نمرهگذاری مؤلفههای مربوط به خرابکاری

3-5-3. پرسشنامۀ خرابکاری (V.B)
متغیر وابسته نیز در این مطالعه (پدیدۀ خرابکاری) به سه شیوه عملیاتی شد. برای این منظور از پرسشنامهای که نیک اختر (1378) در مطالعۀ خود با عنوان “بررسی عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر خرابکاری” در بین دانشآموزان دبیرستانهای شیراز، از آن استفاده کرد بهره بردیم. در مرحلۀ نخست (نگرش به اعمال خرابکارانه) سؤالاتی مطرح شدند، که شدت نگرش افراد به رفتار خرابکارانه را میسنجند. در مرحلۀ دوم، سؤالاتی مبتنی بر پرسش از کار دیگران یا فرافکنی رفتار خرابکارانه پرسیده شد. در شیوۀ سوم عملیاتی کردن متغیر وابسته، سؤالاتی طرح شدند که شدت اعمال خرابکارانه را می‌سنجند. در ساخت این پرسشنامه و سنجش متغیرها، نیز طیف لیکرت به کار رفت و از آزمودنیها خواسته شد تا نگرش خود را نسبت به هر یک از گویهها اعلام کنند. لذا معرف‌هایی که برای عملیاتی کردن متغیر وابسته به کار رفت؛ با توجه به تأکید این پژوهش بر اعمال خرابکارانه که دانش‌آموز در مدرسه و مسیر مدرسه تا منزل مرتکب میشود، از بینِ مجموعِ شاخصهای خرابکاری که در تحقیقات پیشین (نیکاختر، 1378، سهامی و احمدی، 1383 و غیره) مورد استفاده قرار گرفتهاند، به فراخور موضوع، انتخاب شدند. روایی و پایایی این پرسشنامه نیز توسط نیکاختر (1378) و سهامی و احمدی (1383) به اثبات رسیده است. در جدول 3-8. عنوان هر یک از زیرمقیاسهای متغیر وابسته، تعداد سؤال و شمارۀ سؤالات در پرسشنامه آورده شدهاند.
جدول 3-8. نمرهگذاری مؤلفههای مربوط به خرابکاری
زیر مقیاس
تعداد سؤالات
شمارۀ سؤالات
نگرش به خرابکاری
10
1، 3، 5، 7، 9، 11، 13، 15، 17، 19
فرافکنی خرابکاری
10
2، 4، 6، 8، 10، 12، 14، 16، 18، 20
عمل به خرابکاری
10
21، 22، 23، 24، 25، 26، 27، 28، 29، 30
خرابکاری
30
1 تا 30
شیوۀ نمرهگذاری
در مقیاس نگرش به اعمال خرابکارانه گزینهها بدین صورت نمرهگذاری میشوند:
اصلاً انتقادی ندارم= 5 امتیاز، انتقادی ندارم= 4 امتیاز، نظری ندارم= 3 امتیاز، انتقاد دارم= 2 امتیاز، شدیداً انتقاد دارم= 1 امتیاز
برای به دست آوردن نمرۀ نگرش به اعمال خرابکارانه لازم است تا امتیاز هر 10 عبارت مربوط به مقیاس مورد نظر را با هم جمع کنید. حداقل و حداکثر امتیاز برای پاسخگو در پاسخ به این 10 عبارت، بین 10 تا 50 خواهد بود.
در مقیاس خرابکاری به شیوۀ فرافکنی نیز در ذیلِ هر یک از معرف‌هایی که در مورد سنجش شدت نگرش به کار گرفته شده بود، با نظر استاد راهنما این سوال مطرح شد، که «از 10 نفر افرادی که با شما آشنایی دارند، چند نفر با ارتکاب چنین عملی مخالفتی ندارند»، سپس پیوستاری شامل نمرات صفر تا ده را در ذیل هر سوال قرار داده و پاسخگو باید یکی از این اعداد را علامت می‌زد؛ در شیوۀ اخیر به نوعی شدت تمایل به رفتار خرابکارانه سنجیده می‌شود. بدیهی است نمرهای که پاسخگو از طریق پاسخ به این سؤالات به دست میآورد، نمرۀ فرافکنیِ خرابکاری را به دست میدهد. حداقل و حداکثر امتیاز برای پاسخگو در پاسخ به این 10 عبارت، بین 0 تا 100 خواهد بود.
و نهایتاً در پژوهش حاضر، شدت کردارِ خرابکارانه با معرف‌هایی که نیکاختر در پایاننامۀ کارشناسیارشد خود (1378) به کار برده بود سنجیده شد. این معرفها شامل 10 عبارت بود که در یک طیف پنج قسمتی شامل: هرگز= 1 امتیاز، به ندرت= 2 امتیاز، بعضی اوقات= 3 امتیاز، اغلب اوقات= 4 امتیاز و همیشه= 5 امتیاز در اختیار پاسخگو قرار گرفت و از آنها خواسته شد تا گزینۀ مورد نظرشان را در مقابل هر عبارت علامت بزنند. بدیهی است حداقل و حداکثر نمرهای که آزمودنی از این بخش کسب میکند بین 10 تا 50 خواهد بود.
پایایی پرسشنامۀ خرابکاری

                                                    .