رشته حقوق

نوجویی و آمادگی اعتیاد

دانلود پایان نامه

کلونینجر فرض میکند عوامل محیطی به ویژه شیوه تربیتی والدین در دگرگونی و تغییر شکل سرشت به صفات منش (اصطلاحاً تعامل فنوتایپ و ژنوتایپ) موثر است (راچکین و همکاران، 1999).
جدول 1-2 خلاصه ای از مجموعه رفتارهای متضادی را نشان می دهد که باعث افتراق در حداکثر امتیاز آوری برای هر چهار بعد سرشتی می شوند. باید توجه کرد که هر مقدار نهایی از این ابعاد از نظر تطابقی، سودمندی یا عدم سودمندی خاص خود را دارد. بنابراین نمره یا امتیاز بالا یا پایین لزوماً به معنای تطابق بهتر نیست (پویان و همکاران، 1386).
جدول 1-2. توصیف افراد با نمرات بالا و پایین در چهار بعد سرشتی
بعد مزاج توصیف حداکثر تغییرات
بالا پایین
آسیب گریزی بدبین، ترسو، خجول، خستگی پذیر خوش بین، جسور، برون گرا، پرانرژی
نوجویی کنجکاو، تکانشی، افراطی و ولخرج، زودرنج و تحریک پذیر محتاط، متعادل و اندیشه ورز، صرفه جو، صبور
پاداش-وابستگی احساساتی، گشاده رو، گرم، مهربان و عاطفی بی علاقه، منزوی، سرد، مستقل و غیر وابسته
پشتکار کوشا، مصمم، جدی، کمال طلب مصلحت گرا تنبل، بی اراده، تشویق ناپذیر، مصلحت گرا
همان طور که اشاره شد، تنوع طلبی و نوجویی نشان دهنده تمایل ارثی برای شروع یا فعال سازی مواجهه مشتاقانه در پاسخ به تازگی و تنوع، مواجهه با نشانگرهای پاداش، اجتناب فعال از نشانه های شرطی شده تنبیه و فرار از تنبیه غیرشرطی است. نوجویی به صورت فعالیت اکتشافی در پاسخ به تازگی و تنوع، تکانش گری، افراط در مقابله با اشارات مربوط با پاداش و اجتناب فعال از ناکامی بروز می کند. افرادی که نوجویی بالایی دارند، متمایل به فعالیت اکتشافی هستند، تحریک شدن را دوست دارند و با تحریک، هیجان زده می شوند. همچنین، در مقابل نظرات نو از خود هیجان نشان می دهند؛ یکنواختی را دوست ندارند و از آن خسته می شوند. میل به خلاقیت دارند؛ با اطلاعات اندک می توانند سریعاً تصمیم بگیرند؛ در ایجاد تغییر پافشاری می کنند؛ مستعد حواس پرتی هستند؛ ولخرج و فعال هستند؛ به خطر کردن علاقه نشان می دهند؛ روال بسیار منظم را دوست ندارند (کاویانی،1382). سودمندی های نوجویی بالا از نظر تطابقی عبارت است از کشف مشتاقانه محرک های جدید و ناآشنا که بالقوه منجر به ریشه یابی، اکتشاف و پاداش می شود و مضرات آن، ملالت، خستگی پذیری و خیال پردازی در کوشش هاست (پویان و همکاران، 1386). افرادی که نوجویی پایینی دارند، تمایل به تکرار تجربه های قبلی دارند؛ در مقابل تغییر مقاوم هستند؛ منضبط بوده و کار برنامه ریزی شده را دوست دارند؛ تمرکز خوبی از خود نشان می دهند؛ محافظه کار و مقید هستند؛ صرفه جویی در وقت و پول و انرژی را می پسندند (کاویانی، 1382). اندیشه ورزی، تلاش منظم و مقابله محتاطانه و دقیق آنها، وقتی که انطباقی باشد به وضوح سودمند است. عیب نوجویی پایین، تحمل یکنواختی و فقدان اشتیاق است که بالقوه به صورت تمایل به یکنواخت سازی کسل کننده فعالیت ها بروز می کند (پویان و همکاران، 1386).
همان طور که مطرح شد تئوری زیست-روان شناختی شخصیت کلونینجر (1987، کلونینجر و همکاران، 1991، به نقل از هیرامورا و همکاران، 2010) رویکرد جالبی را برای درک این مکانیسم از طریق صفات سرشتی به ویژه نوجویی که به صورت زیستی تعیین شده است، مطرح می کند. برای مثال، ویلز و همکاران (1998، به نقل از پورشهباز و همکاران، 1384) چندین ویژگی شخصیتی را در دانش آموزان دبیرستانی بررسی و از طریق تحلیل خوشه ای پنج گروه را در آنها مشخص کردند:
نوجوانان مشکل با ویژگی های خودکنترلی ضعیف، نوجویی بالا، خطرپذیری، خشم، استقلال طلبی، سابقه رویدادهای استرس زای گوناگون زندگی، رفتار انحرافی و عاطفه منفی.
نوجوانان متعارف که در همه موارد مذکور پایین بودند.
نوجوانان خطرپذیر کنترل شده با ویژگی های خطرپذیری و نوجویی بالا اما خودگردانی متوسط.
نوجوانان غیر منحرف دچار استرس با ویژگی های انگیزه پیشرفت و خودگردانی متوسط اما سطح بالای رویدادهای استرس زای زندگی، عاطفه منفی و اضطراب اجتماعی.
نوجوانان کناره گیر با سطح پایین در همه ویژگی های گروه چهارم.
نتایج نشان داد که نوجوانان مشکل بیشترین سطح مصرف مواد مخدر و نوجوانان متعارف کمترین سطح مصرف مواد مخدر را داشتند (سادی، 1999). همچنین، به طور کلی ثابت شده است که بازداری زدایی عصب رفتاری کودکی (که شامل نوجویی، هیجان خواهی، تکانشگری، عدم وظیفه شناسی و اضطرار است)، احتمال مصرف مواد در نوجوانی را پیش بینی می کند که علت آن را بد عملکردی قشر پیش پیشانی به عنوان عنصر جدایی ناپذیر احتمال اختلال مصرف مواد مطرح می کنند. زیرا از شاخص های سازه بازداری زدایی عصب رفتاری – ظرفیت شناختی اجرایی، تنظیم یا تعدیل عاطفه، کنترل رفتار- تشخیص داده شده اند که توسط سیستم های عصبی ای که در قشر پیش پیشانی قرار دارند، به کار گرفته می شوند (کریسی، تارتر، رینولد و ونیوکوک ، 2006).
پژوهش های داخلی و خارجی: رابطه بین نوجویی و آمادگی اعتیاد
شر، بارثولو و وود (2000) در پژوهشی که به بررسی نقش پیش بینی کننده ویژگی های شخصیتی در مصرف مواد پرداختند به این نتیجه دست یافتند که به ترتیب تکانشگری، هیجان خواهی یا صفات بازداری زدایی رفتاری پیش بینی کننده مصرف مواد هستند.
هلماس، دونیر، آرفکن، هندرسون و شاستر (2001) در پژوهشی که به بررسی نوجویی به عنوان پیش بینی کننده درمان در افراد وابسته به هروئین و کوکائین پرداختند، به این نتیجه دست یافتند که اول اینکه، نوجویی در مصرف کنندگان مواد بالا بوده و دوم اینکه، افراد با نوجویی بالا در مقایسه با افراد با نوجویی پایین، در مراحل اولیه درمان، احتمال باقی ماندن در درمان زیاد بودنه و در اواخر درمان، با احتمال بیشتری آن را قطع می کردند.
لرر و همکاران (2006) در پاسخ به این پرسش که چرا زنان سیگار می کشند به بررسی نقش تجارب آسیب زای زندگی، ویژگی های شخصیتی و ژنهای سروتونرژیک پرداخته و به این نتیجه دست یافتند که نوجویی به عنوان یک عامل خطرزای معنی دار در شروع مصرف سیگار است.
گراسزا و همکارن (2006، به نقل از ویلکل ، 2010) در پژوهشی به بررسی نقش تعدیل گر نوجویی در عامل خطر خانوادگی در افراد وابسته به الکل پرداختند. آن ها به این نتیجه دست یافتند که نوجویی پیش بین معنی دار و قوی وابستگی به الکل می باشد. به عبارت دیگر نوجویی بالا ارتباط قوی ای با وابستگی به الکل در آزمودنی هایی که والدینشان تشخیص وابستگی به الکل دارند، دارد اما نوجویی پایین می تواند به عنوان عامل محفاظت کننده در برابر ریسک خانوادگی در خانواده های وابسته به الکل عمل کند.
ویندل و ویندل (2006) در پژوهشی به بررسی سرشت و مصرف مواد در طول زندگی در نوجوانان پرداختند، به این نتیجه دست یافتند که بین ابعاد سرشت و اختلال مصرف مواد ارتباط معنی داری وجود دارد.
شار_فن، منگ_چان، ین_ین، چان_تی و مینگ_بین (2009) در پژوهش خود به مقایسه بین مصرف کنندگان سیگار و غیر مصرف کنندگان از لحاظ ویژگی شخصیتی نوجویی پرداخته و به این نتیجه دست یافتند که مصرف کنندگان سیگار دارای نوجویی بالاتری بودند. بنابراین از مهمترین همبسته های مرتبط با مصرف سیگار را نوجویی مطرح می کنند.
نتیجه گیری

مطلب مشابه :  تجارت الکترونیکی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید