رشته حقوق

نگارگری ایرانی

دانلود پایان نامه

بارزترین مشابهت تصاویر قابوسنامه، تأثیر حضور انسان است که بازنمایی طبیعت (هرچند که در این جا بسیار محدود می باشد) همه و همه برای هدف درج حضور انسان می باشد.
در تصاویر قابوسنامه، از نظر ترکیب بندی که غالباً فضای بسته و محدود به صحنه حوادث را به نمایش می گذارد و از نمایش فضاهای اضافی پرهیز می کند، با نگارگری معمول ایرانی مشابهت دارد.
در غالب تصاویر قابوسنامه، پرسپکتیو فضایی همانند نگارگری ایرانی مشاهده نمی شود به طوری که تمام عناصر به کار برده در تصویر بدون کوچک و بزرگ شدن برای القای دوری و نزدیکی به کار برده شده اند حتی در پاره ای موارد موضوعات و یا افراد انسانی نقش شده در قسمت عقب تر، بزرگ تر (که بر خلاف قانون پرسپکتیو فضایی است ) به تصویر در آمده اند.
نمایش فرهنگ و آداب و رسوم زمانه در قالب طرح تصویری همانند بازی چوگان که مورد علاقه بسیاری از هنرمندان نگارگر در دوره های مختلف هنر ایران بوده است.
یکی از ویژگی های نگارگری ایرانی، دید هم زمانی است به طوری که نمایش فضای درون و بیرون یک فضای معماری به طور هم زمان در یک تصویر امکان پذیر است که در بعضی از تصاویر قابوسنامه مشاهده می شود (جدول 4-8).
جدول 4-8: ویژگی های مشابه تصاویر قابوسنامه با نگارگری معمول ایرانی
تشابهات
نمونه ای از تصویر قابوسنامه
(باب نوزدهم، اندر چوگان زدن)
نمونه ای از نگارگری ایران
(نگاره ای از شعر گوی و چوگان، شاه محمد، صفوی،1546 م)
حضور انسان
فضای بسته در ترکیب بندی
عدم رعایت پرسپکتیو فضایی در غالب موارد
نمایش جنبه های فرهنگی رایج زمانه
دید هم زمانی
مأخذ: نگارنده
(4-2-3):تفاوت تصاویر قابوسنامه با ویژگی های نگارگری ایران
اولین تفاوت تصاویر قابوسنامه با نگارگری معمول ایرانی، ویژگی مضمونی است چرا که نگارگر ایرانی موضوع خود را عمدتاً از منظومه های حماسی و غنایی بر می گرفت و داستان هایی را انتخاب می کرد که ریشه در اساطیر و تاریخ کهن داشتند و رویدادها در دنیای خیال و افسانه رخ می داد اما این گونه نقاشی ها، نقاشی های روایی نیستند زیرا تصویرگر از شرح وقایع خودداری می کرد و فقط به جوهر و عصاره مضمونی داستان می پرداخت در صورتی که روایت گونه بودن از ویژگی بارز تصاویر قابوسنامه است که به شرح قسمت های مختلف حکایت ها می پردازد و برای این هدف نیز به مختصر بودن عناصر تصویری توجه کرده به طوری که تنها هدف و مقصود متن را برآورده می کند.
ویژگی بینشی نیز از ویژگی های معمول نگارگری ایرانی است که باعث شده تا محتوای تصاویر مطابق با عقاید و افکار تصویرگر که اغلب موارد خود یا صوفی و عارف بود و یا زمینه فکری اش از طریق الفت با شعر و ادب فارسی به حکمت کهن ایرانی و عرفان اسلامی پیوسته بود بنابراین محتوای اصلی تصاویر نگارگری ایرانی از طبیعت نمایی و واقع گرایی، خارج و به نوعی به مضامین فرازمینی تعلق دارد اما تصاویر قابوسنامه بیش از هر چیز موضوعات زمینی و ملموس و آن چه که در زندگی روزمره قابل درک است را به نمایش می گذارد.
انتظام ساختاری، در نگارگری ایرانی نیز یکی از ویژگی های مهم می باشد به طوری که در نگارگری معمول ایرانی همانند هنر کتابت (خوشنویسی) که ویژگی بارزش نظم و یکدستی است با نوعی قانون مندی و انتظام در نمایش مواجه هستیم که غالباً با قرار دادن تصویر درون کادرِ مشخص و پرداخت ریزه کاری ها و جزییات بیش تر در متن تصاویر، قابل مشاهده می باشد اما در تصاویر قابوسنامه نه در نگارش و نه در ساخت و پرداخت تصاویر، چنین انتظامی مشاهده نمی شود بلکه در کل با یک نوع آشفتگی هم در نگارش متن و هم در نقش اندازی جزییات و تزیینات تصاویر روبه رو هستیم که این مورد باز هم مانند مورد قبل به عدم کار در محدوده مکتب خاص بر می گردد.
رنگ بندی محدود در تصاویر کتاب قابوسنامه و استفاده نامتعارف از رنگ زرد اُکر که حالتی از بی حالی به تصویر می دهد با نگارگری معمول ایرانی با کاربرد عدیده رنگ های متنوع و شاداب که در کل جلوه ای از سرزندگی را ایجاد می کند، تفاوت دیگر تصاویر این کتاب از آثار نگارگری ایران می باشد، در کاربرد محدود رنگ ها احتمالاً در دسترس نبودن رنگ های متنوع یا گرایش به نوعی رنگ پردازی مشابه با تصاویر سفال و سرامیک در مناطق ری و نیشابور که مدت ها در حوزه استحفاظی آل زیار بوده و با آن آشنایی داشتند می تواند به عنوان دلیل ذکر شود.
نگارگران ایرانی در اکثر موارد به غیر از اندک استثنائاتی از باقی گذاشتن فضاهای خالی در اطراف نقش مایه های انسانی امتناع می ورزیدند به طوری که با پرداخت جزییات زمینه و رنگ آمیزی هرچه بیش تر آن، فضاهایی آکنده از ریزه کاری و رنگین شده ایجاد می کردند اما در تصاویر قابوسنامه هنرمند تصویرگر همانند مکتب بغداد در اغلب موارد با ایجاد فضاهای خالی زیاد در اطراف نقش مایه های انسانی برای تمرکز بیش تر بر این نقش مایه ها تلاش کرده است.
روش نگارگری ایرانی، اساساً مغایر با طبیعت پردازی بود و اصول و قواعد خاص خود را داشت. مهمترین اصل در این نظام، اصل فضاسازی معنوی برای تجسم عالم مجازی است: که آن را می توان “فضای چند ساحتی” نامید زیرا هر بخش آن حاوی رویدادی خاص و غالباً مستقل است. این فضا، فضایی سه بعدی نیست. یعنی از قواعد پرسپکتیو پیروی نمی کند بلکه نموداری است از مجموعه نماهایی که هم زمان از روبرو و از بالا دیده شده اند با این حال فضای دو بعدی ساده نیست و گاه تا حدی عمیق و سه بعدی به نظر می رسد اما تصاویر قابوسنامه بیشتر با طبیعت پردازی ارتباط دارد و نمایش فضایی ساده و حقیقی که منحصر به موضوع داستان است ویژگی تمامی تصاویر آن می باشد.

مطلب مشابه :  میزان تحصیلات والدین

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید