رشته حقوق

مشاهده

دانلود پایان نامه

دروازۀ فارْجَک (مار حمل) ؟ دروازۀ فارجک
در کوی مغان در کوشک مغان دروازۀ سکۀ (کوشک) مغان
در سمرقند در سمرقند دروازۀ داخلی سمرقند
دروازۀ باغ
در سعدآباد
دروازجه
باروی دوم (باروی بیرونی= باروی جدید) با محیطی وسیع‌تر از باروی نخست در واقع برای گسترش شهر و استحکام‌بخشی باروی نخست پی نهاده شد. از آن جا که دروازه‌های این بارو به سوی شهرهای پیرامونی بخارا باز می‌شده‌اند، برخی از آنها به نام آن شهرها خوانده شده‌اند. منابع پیش‌گفته، نام دروازه‌های باروی دوم ربض را بیان کرده‌اند. همچنین بارتولد سعی کرده است ، این دروازه‌ها را نشانه‌یابی کند که در مقابل کدام یک از دروازه‌های پیش‌گفته قرار داشته و در دوره‌های متأخر با چه نامی خوانده شده‌اند.
اصطخری نرشخی مقدسی ابن‌حوقل در مقابل دروازه‌های باروی یکم بارتولد (نام‌های سدۀ اخیر)
میدان (خراسان) سرای معبد؟ میدان میدان (خراسان) کاخ ابوهاشم قراکل
ابراهیم (در مشرق) ابراهیم ابراهیم ابراهیم (در مشرق) رخنه؟ شیخ جلال
حدیق (الریو) – دیود؟ ریو مسجد ماخ نمازگاه
مردقشه (بردقشه) – مرده‌کشان مردکشان مسجد ماخ سلاخانه
کلاباد – کلاباذ کلاباد پل حسان قرشی
نوبهار – نوبهار نوبهار بهار (آهنین) مزار
سمرقند سمرقند سمرقند سمرقند سمرقند –
رامیثینه – رامیثینه رامیثنه دروازجه؟؟ اوغلان
حدشرون (سرون) – حدشرون جدشرون فارجک تل پاچ
غُشج – غشج غشج بازارک (سویق) شیرگیران
– منصوره؟ فغاسکون بغاشکور (میانِ سمرقند و رامیثنه) بارتولد از دروازۀ فرغانه که مقابل دروازۀ مغان بوده و در دورۀ جدید امام نام داشته نیز یاد کرده است.
مهم‌ترین منبع برای بررسی محل دقیق دروازه‌ها مسالک و ممالک اصطخری است که تقریباً سیر منطقی قرار گرفتن آنها بر گرد شهر را بیان کرده است. اما وی در نشانه‌یابی دروازۀ ابراهیم که البته کلید اصلی برای درک درست پیرامون محل اصلی دروازه‌ها است، سردرگمی به وجود می‌آورد. وی می‌گوید «درِ میدان» سوی خراسان و دروازدۀ حدشرون در راه خوارزم قرار دارند. نام دروازه‌های سمرقند و رامیثنه هم گواه از آن دارد که در راه سمرقند و ریامیثن قرار گرفته بودند. اما بلافاصله پس از نام دروازۀ میدان دروازۀ ابراهیم را سوی مشرق می‌داند. که مشخص نیست منظور او آن است که دروازۀ ابراهیم در شرق شهر قرار داشته یا در جانب شرقی دروازۀ میدان؟ امروزه می‌توان جای دروازۀ میدان را به فاصلۀ نزدیکی در غرب آرامگاه امیر اسماعیل مشخص کرد اما در بخش‌های جنوبی و شرقی شهر نشانی از دروازه‌ها بر جای نمانده است. بارتولد بدون توجه به این موضوع، با این که در زمانی شهر را مشاهده کرده که برج و باروی آن پا بر جا بوده، دروازۀ ابراهیم را در بخش جنوبی شهر نشانه‌یابی کرده است. احتمال نگارنده این است که دروازۀ ابراهیم در بخش شرقی شهر قدیم بخارا، یعنی جایی که شهر گسترش نداشته، قرار گرفته بود. با این همه از آن جا که در بخش شرقی بر خلاف بخش‌های جنوبی تراکم روستاها و آبادی‌ها بیش‌تر بوده، در آن جا تعداد دروازه‌ها زیادتر بوده است. بخش جنوب غربی نیز در عصر سامانیان مورد توجه واقع نشد، چرا که متمولان، وزیران و بزرگان نظامی و سیاسی در پیرامون کهندژ یعنی در ضلع شمال غربی زمین‌های حاصلخیز میان رود ریگستان و جوی مولیان (رباح) که دشتک خوانده می‌شدند، باغ و کوشک برآوردند. زمین‌های ریگستان نیز به تدریج مورد استفاده برای ساخت‌وساز کوشک‌های دیوانی و عمارت‌های وزیران قرار گرفت. گرداگرد کهندژ به نام ربض کهندژ معروف بود و اگرچه در منابع اشارۀ واضحی نشده است اما گمان می‌رود که شهر در پی توسعۀ خود در بخشی از ربض کهندژ توسعه یافت. چنان که نشانه‌های نرشخی دربارۀ وجود دروازه‌های معبدالخیل (امام)، دروازۀ باغ، دروازجه و کوی‌های بولیث، دروازجه و حتی وجود بازار میان شارستان و ربض این موضوع را ثابت می‌کند.
شارستان در بخش شمال شرقی و در مسیر راه سمرقند گسترش یافت؛ به دلیل آن که مهم‌ترین راه تجاری به سوی شرق و شمال شرقی می‌رفت و از شهرهای بومجکث، طواویس، کرمینیه، سمرقند، اشروسنه، چاچ، فرغانه و… می‌گذشت. در همان آغاز، امیر اسماعیل سامانی بر دروازۀ سمرقند یک رباط بنا نهاد. در روایت‌هایی که پیرامون آتش‌سوزی سال 325 قمری ارائه شده است، بیان شده که بازار راه سمرقند، محلۀ دروازۀ سمرقند و کوی بکار که در نزدیکی بازار و مسجد ماخ بوده‌اند در آتش سوختند. از این رو مشخص است که شارستان در بخش شمالی دروازۀ آهنین قدیم و در امتداد راه سمرقند توسعه یافته بود. در شارستان محل قرار گرفتن کوی‌های دهقانان، کوی اعراب، کوی مغان، کوی گردونکشان، کوی رندان، کوی وزیر بن ایوب بن حسان، کوی علاء، کوی دروازجه، کوی فغسادره و کوی بولیث بیش و کم قابل شناسایی هستند و در محدودۀ ربض جایگاه نماز (نمازگاه عید) توسط قتیبه برای برپایی نماز عید، کوشک‌های وزیران و دیوانیان، کاخ امیر نصر سامانی، مسجد ابوجعفر عتبی، مسجد جامع فضل برمکی در محدودۀ ریگستان در جنوب و غرب کهندژ تقریباً قابل شناسایی هستند.

مطلب مشابه :  پایان نامه درباره تعلیم و تربیت، فقهای امامیه

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید