رشته حقوق

هدف‌های برنامه درسی

دانلود پایان نامه

3ـ در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، دوره آموزش متوسطه منبع اصلی تربیت نیروی انسانی نیمه ماهر و ماهر بشمار می رود و از این رو تأثیر ویژهای در میزان موفقیت برنامههای توسعه اقتصادی اجتماعی میگذارد (وزارت آموزش و پرورش، 1373: 18).
4ـ این دوره با سن شروع کار و مرحلهی احساس نیاز نوجوان و جوانان به استقلال و موجودیت و علاقه‌مندی به کارهای تولیدی و اقتصادی مقارن است. بنابراین در این دوره برنامهریزی تحصیلات دوره متوسطه باید بر پایهای استوار باشد که موجبات رشد شخصیت نوجوانان و جوانان فراهم آید و استعدادهای اختصاصی آنان شکوفا شود و برای زندگی مفید فردی و اجتماعی آمادگی لازم در آنان ایجاد شود (ملکی: 1390، 37).
2-4-3. هدف در برنامه درسی
تعیین هدف حساسترین و به اعتباری مشکلترین مسئله در برنامهریزی است. در تعیین اهداف باید دقت داشت تا اهداف از وسعت و عمق بینش برخوردار باشند و فقط به یک نوع درخواست، یک مقطع زمانی و یا یک دیدگاه خاص اکتفا نداشته باشند (فرمهینی فراهانی، 1384: 68). اولین قدم اساسی در جهت افزایش فایده و بهبود نتیجه‌ی کار نظام آموزشی، بررسی و روشن کردن هدف‌ها و اولویت‌های اساسی، و منظورهای خاص هر یک از نظام‌های تابع آن است تا اطمینان حاصل شود که این هدف‌ها و منظورها با یکدیگر و با هدف‌ها، اولویت‌ها و نیازهای جامعه سازگاری دارند (کومبز، بیتا: 44).
2-4-3-1. منابع تعیین اهداف
باید در طراحی اهداف دقت زیادی به خرج داد، به گونهای که با مطالعه اهداف یک برنامه درسی بتوان به مبانی آن پی برد. مهم‌ترین منابع تعیین اهداف آموزشی عبارتند از: نظام اعتقادی و ارزشی، خصوصیات یادگیرنده، شرایط جامعه، شرایط یادگیری و ماهیت دانش.
جامعه؛ یکی از وظایف برنامه درسی کمک به تأمین نیازهای جامعه است. در بررسی جامعه هم به نیازهای آنی باید توجه کرد و هم به تغییرات و تحولات مستمر، به ویژه باید به تحولات ناشی از پیشرفت علوم و فن آوری توجه داشت و هدف‌های برنامه درسی را در ارتباط با تغییرات اساسی که در جامعه در حال وقوع است، انتخاب نمود و همواره آن را با نیازهای گوناگون زندگی اجتماعی انطباق داد. با توجه به موارد یاد شده، این دو اصل مطرح میشود: 1ـ هدفهای برنامه درسی باید متناسب با شرایط و امکانات جامعه و با توجه به نیازهای آن تعیین شود. در مطالعه جامعه جنبه‌های اساسی آن یعنی جنبه‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بررسی میشود. 2ـ هدفهای برنامه درسی باید انعطافپذیر باشند (ملکی، 1390 : 40 ).
نظام اعتقادی و ارزشی؛ نظام اعتقادی ارزشی کشور، یکی از منابع و معیارهای انتخاب اهداف است. نظام اعتقادی مانند چتری بزرگ، باید بر همه ارکان برنامه سایه بیندازد و هرگونه فعالیتی باید زیر این چتر انجام گیرد. بنابراین، انتخاب هر هدفی با معیارها و شاخص‌هایی که نظام اعتقادی تعیین می‌کند، سنجیده می‌شود. (ملکی، 1388 : 38 ).
ماهیت دانش؛ ساختار موجود دانش بشر در چارچوب هر مادهی درسی، از منابع تعیین اهداف برنامه درسی است. اهداف باید در قالب هدف‌های مشخص برنامه درسی تعریف شوند تا بتواند به صورت رهنمودی برای تهیه‌ی مطالب و وسایل آموزشی مورد استفاده قرار گیرد (لوی، 1386: 34).
خصوصیات یادگیرنده؛ یکی از عواملی که اهداف را قابل حصول میکند، توجه به ویژگیها و تواناییهای یادگیرندگان است. گاهی اهداف برنامههای درسی بدون توجه به این امر طراحی و تبیین میشوند و بنابراین، تحقق نمییابند. ویژگیهای مخاطبان بسیار زیاد است اما برخی از آن‌ها که در طراحی اهداف باید حتماً مورد توجه قرار گیرند. این ویژگیها عبارت‌اند از: میزان دانش و پیش دانستهها، تواناییها و نگرشها، رشد سنی و ذهنی، ویژگیهای روانشناختی، نیازهای فردی (علوی لنگرودی، 1386: 31).
شرایط یادگیری؛ نخستین عنصری که تحت تأثیر دیدگاه یادگیری برنامهریز قرار میگیرد «هدف برنامه درسی» است. محتوا و بیان هدفها بر اساس نظریه یادگیری حاکم بر فضای برنامهریزی تعیین میگردند. برنامهریزی که بر روانشناسی گشتالت باشد هدف‌ها را با توجه به درک کل و کسب یک ساختار شناختی جهت میدهد و کسی که به روانشناسی رفتارگرا گرایش داشته باشد هدفها را با توجه به اجزا و عناصر موضوع مورد نظر تعیین خواهد نمود. علاوه بر هدف، عناصر دیگر برنامه درسی یعنی محتوا، سازماندهی محتوا، تجربیات یادگیری، استراتژیهای یاددهی‌یادگیری و ارزشیابی نیز از نظریه یادگیری حاکم بر تصمیمگیریهای، تأثیرپذیرند؛ بنابراین یادگیری یکی از منابع تعیین هدفهای برنامهی درسی در نظر گرفته شده است (ملکی، 1388: 45).
2-4-3-2. صافی اهداف
فهرست مقدماتی هدف‌ها پس از تهیه، بیش از گنجایش برنامه درسی است. از این رو در ابتدا فهرست هدفها باید به صورت خزانهی هدفها تلقی شود و سپس از این میان بهترین و مناسبترین آن‌ها برای گنجاندن در برنامه درسی انتخاب شود. گروه مسئول برنامهریزی درسی میتواند دو نوع ضابطه برای صافی کردن یا گزینش هدفها به کار برد. ا ارزشهای رایج جامعه 2ـ روانشناسی یادگیری (علوی لنگرودی، 1386: 46).
ارزشهای رایج جامعه: هنگامی که یک سری از هدفهای پیشنهادی با سری دیگر از هدفها مغایرت پیدا کند و با توجه به محدودیت زمانی، امکان گنجاندن کلیه این هدفها در برنامه درسی نیست، ارزشهای رایج در جامعه باید به عنوان یک شاخص برای انتخاب هدفها مورد استفاده قرار گیرد.
روانشناسی یادگیری: هدفهای آموزشی عبارت از بیان نتایجی است که باید از یادگیری حاصل شود. نتایج مورد نظر نیز باید با شرایط موجود در فراگرد یادگیری متناسب و منطبق باشد. استفاده از دانش اندوخته شده، در زمینه روانشناسی تربیتی برای تعیین اینکه چه هدفهایی از طریق آموزش در مدرسه قابل حصول است و کدام نوع هدف‌ها متناسب می‌باشند، بسیار مفید خواهد بود (لوی، 1386: 37).
2-4-3-3. اصول انتخاب اهداف
فرجاد (1379)، اصول مورد نیاز در انتخاب اهداف آموزشی را 5 مورد میداند که عبارتند از:
اصل اول: در انتخاب هدفها آن است، که امکان انتخاب مواد درسی و فعالیتهای یادگیری برای رسیدن به هدف موجود باشد؛ در غیر این صورت یادگیری برای فراگیران میسر نخواهد شد.
اصل دوم: آن است که هدفها قابل حصول باشند. هدفها وقتی قابل حصول‌اند که با نیازهای فردی شاگرد، علاقههای او، تجارب قبلی شاگرد و قدرت بدنی و ذهنی او سازگاری و تناسب داشته باشند.

مطلب مشابه :  رابطه توارث و نفقه طفل با مرد صاحب اسپرم

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید