رشته حقوق

مفهوم کامل علائم تجاری

دانلود پایان نامه

: علائم تجاری

مبحث نخست : در قوانین ایران

اولین قانونی که در ایران به علایم تجاری اختصاص یافت ، قانون ثبت علایم و اختراعات مصوب 1310 می باشد . این قانون در سه فصل تنظیم گردیده که فصل اول آن به ثبت علائم تجاری پرداخته و مواد 1 تا 25 و فصل سوم آن به مواد مشترک  میان علایم تجاری و ثبت اختراع می باشد .

در این قانون تعریفی از علامت تجاری ارائه داده نشده است و تنها در ماده 1 به مصادیق علامت تجاری پرداخته و آن را عبارت از هر قسم علامتی اعم از نقش – تصویر – رقم – حرف – عبارت – مُهر – لفاف و غیر آن که برای امتیاز و تشخیص محصول صنعتی ، تجارتی و یا فلاحتی که اختیار می شود ، دانسته است . بر اساس این تعریف ، هر علامتی که باعث تشخیص و تمایز میان محصولات کشاورزی ، صنعتی و تجارتی یک شهر و یا یک ناحیه از مملکت گردد آن را علامت تجاری گویند .

برخی از حقوق دانان علامت تجاری را به مثابه یک اسم عام ، برای معرفی کالای یک   تجارت خانه دانسته اند .[1]

« وظیفه اصلی علامت تجارتی این است که به مشتریان کالا یا خدمات امکان می دهد که کالا یا خدمت فلان شرکت تجاری را از کالاها یا خدمات شرکت های رقیب تشخیص دهد . همین امکان تشخیص و تمایز است که به شرکت ها و مؤسسات تجاری اجازه می دهد که با اتخاذ راهبردهای بازاریابی موثر ، مثل واگذاری حق استفاده از علامت تجارتی خوب دیگران از حسن شهرت و کیفیت کالاها یا خدمات خود بهره مادی لازم را ببرند . مشتری ها با سابقه ذهنی مثبتی که از مصرف کالا یا خدمت خاص پیدا می کنند ، علامت مؤسسه ای که آن کالا یا خدمت را ارایه می دهد ، می شناسند و علاقمند می شوند که دفعات بعد هم به همان مؤسسه مراجعه کنند و همین اعتماد مشتریان است که سرمایه اصلی شرکت ها و مؤسسات تجاری را تشکیل می دهد ».[2]

در فصل سوم قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علایم تجاری 1386 هم که به علایم تجاری اختصاص داده شده است در ماده 30 به تعاریفی از علامت و علامت جمعی پرداخته و چنین بیان می کند :

الف ) علامت : یعنی هر نشان قابل رؤیتی که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقوقی یا حقیقی را از هم ممایز سازد .

ب ) علامت جمعی یعنی هر نشان قابل رؤیتی که با عنوان علامت جمعی در اظهارنامه ثبت معرفی شود و بتواند مبدأ و یا هر گونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی را که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده     می کند متمایز سازد .

بر اساس این تعریف ، نشان ها شامل علامت های تجاری کالا و علامت های تجاری خدمات خواهد شد . « در حال حاضر ، تجارت خدمات دارای حیطه وسیعی می باشد ، لذا تشخیص خدمات مؤسسات مختلف نیز از یکدیگر ضرورت بسیار دارد . برای مثال از مؤسسات خدماتی می توان به شرکت های بیمه ، مؤسسات کرایه اتومبیل و مؤسسات خطوط هوایی اشاره کرد . از آن جهت که علامات مربوط به خدمات از نظر ماهیت ، شباهت بسیار با علائم تجاری کالاها دارند ، لذا کلیه معیارهایی که در رابطه با علائم اخیر مورد استفاده قرار         می گیرند ، در رابطه با علائم خدمات نیز مجری خواهند بود و فقط نیاز به تغییرات مختصری در آنها وجود دارد ».[3]

در تعریف قانون 1310 علاوه بر اینکه به تعدادی از مصادیق علامت پرداخته ، از کلمه “و غیر آن ” اشاره داشته که بیانگر باز بودن و گستره تر بودن مصادیق به شمار می رود ؛ اما این علامت ها را به سه حوزه صنعتی ، تجارتی و فلاحتی تسری داده و ذکری از خدمات به میان نیامده است .

در قانون 1386 ، قانونگذار علایمی را قابل قبول دانسته است که قابل رؤیت باشد . « بنابر این علایمی که قابل رؤیت نمی باشند از گردنه علایم تجاری خارج گردیده و علایمی همچون صدا و بو و … را که از علایم غیر مادی محسوب می شوند را غیر قابل ثبت دانسته است ».[4] چنانکه در استودیوهای فیلم برداری از صدای مثلاَ شیر که نمایانگر تولید آن فیلم در شرکت فیلم برداری خاصی است یا رایحه یک عطر را که نمایانگر تولید یک شرکت خاص تولیدی یا خدماتی حکایت می کند .

‌ماده 66  قانون تجارت الکترونیک به منظور حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تشویق رقابت‌های مشروع‌در بستر مبادلات الکترونیکی استفاده از علائم تجاری به صورت نام دامنه[5]
و یا هرنوع نمایش بر خط[6] علائم تجاری که موجب فریب یا ‌مشتبه ‌شدن طرف به اصالت کالا و خدمات شود ممنوع و متخلف به مجازات مقرر در این‌قانون خواهد رساند .

گفتار نخست : مدت حمایت  

‌با اینکه از زمان تصویب قانون علائم و اختراعات قریب هشتاد سال می گذرد اما مدت زمان حمایت در این قانون بر اساس ماده 14 که مقرر کرده است : علاماتی که ثبت شده باشند از تاریخ تسلیم اظهارنامه حمایت خواهند شد و مدت اعتبار ثبت علامت ده سال است ولی صاحب علامت ‌می‌تواند تقاضای تجدید ثبت نماید در این صورت حق استعمال انحصاری ده سال دیگر با صاحب علامت خواهد بود و به همین طریق هر تجدید ثبت ‌حق مزبور را برای ده سال تضمین می‌نماید ، را تعیین کرده است .

بند ( د ) ماده ۴۰ قانون ثبت اختراعات ، طرحهای صنعتی و علائم تجاری هم مدت اعتبار ثبت علامت را ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن می داند . این مدت با درخواست مالک آن برای دوره‌های متوالی ده ساله با پرداخت هزینه مقرر ، قابل تمدید است ‌. یک مهلت ارفاقی شش ماهه که از پایان دوره شروع می‌شود ، برای پرداخت هزینه تمدید ، با پرداخت جریمه تأخیر ، درنظر گرفته می‌شود .

از مواد فوق چنین استنباط می شود که استفاده از علامت تجاری برای مدت نامحدود در صورت پرداخت حقوق مربوط به آن قابل استفاده می باشد .

 

 

گفتار دوم : مهلت استفاده از علامت تجاری ثبت شده

در ماده 13 آیین نامه اصلاحی قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات ، مقرر شده است : » در صورتی که علامت ثبت شده برای محصولات مقرر در ماده 1 قانون ثبت علائم و اختراعات 1310 ظرف مدت سه سال از تاریخ ثبت آن از طرف صاحب علامت یا قائم مقام قانونی او بدون عذر موجه مورد استفاده تجارتی در ایران یا در خارجه قرار نگیرد هر ذی نفعی می تواند ابطال آن را از دادگاه شهرستان تقاضا نماید ».

در ماده ۴۱  قانون ثبت اختراعات ، طرحهای صنعتی و علائم تجارتی مقرر شده است که :     « هر ذی‌نفع می‌تواند از دادگاه ابطال ثبت علامت را درخواست نماید . در این ‌صورت باید ثابت کند مفاد بند ( الف‌) ماده (۳۰ ) و ماده ( ۳۲ ) این قانون رعایت نشده است ‌. ابطال ثبت یک علامت از تاریخ ثبت آن مؤثر است و آگهی مربوط به آن نیز در اولین فرصت ممکن منتشر می‌شود . هر ذی‌نفع که ثابت کند که مالک علامت ثبت شده شخصاً یا به وسیله شخصی که از طرف او مجاز بوده است ‌، آن علامت را حداقل به مدت سه سال کامل از تاریخ ثبت تا یک ماه قبل از تاریخ درخواست ذی‌نفع استفاده نکرده است ‌، می‌تواند لغو آن را از دادگاه تقاضا کند . درصورتی که ثابت شود قوه ‌قهریه مانع استفاده از علامت شده‌است ‌، ثبت علامت لغو نمی‌شود . از سویی دیگر اگر اشخاص نسبت به ثبت علائم اقدام نموده ولی از بکارگیری آن در ارائه کالاها و خدمات خود امتناع ورزند ، مانعی برای ثبت علائم جدید تشخیص داده می شوند .

 

گفتار سوم : حقوق اعطایی

ثبت علامت تجاری حقوق معنوی و مادی را برای صاحب علامت اعطا می کند از مصادیق حقوق معنوی که برشمرده اند این است که دارنده علامت تجاری می تواند برای همیشه از عرضه کالا یا خدمات مشابه را که با همان نام و علامت و یا با نام و علامتی که مشابه می باشد بطوری که باعث فریب مشتریان گردیده ، جلوگیری به عمل آورد . بر اساس ماده 2 قانون 1310 « حق استعمال انحصاری علامت تجارتی فقط برای کسی شناخته خواهد شد که علامت خود را به ثبت رسانیده باشد ». ماده 31 قانون 1386 نیز حق استفاده انحصاری از یک علامت تجاری را به شخصی اختصاص داده است که آن علامت را مطابق قانون به ثبت رسانده باشد . حقوق مادی مترتب بر علامت تجاری نیز به وسیله علایم تجارتی مشابه و یا هم نام باعث می شود تا دارنده علامت تجارتی واقعی تنها از بخشی از درآمد پیش بینی شده موسسه خود برخوردار گردد و بخش قابل توجه درآمدها بسوی جیب های اشخاصی که به رقابت مکارانه روی آورده اند واریز شود .ضمن اینکه در میان مدت و دراز مدت از میزان محبوبیت  که از حقوق معنوی و درآمد که از حقوق مادی است قطعاً کاسته خواهد شد .

بند الف ماده ۴۰ قانون ثبت اختراعات ، طرحهای صنعتی و علائم تجاری  استفاده از هر علامت که در ایران ثبت شده باشد، توسط هر شخص غیراز مالک علامت‌، مشروط به موافقت مالک آن دانسته است .

 

گفتار چهارم : اعطای پروانه[7] و واگذاری[8]

ماده 12 قانون ثبت علائم و اختراعات ، علامت تجاری را قابل نقل و انتقال دانسته است اما این نقل و انتقال را برای اشخاص ثالث از هنگامی معتبر دانسته است که بر اساس مقررات قانونی ، آن علامت به ثبت رسیده باشد . بر این اساس ، هر گونه علامت تجاری تا هنگامی که در مراکز قانونی به ثبت نرسیده باشد قابل انتقال به دیگری نمی باشد . اما اگر این علامت ، ثبت و منتقل گردید نیاز است که مالکین قبلی و فعلی در اظهار نامه تغییر نام علامت ، نکاتی را که در ماده 17 و 18 آیین نامه اصلاحی باین شده است ، رعایت نمایند .

ماده 19 آیین نامه اصلاحی مقرراتی را در باره اجازه استفاده از علامت تجاری توسط اشخاص ثالث را بیان نموده است : در مواردی که صاحب علامت یا قائم مقام قانونی او استفاده از آن را به دیگری اجازه دهد این اجازه در صورتی معتبر خواهد بود که اجاره نامه مربوطه در ایران به ثبت رسیده باشد . ثبت این اجاره نامه بر حسب تقاضای کتبی صاحب علامت یا نماینده مجاز او یا استفاده کننده صورت خواهد گرفت .قبض پرداخت حق الثبت و هزینه آگهی باید ضمبمه درخواست شود و در درخواست ثبت اجاره نامه آگهی خواهد شد .شعبه ثبت علائم تجاری پس از رسیدگی و مطابقت درخواست با مقررات قانونی و آیین نامه مبادرت به ثبت آن نموده و آگهی حاوی نام صاحب علامت و استفاده کننده از علامت و شماره علامت و خلاصه ای از مفاد اجاره نامه را منتشر خواهند نمود و به شخص ذی نفع مستخرجه از ثبت مزبور را تسلیم خواهد نمود . در قانون  ثبت اختراعات ، طرحهای صنعتی و علائم تجاری ماده ۵۰  هرگونه قرارداد اجازه بهره‌برداری از اختراع و طرحهای صنعتی ثبت شده‌، یا علامت ثبت شده یا

مطلب مشابه :  دادگاه ویژه سیرالئون

اظهارنامه مربوط به آنها به اداره مالکیت صنعتی تسلیم می‌شود. اداره مالکیت صنعتی‌، مفاد قرارداد را به صورت محرمانه حفظ ولی اجازه بهره‌برداری را ثبت و آگهی می‌کند. تأثیر این گونه قراردادها نسبت به اشخاص ثالث منوط به مراعات مراتب فوق است ‌. در قانون ثبت علائم و اختراعات ، پیرامون این نکته که انتقال علامت تجاری باید همراه با واحد تجاری و یا خدماتی صورت پذیرد یا بدون واحد مربوطه صورت می پذیرد ، مسکوت است . قانون  ثبت اختراعات ، طرحهای صنعتی و علائم تجاری در ماده 48 مقرر کرده است : هرگونه تغییر در مالکیت اختراع‌، ثبت طرح صنعتی یا ثبت علایم تجاری یا علامت جمعی یا حق مالکیت ناشی از تسلیم اظهارنامه مربوط‌، به درخواست کتبی هر ذی‌نفع از اداره مالکیت صنعتی انجام شده و به ثبت می‌رسد و جز درمورد تغییر مالکیت اظهارنامه‌، توسط اداره مذکور آگهی می‌شود. تأثیر این گونه تغییر نسبت به اشخاص ثالث منوط به تسلیم درخواست مذکور است‌. تغییر در مالکیت ثبت علامت یا علامت جمعی درصورتی که در مواردی مانند ماهیت‌، مبدأ، مراحل ساخت‌، خصوصیات یا تناسب با هدف کالاها یاخدمات سبب گمراهی یا فریب عمومی شود، معتبر نیست‌. هرگونه تغییر در مالکیت ثبت یک علامت جمعی یا مالکیت اظهارنامه مربوط به آن منوط به موافقت قبلی رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می‌باشد . و در ماده 49 هم آمده است : هرگونه تغییر در مالکیت نام تجاری باید همراه با انتقال مؤسسه یا بخشی از آن که با نام مزبور شناخته می‌شود، صورت پذیرد .

 

گفتار پنجم : علایم غیر قابل ثبت

ماده 5 قانون 1310 علایم زیر را غیر قابل ثبت به عنوان علامت تجاری معرفی نموده و مقرر کرده که این علایم همچنین نمی توانند به عنوان جزء شی از اجزا یک علامت تجارتی قرار گیرند :

1 –  بیرق مملکتی و سلطنتی ایران و هر بیرق دیگری که دولت ایران استعمال آن را به طور علامت تجارتی منع کند . علاوت شیروخورشید – نشانه ها – مدال ها – انگ های دولتی ایران ؛

2 – تمثال پادشاه و ولیعهد مگر با اجازه ی مخصوص ؛

3 – کلمات یا عباراتی که موهم انتساب به مقامات رسمی ایران باشد از قبیل شاهنشاهی – سلطنتی – دولتی و امثال آن ؛

4 – علامت مؤسسات رسمی مانند شیروخورشید سرخ و صلیب احمر و نظایر آن ؛

5 – علایمی که مخل انتظامات عمومی و یا منافی عفت باشد .

اما در قانون 1386 تغییرات گسترده ای در این موارد بوجود آمد که این تغییرات منطقی تر و فنی تر پیش بینی گردیده است که عبارت اند از :

1 – علائمی که نتواند کالاها یا خدمات یک مؤسسه را از کالاه و خدمات مؤسسه دیگر متمایز سازد ؛

2 –  خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق حسنه باشد ؛

3 –  مراکز عمومی یا تجاری را به ویژه در مورد مبدأ جغافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آنها گمراه کند ؛

4 –  عین یا تقلید نشان نظامی ، پرچم ، یا سایر نشان های مملکتی یا نام یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به کشور یا سازمان های بین الدولی یا سازمان هایی که تحت کنوانسیون های بین المللی تاسیس شده اند ، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزاء آن علامت باشد ، مگر آن که توسط مقام صلاحیت دار کشور مربوط یا سازمان ذیربط اجازه استفاده از آن صادر شود ؛

5 –  عین یا به طرز گمراه کننده ای شبیه یا ترجمه یک علامت یا نام تجاری باشد که برای همان کالاها یا خدمات مشابه متعلق به مؤسسه دیگری در ایران معروف است ؛

6 –  عین یا شبیه آن قبلاً برای خدمات غیر مشابه ثبت و معروف شده باشد مشروط بر آن که عرفاً میان استفاده از علامت و مالک علامت معروف ارتباط وجود داشته و ثبت آن به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد سازد ؛

7 –  عین علامتی باشد که قبلاً به نام مالک دیگری ثبت شده و یا تاریخ تقاضای ثبت آن مقدم یا دارای حق تقدم برای همان کالا و خدمات و یا برای کالا و خدماتی است که به لحاظ ارتباط و شباهت موجب فریب و گمراهی شود .

 

گفتار ششم : ضمانت اجرا

‌قانون تجارت الکترونیکی در ‌ماده 76  متخلفان از ماده (66) این قانون را به یک تا سه سال حبس و جزای نقدی از‌بیست میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال محکوم‌خواهند نمود .

 

 

 

مبحث دوم : در موافقت نامه تریپس

موافقت نامه تریپس در بند 1 ماده 15 به تعریف علائم تجاری پرداخته و همچنین به تعدادی از مصادیقی که می تواند به عنوان علامت تجاری مورد توجه واقع شود ، اشاره نموده است . در این ماده مقرر شده است :  « هرگونه علامت یا ترکیبی از علائم که بتواند کالاها یا خدمات یک فعالیت را از کالاها یا خدمات فعالیت های دیگر متمایز گرداند ، علامت تجاری به شمار خواهد آمد ». « برای اینکه علامتی دارای ویژگی تخصیصی باشد باید بتواند انتساب خود را به منبعی مشخص بیان کند . البته این بدین معنی نیست که مشخص گردد چه کسی آن را تولید کرده و یا چه کسی آن را به فروش رسانده است ، بلکه همین مقدار که خریدار ، بنگاه مربوطه در تحت علامت تجاری را مسئول آن محصول بداند ، کفایت می کند ».[9]

چنانکه در این ماده مقرر شده است ، علائم تجاری دارای دو وظیفه هستند :اولاً این علائم ، معرف کالا و یا خدمات از یک بنگاه محسوب می شوند . بدیهی است هیچ بنگاه تولیدی یا خدماتی نمی تواند از آرم و علامت خاص بنگاه دیگر استفاده نماید . ثانیاً این علائم بیانگر تمایز میان تولیدات و خدمات دو بنگاه محسوب می شوند .چنانکه در بند 2 مقرر می دارد « در مواردی که علائم ذاتاً نمی توانند کالاها یا خدمات مربوطه را متمایز گردانند ، اعضا ممکن است قابلیت ثبت را به تشخیص تمایز از طریق موارد دیگر استعمال مربوط سازند ». بنابر این بهترین ره آورد تجاری علامت تجاری که می تواند هم برای فروشنده و هم برای خریدار حاصل شود ، شناخت علامت به عنوان ابزار تجارت می باشد .

 

گفتار نخست : مدت حمایت

ماده 18 موافقت نامه مدت حمایت را از ثبت اولیه و هر تجدید ثبت حداقل برای مدت هفت سال مقرر نموده است ضمن اینکه این تجدید می تواند برای مدت نامحدود صورت پذیرد . مبدأ شروع حمایت در مقررات موافقت نامه مقرر نشده است .

مهلت استفاده از علامت تجاری ثبت شده در موافقت نامه تریپس :

بر اساس بند 3 ماده 15 موافقت نامه تریپس که مقرر داشته است : اعضا می توانند قابلیت ثبت را به استعمال علامت کالا یا خدمات مربوط سازند . البته استفاده عملی از یک علامت تجاری شرطی برای درخواست ثبت به شمار نخواهد آمد . یک اظهار نامه را نمی توان صرفاً به این جهت رد کرد که استفاده منظور نظر ، قبا از انقضای مدت سه ساله پس از تاریخ اظهار نامه صورت نگرفته باشد .

موافقت نامه در این بند از ماده 15 ، اگر چه استفاده عملی از یک علامت تجاری را شرط درخواست بیان نکرده اما این اختیار را به قانون گذاران کشورهای عضو واگذار نموده است که قابلیت ثبت علامت را به استعمال آن در کالا یا خدمات بگنجانند .

در صورت عدم استفاده از علامت تجاری در مدت مشخصی که قانون تعیین کرده است ، برای اشخاص ثالث این امکان را بوجود خواهد آورد تا از طریق ارائه دادخواست از دادگاه بخواهند تا نسبت به ابطال علامت تجاری مورد نظر اقدام کند . ضمن اینکه اثبات عدم استفاده ، کاری است مشکل . « نکته بسیار مهمی که در اینجا قابل توجه می باشد این است که صاحب علامت باید تداوم استفاده از علامت را اثبات نماید ؛ زیرا اثبات این امر که استفاده متوالی معمول نگشته بسیار مشکل می باشد . به توضیح دیگر اینکه ، بار اثبات دعوی به عهده صاحب علامت می باشد ».[10] در بند 1 ماده 19 هم به استفاده مستمر از علامت تجاری اشاره داشته و مقرر می کند : اگر استفاده از علامت تجاری برای استمرار ثبت لازم باشد ، این ثبت ممکن است تنها پس از اینکه حداقل سه سال مستمر از این علامت استفاده نشد ، لغو گردد ، مگر اینکه مالک علامت تجاری دلایل معتبری دال بر وجود موانع بر سر راه چنین استفاده ای ارائه نماید . در ادامه این بند مصادیقی را به عنوان عواملی که باعث مانع استفاده از علائم تجاری  می شود بر شمرده است : اوضاع و احوالی مانند ایجاد موانع وارداتی یا دیگر الزامات دولتی برای کالاها یا خدمات تحت پوشش علامت تجاری که مستقل از اراده مالک علامت تجاری به وجود آید و مانع استفاده از علامت تجاری گردد به عنوان دلایل معتبر این عدم استفاده مورد تایید قرار خواهد گرفت . براساس بند 2 ماده 9 هنگامی که تحت نظارت مالک علامت تجاری ، شخص دیگری از آن استفاده کند ، چنین استفاده ای به عنوان استفاده از علامت تجاری به منظور استمرار در ثبت تلقی خواهد شد .

مطلب مشابه :  پیامبر اسلام(ص)

 

گفتار دوم : حقوق اعطایی

موافقت نامه تریپس در ماده 16 تحت عنوان حقوق اعطایی ، حقوقی را برای مالک علامت تجاری مقرر داشته است . بر اساس بند 1 این ماده مالک علامت تجاری ثبت شده حق انحصاری برای ممانعت از تمام اشخاص ثالثی را خواهد داشت که بدون کسب موافقت مالک ، در جریان تجارت از علائم یکسان یا مشابه برای کالاها یا خدمات یکسان یا مشابهی که این علامت تجاری در خصوص آن به ثبت رسیده است ، استفاده می کنند ، مشروط بر اینکه چنین استفاده ای احتمالاً به سر در گمی منجر شود . در موردی که از علامت یکسان برای کالاها یا خدمات یکسان استفاده می شود ، احتمال سر درگمی مفروض خواهد بود . « بر اساس بخش اخیر این بند چنانچه شخصی به واسطه ثبت یک علامت دارای حقی گردید ، این حق نباید حقوق شخص دیگری را که از طریق استفاده از علامت ، پیش از این به دست آورده است ، مخدوش نماید ».[11]

 

گفتار سوم : اعطای پروانه و واگذاری

موافقت نامه تریپس در ماده 21 مقرر داشته است : اعضا می توانند شرایطی را برای اعطای پروانه و واگذاری علایم تجاری تعیین کنند . بدیهی است که  اعطای پروانه اجباری برای علایم تجاری مجاز نخواهد بود و مالک علامت تجاری ثیت شده حق خواهد داشت علامت تجاری را با یا بدون انتقال کسب و کاری که این علامت تجاری به آن مربوط می شود ، واگذار کند .

در کنوانسیون پاریس ماده 6 رابع که به واگذاری علامت تجاری پرداخته است ، مقرر داشته است : اکر به موجب مقررات مربوط به یکی از کشورهای اتحادیه واگذاری علامتی موقعی معتبر باشد که با واگذاری موسسه یا سرمایه تجاری که علامت به آن تعلق دارد همراه باشد برای اینکه اعتبار آن محرز گردد کافی است که آن قسمت از موسسه یا سرمایه تجارتی که در مملکت مذکور واقع است با حق انحصاری تولید یا فروش محصولات مربوطه تحت علامت .اگذار شده به انتقال گیرنده واگذار گردد . در بند 2 این ماده هم آمده است : در صورتی که واگذاری علامتی که بکارگیری آن توسط انتقال گیرنده باعث گمذاهی مردم مخصوصاً در مورد تشخیص مبدأ ، نوع یا صفات اساسی کالا یا خدمات می شوند که توسط این علامت معرفی می شوند کشورهای عضو اختیار دارند تا علامت فوق را معتبر نشناخته و الزامی در قبال آن نخواهند داشت .

 

گفتار چهارم : علائم مشهور[12]

موافقت نامه تریپس در بندهای 2 و 3 ماده 16 ضمن ارجاع اعضا به ماده 6 مکرر کنوانسیون پاریس[13] به علائم مشهور اشاره نموده اما هیچ یک از مواد موافقت نامه و کنوانسیون پاریس تعریفی از آن ارائه ننموده اند . اما در تعریفی « یک علامت هنگامی مشهور تلقی می شود که مورد شناخت بخش وسیعی از عموم باشد . در اینجا مقصود از عموم ، مجموعه مردم کوچه و بازار است ، یعنی افرادی با ضریب هوشی متنوع که با احساس و سپس توجه به علامت از طریق حواس پنچگانه خود ، اطلاعات پیشین خود را دسته بندی نموده ، فوراً محصول یا خدمات مورد نظر علامت را ادراک می کنند ».[14] سازمان جهانی مالکیت فکری (wipo) نیز در تعریفی « علائم مشهور را علائمی می داند که از دیدگاه مقام ذی صلاح کشوری که حمایت از علامت در آن مطرح و مورد نظر است ، مشهور تلقی گردد ».[15] در بند 2 ماده 16 موافقت نامه مقرر شده است : در احراز اینکه آیا یک علامت تجاری معروفیت دارد یا نه ، اعضا آگاهی از این علامت تجاری در بخش مربوط از جامعه ، از جمله آگاهی ای که در قلمروی عضو مربوط در نتیجه تبلیغ علامت تجاری مزبور به دست آمده است را در نظر خواهند گرفت . بر اساس این بند و همانطور که پیشتر بیان شد ، آگاهی آن بخش از جامعه مبنی بر اشتهار به نیکویی نام یک علامت تجاری مطرح می باشد . چنانکه اشخاص یک علامت از کالا یا خدماتی را در بازار دنبال می کنند که از مشهوریت بین عموم بهره مند است . در این ماده به تبلیغ کالا یا خدمات اشاره شده است ، لذا می توان گفت که تبلیغ کالا و خدمات می تواند یکی از عوامل اشتهار علامت تجاری محسوب گردد .

در ماده 6 مکرر کنوانسیون پاریس که در پاورقی گذشت ، علائم مشهور را برای هر نوع کالا اعلام نموده است که موافقت نامه قلمرو آن را گسترش داده و در بند 2 ماده 16 آن را به خدمات نیز تسری بخشیده است .

در بند 3 ماده 16 در مورد کالاها یا خدماتی که غیر مشابه هستند و علامت تجاری در خصوص آنها به ثبت رسیده است مقرر داشته که ماده 6 کنوانسیون پاریس با تغییرات لازم در باره آنها نیز اعمال خواهد شد ، مشروط بر اینکه استفاده از این علامت تجاری در رابطه با آن کالاها یا خدمات نشان دهنده پیوندی میان کالاها و خدمات مزبور و مالک علامت تجاری ثبت شده باشد و منافع مالک علامت تجاری ثبت شده احتمالاً بر اثر چنین استفاده ای زیان بیند .

 

گفتار پنجم : علایم غیر قابل ثبت

بند 2 ماده 15 موافقت نامه تریپس کشورهای عضو را مجاز می داند تا از بعضی از علامت ها و نشان ها حمایت به عمل نیاورده و از ثبت آنها جلوگیری به عمل آورد مشروط بر اینکه با مقررات وضع شده در کنوانسیون پاریس مغایرتی نداشته باشد و باعث خدشه به مقررات آن کنوانسیون نگردد .  در ماده 6 ثالث کنوانسیون پاریس مقرر شده است :

الف ) « اگر بدون اجازه مقامات صالح – علائم رسمی – بیرق و نشان های دیگر دولتی کشورهای عضو اتحادیه و نشان و انگ رسمی و دولتی و تقلید آثار و علائم تاریخی و خانوادگی را برای علامت تجاری یا صنعتی یا عناصر این علامت بکار برند کشورهای اتحادیه توافق دارند که تقاضای ثبت آن را نپذیرند و اگر این تقاضا ثبت شده است آن را با اقدامات مقتضی باطل و استعمال آن را منع کنند .

ب ) مقررات مندرج در بند الف نسبت به نشان های دولتی به استثناء نشان ها و پرچم ها و علائم دیگر و حروف اختصاری کلمات با اسم هایی که موافقت نامه های بین المللی معتبر فعلی به منظور حمایت آنها تنظیم شده است و پرچم ها و علائم دیگر و حروف اختصاری کلمات و نام سازمان های عمومی بین المللی که یک یا چند کشور اتحادیه جزء آنهاست نیز اجرا می شود .

کنوانسیون پاریس استثنایی را در این میان در بند (ج – 1 ) برای اشخاصی پیش بینی نموده است که قبل از اجرای کنوانسیون ، حقوقی را با توجه به ماده ( ب ) و با حسن نیت بدست آورده اند که بعد از اجرا قابل واگذاری نبوده است . از آنجا که ایران عضو کنوانسیون پاریس می باشد ، مقررات این کنوانسیون در ایران لازم الاجرا بوده و وفق مقررات تریپس می باشد .

 

 

 

مبحث سوم : آثار الحاق

با الحاق به موافقت نامه ، علایم تجاری در خارج از مرزها مورد حمایت قرار گرفته و حقوق مادی مالکین آنها به رسمیت شناخته و هیچ یک از اتباع اعضای کشورهای عضو حق نقض حقوق مادی و معنوی آنها را نخواهند داشت . از آنجا که در برخی از زمینه ها مانند دانش سنتی ، نقشه های قالی و صنایع دستی در ایران منحصر بفرد بوده و اینک در پاره ای از کشورها اقدام به سوء استفاده  از انها می شود با پیوستن به موافقت نامه ، آن موافقت نامه تعهداتی را برای کشورهای فوق مقرر و باعث جلوگیری از نقض چنین اقداماتی خواهد نمود .

[1]  – حسن ستوده تهرانی ، حقوق تجارت ، جلد 1 ،  ص 98 و عبدالحمید شمس ، حقوق مالکیت بر علائم تجاری و صنعتی ، 1382 ، انتشارات سمت  ، چاپ اول  ، ص 28

[2]  –  نشریه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن  ، مقاله ، سال 1382 ، شماره 10 ، ص 28

[3]  –  امیر هوشنگ فتحی زاده و همکار ، همان ، ص 99

[4]  – عبدالحمید شمس ، حقوق مالکیت بر علائم تجاری و صنعتی ، چاپ اول ، پاییز 1382 ، انتشارات سمت ، ص 31 و 32

[5]  – Domain name

[6]  – Online

[7] – Licensing of trademarks

[8]  – Assignment of trademarks

[9]  – امیر هوشنگ فتحی زاده و همکار ، همان ، ص 98

[10]  –  امیر هوشنگ فتحی زاده و همکار ، همان ، ص 103

[11]  – امیر هوشنگ فتحی زاده و همکار ، همان ، ص 102 و 103

[12]  – Well-known trademarks

[13]  –  ماده 6 مکرر – 1 – کشورهای اتحادیه متعهد می شوند خواه راساً اگر قانون داخلی کشور اجازه دهد خواه طبق تقاضای کتبی ذی نفع ، علامت صنعتی یا بازرگانی که آن علامت تشکیل یافته است از نقل یا تقلید یا ترجمه ای که موثر در ایجاد اشتباه از علامتی که مقام صالح کشور ثبت کننده یا استعمال کننده معتقد باشد که آن علامت از علائم مشهوره است و آن علام مشهوره متعلق به شخصی است که می تواند از کنوانسیون حاضر استفاده کند و آن علامت را برای هر نوع کالا یا کالاهای مشابه به کار برده باید چنین علامتی را رد کنند و یا ثبت آن را باطل سازند و یااستعمال آن را ممنوع کنند . وقتی که قسمت اصلی علامت شامل نقل علامت مشهور یا تقلیدی باشد که موثر در ایجاد اشتباه با آن باشد نیز به همین ترتیب رفتار خواهد شد. 2 –  برای تقاضای ابطال و حذف چنین علامتی مهلتی برابر لااقل پنج سال از تاریخ ثبت باید داده شود . کشورهای اتحادیه  می توانند مهلتی را که در آن باید منع استعمال در خواست شود پیش بینی کنند .

 

[14]  – عبدالحمید شمس ، همان ، ص 111

[15]  – Wipo, making a mark , an introduction to trademarks for small and medium – sized enterprises , ibid . p 16 – 17

 

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید