هم در تکنیک قرارداد رفتاری و هم در اقتصاد ژتونی از روش تقویت مثبت استفاده می شود. دلیل نام گذاری این تکنیک به اقتصاد ژتونی این است که در حقیقت والدین با کودکشان داد و ستد انجام می دهند و این داد و ستد از طریق ژتون (نماد پاداش) صورت می گیرد. در این روش، ژتونی (مثل مهره ها، نمره ها، پول کاغذی و بدل، ستاره ها و… ) به عنوان پاداش فوری ارائه میشود و بعداً با تقویت کننده های اصلی و ملموس و مفید برای رفع نیازها، معاوضه می گردند.
اگر چه ژتون ها در نوع و اندازه های مختلف می تواند وجود داشته باشند، اما همه آن ها باید مشخصات معینی را دارا باشند:
ژتون باید به صورتی باشد که کودک بتواند آن را ببیند، لمس کند و بشمارد.
کودک باید ژتون را ذخیره کند یا بتواند به جای معینی مراجعه کرده و ببیند چقدر ژتون جمع کرده است.
کودک نباید امکان تهیه ژتون از محل دیگری غیر از خود والدین داشته باشد.
کودک باید بداند که می تواند ژتون را با پاداش های مختلفی که دوست دارد، معاوضه کند و باید از پیش بداند که برای خرید پاداش های مشخص چند عدد ژتون لازم است.
کودک باید بتواند ژتون ها را با پاداش های واقعی معاوضه کند.

                                                    .