رشته حقوق

نظریه شناختی اجتماعی

دانلود پایان نامه

عبارت است از متوقف ساختن سریع یک رفتار در پاسخ به الزاما متغیر محیطی، یک کنش اجرایی و مولفهای اساسی از خود تنظیمی است(بارکلی ،1997، به نقل از نظیفی و همکاران، 1391). کنش اجرایی نیز به کنشهایی گفته می‌شود که وجه مشترک همه آنها مهار ارادی رفتارها، افکار و هیجانها است(نیگ ، 2006). بارکلی(2005)بازداری رفتاری را یک سازه چند بعدی که شامل سه فرایند بههم پیوسته می‌باشد مطرح کرده که عبارتند از:1- بازداری پاسخ غالب به یک رویداد، 2- متوقف نمودن پاسخ یا الگوی پاسخ جاری بهمنظور ایجاد فرصت درنگی که طی آن امکان تصمیمگیری وجود داشته باشد و 3- حفظ این دورهی درنگ( که امکان پاسخهای خود فرمان را فراهم میسازد) از طریق طرد یا نپرداختن به رویدادها و پاسخهای رقیب(کنترل تداخل)( نظیفی و همکاران، 1391).
2-20 رفتارهای مرتبط باسلامت
رفتارهای ارتقا دهنده سلامت عبارتند از هرگونه اقدامی که برای افزایش و یا نگهداری سطح سلامتی و خودشکوفایی فرد صورت میگیرد(ریچتر، مالکیوئز و شاو ؛ 1987).این رفتارها برالگوهای مثبت زندگی که باعث افزایش سطح سلامتی و کیفیت زندگی میگردند، تاکید میورزند(آکتون و مالتیوم ، 2000).
2-21 خودکارآمدی
خودکار آمدی عبارت است از قضاوتهایی درباره قابلیتها و صلاحیتهای شخصی فرد در سازماندهی و اجرای اعمال لازم برای نیل به انواع عملکرد مورد انتظار . در اصطلاح بندورا خود کارآمدی به باور شخص نسبت به اینکه میتواند رفتار لازم برای تولید یک پیامد مطلوب در یک موقعیت خاص را انجام دهد گفته می‌شود. در این معنا خودکارآمدی احساس کاملی از قابلیت شخصی، اثربخشی، توانمندی و قدرت رقم زدن پیامدهای مطلوب در فرد قلمداد می‌شود. به نظر بندورا (2002)، نحوه رفتار افراد را اغلب بهتر می‌توان از روی باورهایی که آنها در مورد قابلیت‌هایشان دارند یعنی از روی خودکارآمدی آنها پیش‌بینی کرد تا از روی قابلیت‌هایی که آنها واقعاً دارند و افراد همانی هستند که می‌اندیشند. مفهوم خودکارآمدی بیش از سی سال پیش توسط بندورا (1997) مطرح شد . بر اساس نظریه شناختی اجتماعی بندورا (1997) خودکارآمدی به وسیله چهار عامل تعیین می‌شود الف ) تجربیات گذشته، ب ) مقایسه فرد با افرادی که مشابه وی هستند، ج ) ترغیب کلامی، د ) حالات روان شناختی و عاطفی . علاوه بر این خودکارآمدی پیامدها را به طور غیر مستقیم از طریق تأثیر مستقیم عواملی چون، پایداری، انگیزش، اضطراب، استقامت علاقه و تلاش تحت تأثیر قرار می‌دهد. خودکارآمدی به باور شخص در مورد اینکه چگونه به خوبی می‌تواند در تغییر موفق باشد دلالت دارد . در نظام شناختی- اجتماعی باندورا منظور از خودکارآمدی مفهومی است که به احساسات شایستگی و کفایت شخصی در مورد انجام اعمالی که توان آن را در خود می‌بیند اشاره دارد(جعفری، شهیدی و عابدین، 1388 ).
به نظر تانگ و سانگ (2004) چنانچه احساس خودکارآمدی در حد بالایی باشد عملکرد رفتاری مثبت ایجاد می‌شود و در صورتی که احساس خودکار آمدی در حد پایین باشد عملکرد رفتاری منفی به وجود خواهد آمد. بندورا معتقد است خودکارآمدی یکی از مهمترین عوامل تنظیم رفتار انسان است. شاید هیچکدام از مکانیزمهای کنش وری انسان بانفوذتر از باورهای خودکارآمدی افراد درباره ظرفیت‌هایشان برای اعمال کنترل برسطوح عملکرد و رویدادهای موثر برزندگی نیست.
خودکارآمدی به عنوان یک عامل میانجی در رفتار انسان عمل می‌کند و در حیطه‌های مختلفی گسترش می‌یابد. این عامل بر اینکه چکونه افراد احساس میکنند، چگونه فکر میکنند، چگونه خود را برانگیخته می‌کنند و چگونه رفتار می‌کنند، اثر می‌گذارد.
بر اساس نظریه شناختی اجتماعی اشتغال ( SCCT ) برون، لنت و‌هاکت که بر اساس کار باندورا فرمول بندی شده است، خودکارآمدی منعکس کننده انتظارات یک فرد درباره عملکرد آینده در شرایط ( بافت‌ها ) خاص است ( پاتریک، کار وانیلی، 2010 ) . بر اساس نظریه شناخت اجتماعی اشتغال که باور به خودکارآمدی در موارد نظیر انتخاب شغل، توسعه فعالیت‌های شغلی، قابلیت‌های حرفه‌ای و عملکرد شغلی دارد، افراد سعی می‌کنند کارهایی را انجام دهند که درباره آن احساس شایستگی و اعتماد به نفس دارند و از کارهایی که نسبت به آنها بی اعتماد هستند اجتناب می‌کنند. لذا، نتیجه ی مسلم باور به خودکارآمدی بیشتر در فرد، سطح اطمینان بالا تر از توانایی‌های خود، اعتماد به نفس و اراده قوی تر خواهد بود (بارانی و زرافشان، 1388). بااین وجودپژوهش‌ها نشان میدهدکه خودکارآمدی با افزایش رفتار‌های مربوط به حرفه و شغل در قبل از اشتغال زمینه عملکرد شغلی موفقیت آمیز را فراهم می‌کند و سپس با کاهش استرس شغلی، رضایت از زندگی و بهزیستی بیشتری برای افراد شاغل فراهم می‌آورد . زنان شاغل با خودکارآمدی بالا، رضایت از زندگی بیشتر گزارش داده اند ( احدی، نریمانی، ابوالقاسمی وآسیایی ،1388 ) . کارکنانی که خودکارآمدی افزایش یافته تری دارند، احتمال بیشتری دارد که برای تولید ایده‌ها وراه حل‌های ابتکاری برانگیخته شوند ( جلیلیان، مرادی و کاکایی، مأوایی، 1389 ) . خودکارآمدی یک مؤ لفه مهم در انتخاب شغل است (کان، 2010 ). خودکارآمدی می‌تواند اتخاب شغل را در افراد پیش بینی کند (پاتریک، کار وانیلی، 2010 ) . خودکارآمدی رفتار اجتماعی راپیش بینی می‌کند ( رادبو ، 2006 ) . خودکارآمدی ظرفیت حل مسأله را در زنان افزایش می‌دهد (‌هافمن و اسکراو، 2009 ). خودکارآمدی با عزت نفس بالا ارتباط دارد( کارادماس، 2006) . با افزایش خودکارآمدی یک فرد، میزان تلاش و زمان برای صرف کردن روی یک تکلیف نیز افزایش می‌یابد، در نتیجه به عملکرد بالاتری منجر می‌شود(مورس و چانگ، 2009 ). یافته‌های ویلیام و همکاران (2008) نشان می‌دهد که خودکارآمدی با هوش هیجانی و عملکرد بهتر در زمینه‌های خودتنظیمی، ابراز وجود، استقلال، همدردی با دیگران، کنترل و خوشبینی رابطه دارد. یافته‌های بندورا و همکاران (1999) بیانگر این نکته است که از یک سو خودکارآمدی پایین با راهبردهای مقابله هیجان مدار، اضطراب و ناراحتی، افسردگی و علایم روان تنی مشخص می‌گردد، و از سوی دیگر خودکارآمدی بالا با راهبردهای مقابله‌ای مساله مدار، جستجوی حمایت اجتماعی و خوشبینی رابطه دارد یک مؤلفه روانشناختی که طی دهه اخیر در حیطه بهداشت روانی همواره مطرح بوده است، خوشبینی می‌باشد.
باورهای خودکارآمدی، نقش محوری در زندگی افراد ایفا می‌کنند. این باورها علاوه بر تفسیر و معنادهی بر رویدادها و تجارب محیطی، به عنوان یک تعیین کننده مستقیم و غیرمستقیم در انگیزش و رفتار انسان عمل می‌کنند. در چارچوب نظریه خودکارآمدی بندورا، افرادی که خودکارآمدی بالاتری دارند در مقایسه با افرادی که خودکارآمدی پایین تری دارند، در انجام تکالیف خود کوشش بیشتری می‌کنند، در مقابل دشواری‌ها مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند، خلاقیت بالایی دارند، شادترند، و رفتارهای سازگارانه تری نشان می‌دهند.
توجه بر این نکته اهمیت دارد که خودکارآمدی تا اندازه‌ای مستقل از توانایی‌های واقعی فرد است و افرادی که در یک کار ویژه توانایی بالایی دارند اما اعتقاد کمی به توانایی‌های خود دارند بعید است که برای آن کار کوشش کنند. افرادی که از خودکارآمدی بالایی برخوردارند، مشکلات را چالش می‌بینند نه تهدید؛ بنابراین فعالانه و خلاقانه موقعیتهای جدید را جستجو کرده و از راهبردهای سازگارانه و مساله مدارانه برای حل این مشکلات استفاده می‌کنند. خودکارامدی بالا ترس از شکست را کاهش می‌دهد، سطح آرزو را بالا می‌برد و توانایی‌های حل مسئله و تفکر تحلیلی را بهبود می‌بخشد. بندورا معتقد است خودکارامدی بالا با امیدواری در ارتباط است و آن هم سبب هدفمندی، اعتماد به نفس بالا، افزایش توانمندیهای حل مساله، شادکامی، خوش بینی و در نهایت سلامتی می‌شود. خودکارامدی بر الگوهای فکری و تعاملات هیجانی نیز موثر است. افراد دارای خودکارامدی پایین احتمالا این باور را دارند که مسائل مشکل تر از آن چه به نظر می‌رسند، می‌باشند که این باور اضطراب و افسردگی را تقویت کرده و دید محدودی را برای حل بهتر یک مساله می‌دهد اما خودکارامدی بالا یک احساس آرامش در فرد ایجاد می‌کند. بنابراین باورهای خودکارامدی از جمله قویترین عوامل پیش بینی کننده رفتار افراد محسوب می‌شوند.
چمرس و همکاران (2001) نیز در تحقیقی بر روی دانشجویان به این نتیجه رسیدند که خودکارامدی بالا با خوش بینی و سازگاری شخصی ارتباط مثبت دارد. در تحقیق آن‌ها، دانشجویانی که از خودکارامدی بالایی برخوردار بودند تحارب دانشگاهی را به عنوان چالشی می‌دیدند که باید بر آن غلبه کنند نه این که از آن بهرساند یا به خاطرش مضطرب شوند.
مکانیسم خودکارامدی در خود نظم بخشی حالت‌های عاطفی هم موثر است . باورهای خودکارامدی به ماهیت و شدت تجربه‌های هیجانی از سه طریق اثر می‌گذارد:
ایجاد سوگیری در توجه بر چگونگی ساخت تجربه‌های هیجانی و بازنمایی آن‌ها تاثیر می‌گذارد.
ایجاد کنترل بر الگوهای فکری نگران کننده
حمایت از روش‌هایی که موجب تغییر محیط‌ها می‌شود تا بالقوه‌های هیجانی موجود در این محیط‌ها اصلاح و تعدیل گردند.
به نظر بندورا (1997، نقل از کرامتی و شهرآرای، 138) خودکارامدی بالا آمادگی‌های زیر را در فرد به وجود می‌آورد:
به جای احتراز از تکالیف سخت به آن‌ها به عنوان تکالیف جالب نگاه می‌کند.
نگرش‌های مثبت تر آنان ایجاد علاقه و انگیزه می‌کند.
پس از انتخاب جالب از نظر نیل به آن‌ها احساس تعهد می‌نماید.
در صورت شکست و عدم موفقیت، امید خود را از دست نمی‌دهد و سعی و کوشش بیشتری می‌کند.
بر تکالیف خود متمرکز می‌شود و در مقابل مشکلات به صورت راهبردی فکر می‌کند.
علت عدم موفقیت را در کوشش کم جستجو می‌کند.
پس از عدم موفقیت، به زودی کارامدی خود را بازمی یابد.
با اطمینان به این که می‌تواند عوامل گوناگون را تحت کنترل خود درآورد به شرایط مخاطره آمیز نزدیک می‌شود.

مطلب مشابه :  کارآزمایی بالینی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید