رشته حقوق

مقاله رایگان درباره خانواده اسلامی

دانلود پایان نامه

بدان، بسیار دشوار و مشکل است.
توصیف خانواده اسلامی در نهج البلاغه
از نگاه حضرت زندگی و تشکیل خانواده همه‌اش سختی و دردسر است و دردسر بالاتر اینکه گریزی هم از این سختی نیست (حکمت ۲۳۸)، البته رسیدن به پاره ای از کمالات وخواسته‌ها ممکن نیست؛ مگر با ازدواج و تشکیل خانواده.
خانواده از بهترین و مقدس‌ترین بنیادهای بشری است و قرآن در آیات بسیاری به این مهم توجه داشته و حتی خداوند خود وعده گشایش و فراخی رزق به زوج‌های جوان داده و ترس از فقر را دلیلی برای عدم تشکیل خانواده نمی‌داند(سوره مبارک نور آیه ۳۲) و بالاتر از آن در کنار اقرار به توحید احترام بی‌چون و چرا به پدر و مادر را خواسته و احترام به همسر و خانواده را از شرایط ایمان دانسته(سوره مبارکه نساء آیه ۳۶) است.
آنچه مسلم است خانواده اسلامی را باید در یک جامعه اسلامی و افراد و اجزای این جامعه و منهای فراموشی آخرت مورد بررسی قرار داد، در این راستا گروه مجلات همشهری با رویکرد به نهج البلاغه به توصیف خانواده اسلامی از دیدگاه حضرت علی (ع) پرداخته است.
از نگاه حضرت زندگی و تشکیل خانواده همه‌اش سختی و دردسر است و دردسر بالاتر اینکه گریزی هم از این سختی نیست (حکمت ۲۳۸)، البته رسیدن به پاره ای از کمالات وخواسته‌ها ممکن نیست؛ مگر با ازدواج و تشکیل خانواده. و اینکه این سختی‌ها خود شیرین و دوست داشتنی هستند. (حکمت ۶۱)
اما آنچه مهم است در تشکیل خانواده بدانیم اینکه با دیدی باز و با نگاهی عقلانی، نه چون عاشقی که با چشمی بیمار و گوشی ناشنوا از پی خواسته دل می‌رود و نهایتا هم به پشیمانی می‌رسد دست به انتخاب بزنیم.(خطبه ۱۰۹) البته این کلام حضرت هرگز به این معنا نیست که معیار در انتخاب، منهای علاقه و دوست‌داشتن باشد؛ بلکه آنچه مورد نهی حضرت است انتخاب کورکورانه است.
و در گام دوم درک این مطلب که روحیات زنان و مردان روحیاتی متفاوت است. حضرت هم در چندین جای نهج‌البلاغه بر آن موضوع تأکید دارند و شناخت این تفاوت‌ها را در ساختار سازی بهتر خانواده پررنگ می‌دانند.(خطبه ۸۰؛ حکمت ۲۳۴) در روان شناسی و روان شناختی امروزی هم بسیار بر این مطلب تاکید شده و توصیه مکرر بر این شده که برای زندگی بهتر باید با دنیای متفاوت زنان و مردان آشنا بود؛ حتی با نگاهی اغراق‌آمیزتر آنان را از دو سیاره متفاوت می‌دانند.
خانواده از نظر متفکران مسلمان
محیط خانواده نخستین محیطی است که کودک در آنپا می گذارد و به علت سال های متقارن و متمادی که با اعضای در تماس است تاثیر زیادی بر سازندگی شخصیت و سلوک کودک دارد، لهذا دانشمندان مسلمان این اهمیت را از نظر دور نداشته و در مورد آن اظهار نظر نموده اند.
1.غزالی
غزالی کودک را امانتی در دست پدر و مادر می داند که هم چون موم از همه نقش ها خالی است و پدر و مادرند که او را به شقاوت یا سعادت رسانده و هر شخصی را که بخواهند در زمین پاک دل وی می ریانند» (محمد بن محمد غزالی، 1364، ص 27)
2.در کتاب الارشاد و التعلیم نوشته ی برخو ازصوفیان مسلمان و کودک آینه ی تمام نمای خانواده خویش است که هر خوبی و بدی بهآن چه را که در انجام می بیند و می شنود خود منعکس می سازد از این رنو کوشش مادران در پرورش فرزاندان از بزرگترین کارهاست، هر کس دارایی خود بپردازد ولی فرزندش را پرورش ندهد هر دو را تباه ساخته است. (شبلی، 1361، ص 173)
3.بوعلی
ابن سینا فصلی از کتاب تدبیر منزل خود را به «خانواده انسان» اختصاص داده است و در آن به علت تامین خانواده اشاره می نماید و ریشه های مادی و اقتصادی را در وحله ی اول دلیل تاسیس آن می داند وی در این فصل به موارد زیر اشاره دارد.
1-نیاز مرد به تشکیل خانواده به سبب صرف مالی که اندوخته است و محافظت از آن

2-دوری از در افتادن در ورطه ی بیهودگی و سبب ظن چرخه ی کار و مصرف که زندگی را به سان زندگی حیوانات بی شور و حال می نماید
3-نیاز مرد به مدیریت و سیاست اعضا که با تشکیل خانواده تامین می شود
4-بقای نسل که آن را دلیل وجود خداوند می داند
4.خواجه نصیر طوسی
خواجه نصیرالدین طوسی عمدتا تربیت کودک را به عهده ی پدر می داند و از واجبات ویمی شمرد و به تحلیل روانی آن پرداخته و انگیزه ی پدر را در تربیت فرزند، امری طبیعی و ناشی از محبت پدر به کودک می داند.
(محمدبن محمد بن الحسن خواجه نصیر طوسی، 1360، ص 9 – 268)
فصل سوم
روش تحقیق
3 – 1- روش شناسی تحقیق:
گردآوری داده ها :
اساس مطالعه این پایان نامه، بر اساس مطالعه نظری و بر طبق روش تحلیلی – توصیفی است. مطالعه این پژوهش، طبق رویکرد مطالعه علمی کتابخانه ای می باشد و در صورت لزوم، تنها از نتایج نهایی مطالعات علمی و میدانی دیگر استفاده می کند.
جامعه آماری :
روش مطالعه داده ها در این پژوهش، کتابخانه ای است و لذا مبتنی بر تجزیه تحلیل داده های توصیفی و یا استفاده داده هایی است که در سایر پژوهش های میدانی به عنوان نتایج نهایی آن ها مطرح شده است.
الف – زیربنائى بودن خانواده
فرق دیگرى که در مباحث مدیریّت باید مورد ارزیابى قرار گیرد، مبحث زیر بناى مدیریّت هاست صاحب نظران مباحث مدیریّت در جهان امروز تنها به روش‏ها و شیوه‏هاى اداره مراکز و مجتمع‏هاى سیاسى تجارى مى‏اندیشند و انواع طرح‏ها و مُدل‏هاى کاربردى را به ارزیابى و آزمایش مى‏گذارند.
امّا کارى به أساسى‏ترین، وارزشمندترین وزیربنائى‏ترین نوع مدیریّت ندارند وآن مدیریّت خانوادگى است.
دنیاى امروز هم خانواده را در تمدّن‏هاى کنونى از بین برده‏اند و هم در فکر تقویت بنیان‏هاى آن نیستند و هم از نقش سرنوشت ساز آن در دیگر مدیریّت ها غافلند.
در صورتى که از دیدگاه حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) تا مدیریّت خانواده با اصالت و سلامت و ارزشهاى اخلاقى، سامان نگیرد،استحکام و قوام پیدا نکند و فرزندان و نوجوانان امروز در آغوش گرم پدران و مادران صحیح تربیت نشوند راه و رسم زندگى را نیاموزند، با ارزش‏هاى اخلاقى آشنا نگردند،
در فرداى نزدیک نخواهند توانست، انواع مدیریّت‏ها را به خوبى اداره کنند و از آینده سازان کشور باشند.از دیدگاه نهج‏البلاغه، مدیریّت خانواده زیربناى مدیریّت هاست.

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد با موضوع ارتباطات میان فردی، روانشناسی اجتماعی

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

اگر کودکى با انواع زشتى‏ها، بزهکارى‏ها، ضرب و شتم‏ها، دروغ گوئى‏ها بزرگ شود محبّت پدر و مادر را ننگرد، با عواطف و احساسات ارزشمند خانواده نیازهاى روانى او تأمین نگردد، فردا که بزرگ شد، و به دانش و تخصّص دست یافت، و از مدیران کشور بحساب آمد نمى‏تواند به ارزشها توجه کند، و در اداره کشور، واقع گرا و ارزش گرا باشد و با مردم برخوردهاى صحیح و انسانى داشته باشد.
زیرا با انواع کمبودها، انحرافات، کجروى‏ها رشد کرده است، و کمبود عاطفه، کمبود محبّت و کمبود ارزش‏ها او را انسانى تُندخو، واپس گرا، و غیر منطقى تربیت کرده که در مدیریّت‏هاى گوناگون، انسان موفّقى نخواهد بود
و در مدیریّت چنین افراد تربیت نشده‏اى انواع برخوردهاى نادرست، رشوه خوارى و درگیرى‏هاى ناروا، وجود خواهد داشت.
با توجّه به این گونه از واقعیّت هاست که امام على(علیه السلام) در دستورالعمل‏هاى سیاسى، مدیریّتى، به مدیران ارشد خود رهنمود مى‏دهد که مدیران کشور اسلامى را از خانواده‏هاى پاک و نیکوکار انتخاب کنند.
از این رو به مالک اشتر مى نویسد:
ثُمَّ الْصَقْ بِذَوِی الْمُرُوءَاتِ وَ الأَْحْسَابِ وَ أَهْلِ الْبُیُوتَاتِ الصَّالِحَهِ وَ السَّوَابِقِ الْحَسَنَهِ ثُمَّ أَهْلِ النَّجْدَهِ وَ الشَّجَاعَهِ وَ السَّخَاءِ وَ السَّمَاحَهِ فَإِنَّهُمْ جِمَاعٌ مِنَ الْکَرَمِ وَ شُعَبٌ مِنَ الْعُرْفِ ثُمَّ تَفَقَّدْ مِنْ أُمُورِهِمْ مَا یَتَفَقَّدُ الْوَالِدَانِ مِنْ وَلَدِهِمَا وَ لاَ یَتَفَاقَمَنَّ فِی نَفْسِکَ شَیْ‏ءٌ قَوَّیْتَهُمْ بِهِ وَ لاَ تَحْقِرَنَّ لُطْفاً تَعَاهَدْتَهُمْ بِهِ وَ إِنْ قَلَّ فَإِنَّهُ دَاعِیَهٌ لَهُمْ إِلَى بَذْلِ النَّصِیحَهِ لَکَ وَ حُسْنِ الظَّن‏ بِکَ وَ لاَ تَدَعْ تَفَقُّدَ لَطِیفِ أُمُورِهِمُ اتکَالاً عَلَى جَسِیمِهَا فَإِنَّ لِلْیَسِیرِ مِنْ لُطْفِکَ مَوْضِعاً یَنْتَفِعُونَ بِهِ وَ لِلْجَسِیمِ مَوْقِعاً لاَ یَسْتَغْنُونَ عَنْهُ
سپس براى انتخاب نظامیان با خانواده‏هاى ریشه‏دار، داراى شخصیّت حساب شده، خاندانى پارسا، داراى سوابقى نیکو و درخشان، که دلاور و سلحشور و بخشنده و بلند نظرند، روابط نزدیک بر قرار کن، آنان همه بزرگوارى را در خود جمع کرده، و نیکى‏ها را در خود گرد آورده‏اند،
پس در کارهاى آنان بگونه‏اى بیندیش که پدرى مهربان درباره فرزندش مى‏اندیشد، و مبادا آن چه را که آنان را نیرومند مى‏کند در دیده‏ات بزرگ جلوه کند، و نیکوکارى تو نسبت به آنان هر چند اندک باشد را خوار مپندار، زیرا نیکى آنان را به خیرخواهى تو خواند، و گمانشان را نسبت به تو نیکو گرداند، و رسیدگى به امور کوچک آنان را به اعتماد رسیدگى به کارهاى بزرگشان وامگذار، زیرا نیکى اندک تو را جایگاهى است که از آن سود مى‏برند، و نیکى‏هاى بزرگ تو را جایى است که از آن بى‏نیاز نیستند.
یعنى تا خانواده سالم نباشد، تا خانواده‏ها اصالت نداشته باشند، و کودکان و نوجوانان امروز در آغوش گرم خانواده‏ها با ارزش‏ها تربیت نشوند، در آینده نزدیک مدیران لایق و سالمى نیز نخواهیم داشت.
بنابراین مدیریّت خانواده زیربناى دیگر مدیریّت‏ها است که نیروى انسانى نقش اوّل را در آن خواهد داشت و نیروى انسانى تنها در خانواده‏اى پاک و سالم تربیت خواهند گردید، که امیرالمؤمنین(علیه السلام) در نامه 53 چنین رهنمود مى‏دهد:
ثُمَّ انْظُرْ فِی أُمُورِ عُمَّالِکَ فَاسْتَعْمِلْهُمُ اخْتِبَاراً وَ لاَ تُوَلهِمْ مُحَابَاهً وَ أَثَرَهً فَإِنَّهُمَا جِمَاعٌ مِنْ شُعَبِ الْجَوْرِ وَ الْخِیَانَهِ وَ تَوَخَّ مِنْهُمْ أَهْلَ التَّجْرِبَهِ وَ الْحَیَاءِ مِنْ أَهْلِ الْبُیُوتَاتِ الصَّالِحَهِ وَ الْقَدَمِ فِی الإِْسْلاَمِ الْمُتَقَدمَهِ فَإِنَّهُمْ أَکْرَمُ أَخْلاَقاً وَ أَصَحُّ أَعْرَاضاً وَ أَقَلُّ فِی الْمَطَامِعِ إِشْرَاقاً وَ أَبْلَغُ فِی عَوَاقِبِ الأُْمُورِ نَظَراً 
سپس در امور کارمندانت بیندیش، و پس از آزمایش به کارشان بگمار، و بامیل شخصى، و بدون مشورت با دیگران آنان را به کارهاى مختلف وادار نکن، زیرا نوعى ستمگرى و خیانت است کارگزاران دولتى را از میان مردمى با تجربه و با حیا، از خاندان هاى پاکیزه و با تقوى‏، که در مسلمانى سابقه درخشانى دارند انتخاب کن، زیرا اخلاق آنان گرامى‏تر، و آبرویشان محفوظ تر، و طمع ورزیشان کمتر، و آینده نگرى آنان بیشتر است.
سپس روزى فراوان برآنان ارزانى‏دار، که با گرفتن حقوق کافى در اصلاح خود بیشتر مى‏کوشند، و با بى‏نیازى، دست به اموال بیت‏المال نمى‏زنند، واتمام حجّتى است بر آنان اگر فرمانت را نپذیرند یا در امانت تو خیانت کنند.
با توجّه به نقش زیربنائى مدیریّت خانواده در انواع دیگر مدیریّت‏ها در مى‏یابیم که علل ناکامى‏ها و کاستى‏هاى موجود در مدیریّت‏هاى شرقى و غربى به نادیده گرفتن اصل خانواده ارتباط دارد. که اصالت و سلامت خانواده را از یاد بردند، و فرزندان و کودکان دیروز طعم شیرین محبّت مادر را در کانون گرم خانوادها نچشیدند و لبخندهاى مصنوعى پرستاران در مراکز نگهدارى کودکان نتوانست کمبودهاى عاطفى این کودکان را نسبت به مادران و پدرانشان جبران کند.که امروز مدیران و مدیریّت‏ها داراى انواع مشکلات اخلاقى تربیتى مى‏باشند، در صورتى که از دیدگاه حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) براى داشتن مدیریّت‏هاى صالح و سالم از خانواده‏ها باید آغاز کرد،و بازسازى و کمال انواع مدیریّت‏ها را باید در سلامت و اصالت مدیریّت خانواده جستجو کرد.
ب – ویژگى‏هاى مدیریّت خانواده‏
پس از شناخت زیربنایى بودن مدیریّت خانواده و درک ارزش و اهمیّت نقش خانواده در سلامت و اصالت دیگر انواع مدیریّت‏ها، باید ویژگى‏هاى ارزشمند مدیریّت خانواده را در نگاه امام على(علیه السلام) به بحث و ارزیابى گذاشت.
طبیعى است که در کشورهاى غربى و اروپائى چون أساس خانواده را ویران کرده اند و اعتقادى به ضرورت تشکیل خانواده ندارند، و همه ارزش‏هاى خانه و خانواده در شعله‏هاى هوس‏هاى سرکش دموکراسى و آزادى فردى، سوخته است نمى‏توانند به نقش زیربنایى مدیریّت خانواده بیاندیشند،
صرف نظر از ارزشمندى و زیربنائى بودن مدیریّت خانواده در نگاه و منظر حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) داراى ویژگى‏هاى ارزشمندى است که در این قسمت به برخى از آنها اشاره مى‏شود، مانند:
1- اصل مدیریت مرد در خانواده (انتخاب مدیر)
از نظرگاه نهج‏البلاغه، مدیریّت صحیح از خانواده آغاز مى‏شود، و در یک مجتمع کوچک خانوادگى که زنى و مردى و فرزندانى در آن زندگى مى‏کنند ضرورت مدیریّت مطرح است، و چگونگى اداره زندگى در خانواده مهم است و براى سلامت و تداوم اصالت خانواده، خداوند انسان آفرین، مدیر و نوع مدیریّت را در این مجتمع کوچک تعیین فرموده است که:
الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلى النِّسَاءِ بمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضهُمْ عَلى بَعْضٍ وَبمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالهِمْ فَالصَّالحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَیْبِ بمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللاَّتی تخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فی المَضَاجِعِ وَاضرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلیهِنَّ سَبِیلاً إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلِیّاً کَبِیراً.
مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، بخاطر برترى‏هایى که خداوند (از نظر نظام اجتماع) براى بعضى نسبت به بعضى دیگر قرار داده است، و بخاطر انفاق‏هایى که از اموالشان (در مورد زنان) مى‏کنند. و زنانِ صالح، زنانى هستند که متواضعند، و در غیاب (همسر خود) اسرار و حقوق او را، در مقابل حقوقى که خدا براى آنان قرار داده، حفظ مى‏کنند. و (امّا) آن دسته از زنان را که از سرکشى و مخالفت شان بیم دارید، پند و اندرز دهید! و (اگر مؤثر واقع نشد) در بستر از آنها دورى نمایید! و (اگر هیچ راهى جز شدّت عمل، براى وادار کردن آنها به انجام وظایفشان نبود) آنها را تنبیه کنید! و اگر از شما پیروى کردند، راهى براى تعدّى بر آنها نجویید! (بدانید) خداوند، بلندمرتبه و بزرگ است. (و قدرت او، بالاترین قدرت‏هاست.)
زیرا خداوند هستى، زن را براى مادر شدن انتخاب کرد و براى آنکه مادر لایقى باشد و بتواند دوران قاعدگى و حاملگى و زایمان و مشکلات پس از زایمان، و دوران بچّه دارى را به خوبى تحمّل کند، او را کانون عواطف و احساسات قرار داده است‏ تا با قدرت فزاینده عواطف و احساسات بتواند بار سنگین شدن انسان را بردارد.و چون کانون احساسات است.و در دوران‏هاى بحرانى و مشکلات طاقت فرساى یاد شده احتیاج به پاسدارى دارد که او را حفظ کند و نیازها و نیازمندی هاى او را برآورد نفقه او بر مرد واجب است، و از این رو مرد مدیر خانواده است.
2- اصل هماهنگى در مدیریت خانواده
در اداره مجتمع‏هاى انسانى یا دولتى و تجارى، آنگاه موفّق خواهیم بود که اصل هماهنگى در تمام جوانب آن اداره یا مجتمع یا کارخانه رعایت گردد همه هماهنگ کار کنند.کارمندان با کار فرمایان هماهنگ باشند. همه اعضاء مجتمع با مدیران کل و معاونت‏هاى موجود هماهنگ باشند
کسى از مقرّرات و نظم موجود سرپیچى نکند و با اجازه مسئولان ذیربط کارها آغاز و پایان پذیرد.
از این رو در مجتمع ارزشمند خانواده، بچّه‏ها باید با پدر خانواده هماهنگ باشند و خانم خانه باید از مرد یعنى از مدیر خانواده اجازه بگیرد، و با هماهنگى خارج شود، که اجازه گرفتن زن از مرد براى خارج شدن از خانه یکى از اصول مدیریّتى براى برقرارى نظم در محیط خانه است که نقش تربیتى مهمى در خانواده دارد.
3- اصل مشورت در خانواده
همان گونه که در مدیریّت‏هاى گوناگون اصل مشورت کارساز است و نقش تعیین کننده دارد، در مدیریّت خانواده نیز اصل مشورت نقش تعیین کننده‏اى دارد.پدر خانواده باید با بچّه‏ها، با همسر

مطلب مشابه :  حقوق بشردوستانه و حقوق بشر در سرزمین های اشغالی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید

دیدگاهتان را بنویسید