رشته حقوق

مفهوم شناسی کار

دانلود پایان نامه

در بخش آخر نیز پژوهش های مرتبط با موضوع، در دو قسمت مجزا؛ پژوهشهای داخلی و پژوهشهای خارجی مورد بررسی قرار گرفته است.
2-1. بخش اول: مفهوم شناسی کار
در این بخش، ابتدا ماهیت کار را در ابعاد گوناگون (لغوی، اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی، فلسفی، اسلام و قرآن) مورد بررسی قرار میدهیم، سپس به بررسی حکمتهای کار کردن، علل آن، تاریخ مختصری از مفهوم کار، اهمیت کار از منظر حضرت علی (ع)، نمونههایی از کار و تلاش ایشان و در نهایت به بررسی مناسبات کار از منظر امام علی (ع) میپردازیم.
2ـ1ـ1. ماهیت کار
برای کار تعاریف مختلفی ذکر شده است، در کتب لغت برای آن معانی گوناگونی بیان گشته و در هر کدام از علوم معنای منحصر به فردی دارد، در اینجا معانی مختلف کار را در علوم مختلف ذکر میکنیم سپس دیدگاه اسلام و قرآن را در این مورد بیان میکنیم.
2-1-1-1. معنای لغوی و اصطلاحی کار
کار از ریشهی «Tripolivm» که در زبان لاتین متداول در اواخر حکومت رومیان به معنای «ابزار شکنجه» بود، گرفته شده است. در زبان عربی معمولاً «عمل» را معادل کار که واژهای فارسی است به کار میبرند. در زبان انگلیسی برای کار واژه «Work» یا «Labour» ذکر میشود و در فرانسه واژه Travail به معنی کار است (توسلی، 1375: 9).
کار در لغت به معنای «پیشه، شغل، عمل، جنگ، رزم، کشت و زارعت» (عمید، 1369: 989)، «آنچه از شخص یا شیء صادر شود، آنچه که کرده شود، فعل، سعی و جهد، مسئول» (معین، 1371: ج 3/ 37)، «عملی که از آن سودی اجتماعی به دست آید، عملی که از آن محصولی تولید یا بازدهی آموزشی و پرورشی یا صنعتی عاید شود» (انصافپور، 1373: 837)، «فعالیت انسانی به قصد تولید، فعالیتی که سبب تغییر شکل اشیاء شود و یا صفتی بر آنها افزوده گردد» (سووه، 1354: 373) آمده است.
بعضی از لغویین معنای آن را از معنی فعل محدودتر دانسته و گفته‌اند: «کار آن است که به خدا نسبت داده نشود» و راغب گفته است: «هر فعلی که با اراده از حیوان صادر شود کار است» (راغب اصفهانی، 1412: 348).
در اصطلاح، کار عبارت است از حرکت تمام بدن یا قسمتی از آن، و گاهی به حرکتهای قلبی و باطنی نیز کار میگویند، بنابراین کار عبارت از بوجود آوردن عملی است چه از قبیل گفتار باشد و چه از اعمال ظاهر بدن یا اعمال قلب، ولی کار با فعالیتهای بدنی تناسب بیشتری دارد، و بعضی گفتهاند «هر عملی که از قبیل گفتار نباشد کار است» (قریشی، 1354: 52).
کار، عملی انسانی است که با تمامی وجودش و به جهت توانایی ناشی از پیشگیری که به کمک عقل به او تفویض شده است، طبیعت را در آن جهت که به خدمت اهدافش درآید و به او امکان فعالیت یافتن استعدادهایش را دهد، منقاد میسازد. هیچ تعریفی از کار کاملاً رضایتبخش نیست (بیرو، 1380: 451).
خلاصه اینکه برای ماده و ریشه کلمهی «کار» معانی بسیار و استعمالهای زیادی در قاموسهای لغت دیده میشود، ولی مهم این است که کار به معنی شغل و بیشه است و معانی دیگر آن مجاز و یا مشترک لفظی است (قریشی، 1354: 53).
2-1-1-2. کار از منظر علم فلسفه
در فلسفه، کار به معنای هر فعلی است که از فاعل (به معنای عام آن) سر زند. در این حالت تمام موجودات هستی من جمله خداوند، کار میکنند (آمیغی، 1389: 10). همچنین از این نقطه‌نظر، کار فعالیتی است که حاوی نفع عقلانی باشد (شفیع آبادی، 1387: 135).
2-1-1-3. کار از منظر علم اخلاق
منظور از مفهوم کار در علم اخلاق این است که افراد دو نوع هستند، بعضیها ملکهای دارند که نمیتوانند بیکار بنشینند، دائماً در تلاش‌اند. برعکس انسانهایی نیز هستند که نمیخواهند کار کنند، اقدام به هیچ کار و حرکتی نمیکنند، حتی حاضر به فکر کردن هم نیستند. در اخلاق، از کار به این معنا بحث میشود که از اخلاق پسندیده این است که انسان فعال باشد، کار بکند و بیکار نباشد. در این مفهوم کار در مقابل تنبلی است (مصباح یزدی، 1374: 27).
2-1-1-4. کار از منظر جامعه‌شناسی
کار از نظر خصوصیات ظاهری و توصیفات زبان‌شناختی، سازهای اجتماعی است. از نقطه‌نظر اجتماعی، کار بیش از آنکه از جهت افزایش ثروت آنانی که به انجام آن فرمان میدهند، مطمح نظر قرار گیرد، از دیدگاه ارتباطش با انسانی که بدان دست میزند، مورد توجه قرار میگیرد. شرایط اجتماعی کار، به نظام اقتصادی، میزان توسعهی نیروهای مولد، میزان تشکیل یا سازمانیافتگی کارگران و قوانین و مقررات دولت (حقوق کار) وابسته است (بیرو، 1380: 452).
از دیدگاه جامعه‌شناسی، کار یک کنش و یک فرایند است که به شدت از بافت اجتماعی فرهنگی جامعه متأثر است. از نظر تاریخی برای نخستین بار کارل مارکس اقتصاددان و جامعه‌شناس آلمانی «کار» را در معنای اجتماعیاش مطرح کرد، به نظر وی کار کنشی است که بین انسان و طبیعت برقرار میشود و انسان در جریان تغییر طبیعت، خود نیز تغییر میکند (حاجیزاده میمندی، 1377: 10).

مطلب مشابه :  بررسی مطالعات پیشین

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید