رشته حقوق

نگرشی به کنوانسیون بین‌المللی همه کارگران مهاجر و خانواده‌های آنها

دانلود پایان نامه

نگرشی به کنوانسیون بین‌المللی همه کارگران مهاجر و خانواده‌های آنها[1]

حدود 190 میلیون نفر مهاجر در سرتاسر دنیا شامل کارگران، پناهندگان، پناهجویان و مهاجران دائمی وجود دارد که 3درصد از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند و این واقعیتی است که امروزه به عنوان یک موضوع مهم بین‌المللی دارای ابعاد و آثار مختلف اجتماعی، اقتصادی، انسانی، حقوقی و سیاسی می‌باشد. کنوانسیون حمایت از حقوق مهاجران توسط مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1990 تصویب شد و 13 سال پس از تأیید و تصویب 20 کشور در سال 2003 اجرایی گردید. حقوق مندرج در این کنوانسیون هم برای کارگران و خانواده‌های آنان صرف‌نظر از مهاجران قانونی و غیرقانونی اعمال می‌گردد.

موضوع مهاجرت تقریباً به نوعی به همه کشورهای جهان مربوط می‌شود. امروزه کشورها با پدیده مهاجرت در شکل مهاجرپذیر، مبدأ مهاجرت و یا راه ترانزیت مهاجر درگیر می‌باشند. نه‌تنها تعداد مهاجران در 45 سال گذشته دوبرابر شده است، بلکه مهاجرت غیرقانونی نیز در مرزهای بین‌المللی به طور فزاینده‌ای گسترش یافته و ابعاد جنایی[2] پیدا کرده است. مهاجران از نظر حقوقی دارای وضعیت‌های متفاوت می‌باشند. مهاجرانی که به صورت قانونی در کشورها با داشتن مدارک معتبر و ثبت‌شده زندگی و کار می‌کنند[3]، در کنار آنان مهاجرانی که فاقد مدارک[4] مورد نیاز و معتبر می‌باشند نیز وجود دارند. به اینها باید افرادی که به طور قاچاق و از طریق شبکه‌های بین‌المللی به کشورهای دیگر وارد می‌شوند، نیز اضافه کرد. این مهاجران از نظر جنس، نژاد، رنگ، مذهب… تخصص و نوع کار متفاوتند و محل زندگی و کار آنان نیز تفاوت‌های آشکاری دارند. بخشی از این مهاجران در جوامع توسعه‌یافته به سر می‌برند و دیگر در کشورهای درحال توسعه جدا از این تفاوت‌ها آنان انسان‌هایی هستند که احترام و حمایت از حقوق بشر آنها مهم است.

کنوانسیون حمایت از حقوق همه کارگران مهاجر و خانواده‌های آنان یک سند همه‌جانبه بین‌المللی شامل یک سلسله موازین اخلاقی و حقوقی است که به عنوان یک راهنما و انگیزه برای حمایت از حقوق مهاجران در کشورها توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1990 به تصویب رسید و با فاصله زمانی حدود 13 سال پس از تصویب و الحاق بیست کشور در سال 2003 لازم ‌الاجرا شد و در حال حاضر دارای 37 عضوی می‌باشد. البته سابقه توجه بین‌المللی به حمایت از کارگران مهاجر به اقدامات سازمان بین‌المللی کار برمی‌گردد که در دیگر اسناد بین‌المللی حقوق بشر و همچنین آن سازمان توسعه یافت.

مطلب مشابه :  فرهنگ ایرانی

به طور کلی می‌توان گفت که هدف اولیه کنوانسیون حمایت از کارگران مهاجر و خانواده‌های آنان به عنوان یک جمعیت خاص آسیب‌پذیر تحت استثمار و نقض حقوق بشر می‌باشد.

براساس ماده 1 کنوانسیون به تمام کارگران مهاجر و خانواده‌های آنان بدون توجه به هرگونه تبعیض مانند جنس، نژاد، رنگ، زبان، مذهب و یا اعتقاد سیاسی و یا دیگر ملی، قومی، ریشه اجتماعی، ملیت، سن، وضعیت اقتصادی، مالکیت، وضعیت خانوادگی، تولد یا دیگر وضعیت‌ها قابل اجراست و دربرگیرنده حمایت از حقوق نظام کارگران و خانواده‌های آنان در دوره کامل مهاجرت که شامل تدارک برای مهاجرت، حرکت، ترانزیت و دوره اقات و فعالیت فرد در کشور محل اشتغال و همچنین بازگشت به دولت مبدأ و یا محل سکونت خود می‌باشد.

نکته آنکه کنوانسیون در ماده 2 کارگران مهاجر را تعریف و 7 طبقه کارگر مهاجر را برمی‌شمارد.

حقوق مندرج در کنوانسیون را می‌توان تحت دو دسته اصلی بیان کرد:

  • حقوق بشر کارگران مهاجر و اعضای خانواده آنان قابل اجرا به تمام کارگران اعم از قانونی با مدرک و یا غیرقانونی و بدون مدرک.
  • دیگر حقوق کارگران مهاجر و اعضای خانواده‌های آنان که تنها قابل اجرا به کارگران مهاجر در وضعیت عادی قانونی است.

بخش سوم کنوانسیون در حقیقت تکراری از حقوق اساسی بشر است که اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاقین حقوق مدنی و سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی آمده است.

کنوانسیون دارای 91 ماده می‌باشد. معقول‌ترین معاهده حقوق بشری ملل متحد است که به بیان یک سلسله آزادی‌های اساسی برای کارگران مهاجر و خانواده‌های آنان می‌پردازد. آزادی ترک و ورود به دولت مبدأ، حق حیات، حق جلوگیری از مواجهه تنبیه‌آمیز، شکنجه و تخفیف حیثیت انسانی، آزادی مذهب، وجدان، حق بیان عقاید آزاد، حق مالکیت، عدم بازداشت خودسرانه و غیره. مواده 16 تا 20 این کنوانسیون جایگاه خاصی برای تأمین عدالت قانونمند برای کارگران قائل است.

5-5-1. مبحث الف: سازوکارهای اجرایی کنوانسیون

مانند هر سند لازم‌الاجرای حقوق بشر سازمان ملل متحد، کنوانسیون نیز دارای سازوکار اجرایی است که ویژگی‌های مشترکی با اسناد دیگر دارد. در عین حال برخی تمایزها نیز مشاهده می‌شود. این سازوکارها در بخش هفتمم مواد 72 و هشتم مواد 84-79 کنوانسیون تبیین گردیده‌اند که به شرح مختصری از آنها می‌پردازیم:

تشکیل کمیته حمایت از حقوق کارگران مهاجر و خانواده‌های آنان که در ماده 72 کنوانسیون پیش‌بینی شده است مهم‌ترین سازوکار آن با هدف بررسی چگونگی اجرای کنوانسیون می‌باشد. ترکیب این کمیته شامل ده نفر با مقام اخلاقی والا، بی‌طرفی با صلاحیت شناخته شده در زمینه موضوعات تحت پوشش کنوانسیون می‌باشد. براساس بند 1 ماده 72، زمانی که اعضای کنوانسیون به چهل و یک نفر برسد، ترکیب کمیته نیز چهارده نفر خواهد بود.

مطلب مشابه :  پایان نامه دربارهرگرسیون، مدل رگرسیون، رگرسیون خطی، سرمایه درگردش

اعضای کمیته توسط رأی مخفی دول عضو از فهرستی از افراد منتخب توسط دولت‌ها با توجه به توزیع عادلانه جغرافیایی و از نظام‌های حقوقی مختلف انتخاب می‌شوند. ویژگی که در بند 2 ماده فوق آمده و ممیز این کنوانسیون است آن است که این افراد باید هم از دولت‌های مبدأ و هم از دولت‌هایی که کارگران مهاجر استخدام می‌کنند، باشند. توضیح دیگری در ارتباط با این ویژگی وجود ندارد. لیکن با توجه به واقعیات جهان در حال حاضر می‌توان تشخیص دولت‌ها را از یکدگیر در این زمینه مهم دانست، زیرا امروزه بسیاری از کشورها هم دارای کارگران مهاجر در کشورهای دیگر هستند و هم خود پذیرای مهاجران کارگر هستند. مانند کمیته‌های دیگر معاهدات، افراد عضو کمیته براساس ظرفیت شخصی خود عمل می‌کنند. دوره عضویت چهار سال است که بر مبنای قواعد پیش‌بینی شده در بندهای ماده 71 انتخاب می‌شوند. مانند دیگر معاهدات حقوق بشر ملل متحد، کنوانسیون در ماده 73 پیش‌بینی کرده است که دولت‌های عضو گزارشی را از معیارهای حقوقی، قضایی، اداری و دیگر کنوانسیون که در سطح ملی برای اجرا به کار گرفته شده‌اند، ارائه نمایند.

براساس تمهیدات ماده 74، کمیته گزارش سالیانه‌ای به مجمع عمومی ارسال می‌دارد که دبیرکل نیز گزارش سالیانه کمیته را به دولت‌های عضو کنوانسیون شورای اقتصادی، اجتماعی کمیسیون حقوق بشرد (در حال حاضر شورای حقوق بشر) مدیرکل سازمان بین‌المللی کار در اظهارنظر کارشناسی در مورد گزارشات کشورهای عضو به کمیته است. همچنین توجه به جبران خسارت ناشی از نقض حقوق مندرج در کنوانسیون توسط ارکان باصلاحیت دولت عضو می‌باشد. نکته آنکه در کنوانسیون حقوق کودک مصوب 1989 ماده 45 از نقش یونیسف و دیگر ارکان تخصصی برای اجرای کنوانسیون صحبت به میان آمده است. ولی در این کنوانسیون نیز نقشی برای سازمان بین‌المللی کار و سایر سازمان‌های تخصصی در نظر گرفته است.

[1]. International Convention on the protection of the Rights of the migrant workers and members of their families

[2]. Criminalization of Irregular migration

[3]. Documented Migrant Worker

[4]. Undocumented Migrant Worker

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید