رشته حقوق

پایان نامه ارشد با موضوع تعریف طبقه اجتماعی، تاثیرات اجتماعی

دانلود پایان نامه

کنیگ معتقد است اگر چه در پیدایش اختلاقات طبقاتی عواملی مانند میزان در آمد و شغل دخالت دارد؛ ولی برتری و زیردستی در موقعیت و مقام اجتماعی است که موجب تفکیک طبقه ای از طبقه دیگر و تحکیم اصول اتحاد و اتفاق بین افراد هر طبقه می گردد (کنیگ، 1355: 244). طبقه اجتماعی به دسته یا گروهی از مردم گفته می شود که تقریباً ثروت، پایگاه و قدرت یکسانی را در جامعه دارند. (عضدانلو، 1383: 414).
بحث و گفتگو پیرامون طبقه اجتماعی غالباً حول سه مسئله اصلی دور می زند: فرصت‌های اجتماعی، هویت و سیاست. یعنی اعضای طبقات مختلف برای پیشرفت در جامعه با فرصت‌های نابرابر روبرو هستند، اعضای یک طبقه هویت‌های شخصی (خود شناسی، نگرش فرهنگی، علایق فراغتی و…) مشترکی دارند. اعضای یک طبقه علایق سیاسی مشترکی دارند (لیپست، 1383: 961).
در جامعه شناسی معولاً رویکرد اقتصادی _ اجتماعی در مورد طبقه وجود دارد و به در آمد، تحصیلات و ثروت و تاثیرات اجتماعی آنها توجه می شود. معمولاً از ویژگی‌های زیر برای تعریف طبقه اجتماعی استفاده می شود: شغل، تحصیلات و نوع آن، در آمد، آدب و رسوم، فرهنگ و مد، ثروت یا پول نقد، قدرت، مالکیت زمین، دارایی، ابزار تولید، موقعیت سیاسی در دولت، شهرت و احترام یا عکس آن، پرستیژ اجتماعی با عضویت در انجمن ها و گروه‌های محترم، زبان و تمایز بین دایره لغات طبقات بالا و پایین، نژاد، سن و جنسیت (Wikipedia, 2006:1).
چنانچه در تعاریف بالا آمد، اگر چه طبقه یکی از مفاهیمی است که در جامعه شناسی فراوانی بکار برده می شود، ولی توافق آشکاری در مورد چگونگی تعریف دقیق آن وجود ندارد. اما بیشتر جامعه شناسان این اصطلاح را برای اشاره به تفاوتهای اجتماعی – اقتصادی در میان گروه‌ها بکار می برند که باعث ایجاد اختلاف در پیشرفت مادی و قدرت آنها می گردد.
در ایران معمولاً چنین نیست که اعضای طبقه ای خاص به یک حزب سیاسی واحدی رای دهند. حتی در تحقیقات اخیر هم معلوم شده که در کشورهای دموکراتیک غربی نیز امروزه طبقه اجتماعی افراد خیلی تعیین کننده رای مردم نیست به نحوی که امروزه کمتر کارگران یدی به احزاب متمایل به چپ رای میدهند.
لذا در نظر گرفتن ملاک سیاسی برای طبقه افراد در یاران ملاک نادرستی است و از آنجا که سنجش طبقه به عنوان یکی از متغیرهای کنترلی است با معیارهای محدودی که معمولاً جامعه شناسان بکار می برند، مورد سنجش قرار می گیرد، لذا تعریف مورد نظر از طبقه اجتماعی در این تحقیق عبارت است از: طبقه اجتماعی متشکل از اشخاصی است که تقریباً از ثروت، در آمد و منزلت اجتماعی یکسانی برخوردارند.
تعریف عملیاتی طبقه اجتماعی:
برای مطالعه ساختار طبقاتی جامعه از سه روش عمده استفاده می شود. این روشها عبارتند از: روش اشتهاری، ذهنی، عینی.
روش اشتهاری (Reputational method): جامعه شناسان در این روش از افراد میپرسند که افراد دیگر را در کدام طبقه میتوان قرار داد.
روش ذهنی (Subjective method): در این روش از افراد میخواهند که خود را در آن طبقه اجتماعی که به گمان آنها متعلق به آنند، قرار دهند (فرد طبقه خود را انتخاب میکند).
روش عینی (Objective method): پژوهنده با بکارگیری این روش به نسبت اختیاری، ملاک‌های عضویت در طبقه اجتماعی و تعداد طبقاتی که جامعه به آنها تقسیم شده است را تعیین میکند. در روش عینی معیارهایی از قبیل درآمد و اشتغال را در رتبهبندی افراد بکار میگیرند (کوئن، 240:1372-241).
در این تحقیق از روش عینی برای سنجش طبق اجتماعی افراد استفاده شد. برای سنجش عینی طبقه اجتماعی باید شاخص‌های تعیین شده برای سنجش طبقه اجتماعی تعریف و نحوه سنجش آنها مشخص شود و این شاخص‌ها عبارتند از: درآمد فرد، منزلت شغلی و میزان تحصیلات فرد. لازم به ذکر است در اکثر تحقیقات انجام شده در داخل و نیز خارج از کشور برای تعیین طبقه اجتماعی افراد از این شاخص‌ها استفاده میشود (محسنی: 1379، حشمت یغمایی: 1380، توسلی و فاضل: 1381، کمالی: 1383).
الف : درآمد (Income): پرداختهایی که معمولاً ناشی از دستمزد، حقوق یا سرمایه گذاری است (گیدنز، 801:1376). با سؤال از میزان درآمد فرد که بصورت سؤال بسته است، به این سؤال پاسخ داده شد. برای دسته بندی درآمد مبنا را خط فقر گرفتیم، لیکن از آنجا که گزارشات متعددی از خط فقط وجود داشت و یک گزارش خط فقر شدید را برای خانواده پنج نفره تهرانی 650.000 ریال و خط فقر مطلق را 1.625.000 ریال (خبرگزاری ایسنا4/5/85) و گزارش دیگر این رقم را 3.950.000 ریال (سایت روشنگری 12/10/2006) و گزارش دیگر به نقل از مشاور وزیر رفاه این رقم را در تهران 4.000.000 ریال (خبرگزاری 27/11/85) ذکر کرده، لذا رقم 3.000.000 ریال مبنای خط فقر در این تحقیق قرار گرفته است.
ب: شغل (Occupation): هر گونه اشتغال مزدبگیری که در آن فرد بطور منظم کار میکند (گیدنز، 808:1376). در تعریف شغل آنرا از کار متمایز کردهاند. کار فعالیتی دائمی دانسته شده که به تولید کالا و ارائه خدمات میانجامد و برای انجام آن دستمزدی پرداخت میشود، درحالیکه شغل موقعیتی است که شاغل در یک اداره یا مؤسسه و یا کارگاه که شرایط احراز، وظایف، مسئولیت‌ها و حقوق یکسان دارند و افراد واجد شرایط خاص میتواند این موقعیت‌ها را احراز کنند، شغل نامیده میشود (حشمت یغمایی، 207:1380).
داشتن حقوق مادی و دستمزد یکی از آثار و نتایج شغل است و موقعیت و جایگاه فرد در جامعه تا حدود زیادی توسط شغل او تعیین میشود. بویژه که فرد سال ها در یک موقعیت شغلی به انجام وظیفه میپردازد. لزوم داشتن صلاحیتهای لازم برای احراز شغل و وجود حقوق و تکالیف معین در هر شغل و موقعیت در انجام شغل که بوجود شایستگیها و مهارت‌ها و استعدادهای فرد بستگی دارد، خوب موجب رضایت از زندگی و کسب منزلت و احترام میگردد، بویژه که شغل موقعیت و پایگاه اجتماعی فرد را تعیین میکند. از این رو شغل معیاری مهم در سنجش طبقه اجتماعی به شمار میآید.
طبقه بندیهای مختلفی از مشاغل شده است که از جمله آنها، طبقه بندی مشاغل در شهر تهران مربوط به طرح توسعه شهری ایران (احمد اشرف و فیروز توفیق، 1356)، جدول طبقه بندی منزلتی مشاغل در شهر تهران (شهلا کاظمی پور، 1374) و جدول نحوه کدگذاری منزلت شغلی پاسخگویان (طرح پیمایشی ملی ارزش‌ها و نگرشها، 1378) را میتوان نام برد. برای تعریف عملیاتی مشاغل در این تحقیق جدول طبقهبندی منزلتی مشاغل کاظمی پور مورد استفاده قرار گرفت. ( رجوع شود به جدول صفحه بعد )
گروه‌های کلی
گروه‌های
جزئی
جدول عناوین مشاغل
جدول عناوین مشاغل
عنوان مشاغل
میانگین
ارزش

مطلب مشابه :  شرکت های پذیرفته شده

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید