سبز اندیشان امروز

مناطق آزاد تجاری

– عمده ترین عوامل قاچاق کالا درکشور را از لحاظ جغرافیایی و ژئوپولیتیکی می توان به شرح ذیل دسته بندی کرد:
وجود مرزهای طولانی زمینی و دریایی،
نبود دولت های مقتدر در همسایگی کشورمان ،
تغییر مرزهای جغرافیایی طی زمان و جدایی جبری بین اقوام،
وجود معبرهای گوناگون در مرزهای آبی و خاکی از جمله مناطق آزاد، بازارچه های مرزی، ودیگر مبادی ورودی و خروجی که امکان نظارت گمرکی بر آنها وجود ندارد. (محمودی،1387،ص55- ص57).
2-3-7-1- مبادی رسمی و غیر رسمی
مبادی به دو دسته رسمی(گمرکی) و غیررسمی(غیر گمرکی) و خود مبادی رسمی نیز به دو دسته عام و ویژه تقسیم می شوند که در اینجا به شرح آنها می پردازیم: (اداره کل قوانین ریاست جمهوری، مصوب 26/12/1380).
2-3-7-1-1- مبادی گمرکی(رسمی): به مبادی ورودی وخروجی گفته می شود که گمرک جمهوری اسلامی ایران در آن حضور دارد و در مورد ورود و خروج کالا اعمال مقررات می نماید. (محمودی،1388،ص75).
2-3-7-1-1-1- مبادی رسمی ویژه: به مبادی اطلاق می شود که طبق قوانین و مقررات در اختیار سازمان های خاص اند، مانند: اسکله های ویژه نفتی ، محورهای رسمی تردد زمینی، فرودگاههای اختصاصی و نیز اسکله های تحت اختیار شیلات و نیروهای مسلح .
2-3-7-1- 1-2- مبادی رسمی عام: مناطقی است که گمرک جمهوری اسلامی ایران یا نمایندگی این دستگاه در آن مناطق حضور داشته باشد و نسبت به اعمال مقررات گمرکی اقدام کند، مانند بنادر، فرودگاههای بین المللی، مناطق آزاد تجاری- صنعتی، مناطق ویژه اقتصادی، و بازارچه های مرزی است. که گمرک در آنها مستقر است. درحال حاضر مبادی رسمی که از طریق آنها ورود و خروج کالا تحت عنوان کالای تجاری، مسافری، ملوانی، ورود موقت، صدور موقت، ترانزیت وکاپوتاژ صورت می گیرد به شرح ذیل می باشد:
1- گمرکات تجاری
این گمرکات در مرزهای دریایی، زمینی، هوایی مانند:گمرک شهیدرجایی بندرعباس، گمرک بازرگان ،گمرک مهرآباد، فرودگاه پیام در مورد ورود و خروج کالای تجاری اعم از واردات و صادرات، ترانزیت، ورود موقت اعمال مقررات می نماید.گمرکات مستقر در این مبادی برای کالای واردات قطعی، صادرات قطعی، واردات موقت و صادرات موقت و همچنین کالاهای خارجی که از قلمرو جمهوری اسلامی ایران عبور می کند پروانه مربوطه را صادر می نمایند. شیوه هایی که شبکه قاچاق به منظور ورود و خروج کالا بصورت قاچاق از گمرکات تجاری انجام می دهند معمولاً به شرح ذیل می باشد. (بندهای مشروحه زیر مصداق های قانونی قاچاق هستند)
بیرون بردن کالای تجاری ازگمرک بدون تسلیم اظهار نامه و پرداخت حقوق گمرکی وسود بازرگانی.
اظهار خلاف در مورد کالاها.
وجود کالای اظهار نشده درجوف کالاهای اظهار شده (جاسازی کالا درکالا).
اظهارکردن کالای مجاز تحت عنوان کالای مجاز دیگری که حقوق گمرکی و سود بازرگانی وعوارض آن کمتر است با نام دیگر و اسناد خلاف.
ترخیص کالا ازگمرکات با استفاده از شمول معافیت با تسلیم اظهارنامه خلاف و با اسناد خلاف واقع.
خارج نکردن کالاهایی که به عنوان ورود موقت وارد می گردد.
خارج نکردن کالاهایی که به عنوان ترانزیت خارجی وارد می گردد.
تعویض کالای ترانزیت خارجی یا برداشتن از آن.
اظهار خلاف و ارائه اسناد خلاف در مورد ترانزیت خارجی.

                                                    .