رشته حقوق

پایان نامه ارشد درباره شیوه های فرزندپروری، تربیت اجتماعی

دانلود پایان نامه

برای هدایت کودکان به سوی رشد مثبت اجتماعی، عشق و علاقه والدین به تنهایی کافی نیست، بلکه برای این که کودکان بتوانند افراد شایسته ای در جامعه باشند و از نظر فکری کفایت داشته باشند، از طرف والدین مقداری کنترل لازم است. به هر حال باید به خاطر داشت که هدف نهایی تربیت اجتماعی خود نظم دهی است نه تنظیم توسط عوامل خارجی. هر گونه افراط در آسان گیری یا محدودیت توسط والدین به تربیت ناقص کودکان منجر می شود (نقل از سردرودی، 1381).
بعد کنترل مربوط به میزان استقلالی است که والدین برای فرزندان خود فراهم می کنند. طبیعی است که خانواده های سختگیر رفتار فرزندان خود را بیشتر جهت می دهند، از آنان توقعات بیشتر دارند، مقررات دشوارتری تعیین می کنند و انتظار دارند که فرزندان بدون چون و چرا مقررات وضع شده را رعایت کنند، جزء عکس والدین سهل گیر از فرزندان خود انتظارات کمتری دارند به آنان آزادی بیشتری می دهند و در بیان عقاید و عواطف به فرزندان خود استقلال بیشتری می دهند (احدی و جمهری، 1378).
رفتار والدین ممکن است در بعد کنترل در برابر خودمختاری تنوع گسترده ای داشته باشد. آنان ممکن است خودکامه باشند صرفاً به فرزند خود بگویند چه باید بکند؛ ممکن است مقتدر باشند کودک یا نوجوان می تواند اظهار نظر کند ولی در تصمیم گیری دخالتی ندارد؛ دمکرات یا قاطع و اطمینان بخش باشد کودک یا نوجوان در بحثهایی که به رفتارش مربوط می شود، آزادانه شرکت می کند و حتی ممکن است تصمیم گیری هم بکند، ولی اقتدار نهایی در دست والدین باقی می ماند؛ ممکن است مساوات طلب باشند بین والدین و کودکان از لحاظ نقشی که دارند چندان تفاوتی وجود ندارد؛ ممکن است سهل گیر باشند تصمیمات در جهت خواسته های کودک یا نوجوان گرفته می شود یا بی بند و بار باشند نوجوان آزاد است که به خواستههای والدین بی اعتنا باشد (ماسن، 1377).
اغلب محققانی که در زمینه فرزند پروری کار کرده اند والدین را تشویق می کنند تا کنترلی ثابت ولی در عین حال انعطاف پذیر داشته باشند. آن ها نباید کودکان شان را با کنترل سخت از خانه فراری دهند و یا آنها را در محیط بسته محصور کنند. کنترل والدین می تواند بسیار محدود کننده و سخت گیرانه و یا بسیار آزاد گذارنده و سهل گیرانه باشد. البته توصیه به والدین برای اینکه حد وسطی را انتخاب کنند، خیلی مشکل است. زیرا نمی توانند به سادگی حدی بین سختگیری و آزاد گذاری در نظر بگیرند (برنت؛ نقل از پورعبدلی سردرود، 1381).
فرزندپروری و نظریه های مربوط به آن
کودکان به خاطر سرشت های متفاوت، به روش های فرزند پروری گوناگون نیاز دارند. به عنوان نمونه اگر سرشت کودک در یادگیری یا کنار آمدن با دیگران اختلال ایجاد کند والدین باید رفتار ناسازگارانه ی او را با ملایمت اما با ثبات، اصلاح کنند (برک، ترجمه سید محمدی، 1386).
براساس دیدگاه کردارشناسی بسیاری از رفتارهای انسان در تاریخ، گونه ی ما به این علت تکامل یافته اند که به بقای ما کمک می کنند. طبق نظریه ی دلبستگی بالبی که اولین بار این دیدگاه را مطرح کرد رابطه ی نوباوه با والد به صورت یک رشته علایم فطری آغاز می شود که والد را به طرف نوباوه می کشاند. به مرور زمان پیوند عاطفی صمیمی ایجاد می شود که توانایی های جدید شناختی و هیجانی را شکل می دهد (برک؛ ترجمه سید محمدی، 1386).
از لحظه های نخست پس از تولد، کودکان نه تنها به مراقبت احتیاج دارند، بلکه نیازمند رابطه ای سالم نیز هستند تا دلبستگی ایمنی در آن ها به وجود آید، برخی کودکان، از همان روزهای پس از تولد دارای خلق فعال هستند و بررسی ها نشان داده است که این کودکان ممکن است بیشتر دچار فزون جنبشی شوند، این نوع خلق می تواند در سازگاری کودک با محیط مشکل به وجود آورد (توماس وچس، به نقل از علیزاده، 1383).
در همه جوامع و فرهنگ ها والدین توقع دارند که کودکان شان در طی فرآیند تحول، رفتارهای خاصی را در سنین معینی از خود نشان دهند، آنان در این راستا راهبردها و آموزش هایی را اعمال می نماید که به آن ها شیوه های فرزندپروری گفته می شود به عبارتی دیگر شیوه مورد استفاده والدین برای ایجاد ارتباط با فرزند و آموختن ارزش ها و هنجارهای جامعه به او الگو یا شیوه فرزندپروری نامیده می شود (دارلینگ، به نقل از موسی نژاد، 1378).
بنابراین الگوهای مختلفی در تربیت فرزندان وجود دارد که در زیر بررسی می شوند:
طبقه بندی الگوهای تربیتی فرزندان
صاحب نظران، الگوهای تربیتی فرزندان را با روش های خاصی طبقه بندی کرده اند.
در این جا نظراتی که اغلب مطرح بود و مورد توجه محققان می باشند. بطور خلاصه ذکر می شوند.
طبقه بندی الگوهای تربیتی از نظر آلپورت
آلپورت ارتباط والدین و نقش آن ها را به سه گروه تقسیم کرده است: الف والدین برنده ب والدین مردد ج والدین بازنده. والدین برنده مایلند به هر نحوی حتی با زور و اجبار در رابطه و تلاش بین خود و کودکان شان برنده شوند. به عبارتی نظرات خود را به کودکشان تحمیل می کنند و برای آن ها محدودیت قائل می شوند، دستور می دهند و به شدت آن ها را تهدید می کنند. هر گاه تضادی بین بر آوردن نیازهای خودشان و کودک بوجود آید، سعی دارند طوری عمل کنند که نیازهایشان برآورده شود و به کودک توجهی ندارند. این والدین معتقدند که اگر زور و اجبار در کار نباشد کودکان رفتارهای نامناسب و غیرمعقول خواهد داشت.
والدین مردد در ارتباط با کودکان گاهی برنده و گاهی بازنده می شوند زمانی کودک را محدود و زمانی آزاد می گذارند. گاهی سخت گیر و گاهی سهل گیر می شوند و رفتار ثابتی با کودکان شان ندارند. کودکان این گروه غالباً نگران و مضطرب هستند زیرا نمی دانند والدین شان در برابر رفتار آن ها چه عکس العملی خواهند داشت.
والدین بازنده که تعدادشان به مراتب کمتر از والدین برنده است. این گروه درست در مقابل والدین برنده به کودکان شان آزادی زیادی می دهند. اگر تضادی میان نیازهای والدین و کودکان به وجود آید این تضاد به نفع کودکان حل می شود و در نتیجه کودکان برنده می شوند. این گروه از والدین محروم کردن کودکان را از نیازهایشان روش نامناسبی می دانند (شفیع آبادی، 1372).
الگوی ارائه شده توسط بالدوین، کلهورن و بریس
برخی دیگر از محققان نیز مانند بالدوین، کلهورن و بریس سه بعد مختلف را در فضای روانی بین اولیا و کودک مشاهده نموده اند این سه سه بعد عبارتند از:
الف ـ پذیرفتن و طرد کردن: این بعد شامل گرمی و صمیمی است که اولیا نسبت به فرزند خود ابراز می کنند یا فرزند خود را مورد خشم و طرد کردن قرار می دهند. تحقیقات بین فرهنگی نشان می دهد که در این مورد تفاوت های چشمگیری بین ملت ها و حتی گروه های یک جامعه وجود دارد.
ب ـ توجه و بی توجهی: این بعد به میزان شدت محافظت، مراقبت و توجه اولیا نسبت به کودک مربوط می شود. این حالت می تواند از مراقبت و مواظبت شدید اولیا از کودک در مورد رو در رو شدن با مشکلات و مسائل زندگی شروع شود و تا بی اعتنایی، عدم مراقبت و بی توجهی افراطی ادامه یابد.
ج ـ دیکتاتوری و دموکراسی: این بعد به میزان اشتراک کودک در فعالیتها و تصمیمات خانواده مربوط
میشود. بعضی از خانواده ها با کودکان خود به حالت دستوری رفتار می کنند. اما بعضی دیگر به کودک اجازه تصمیم گیری، مداخله، اظهار نظر و ابراز وجود میدهند (شاملو، 1372).
الگوی بامریند از فرزندپروری

مطلب مشابه :  ارتباط معنی دار

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید