رشته حقوق

مراتب هستی

دانلود پایان نامه

در بهشت نسیه خلقی بسته دل لیکن به نقد
هرکجا دیدار تست آنست جامی را بهشت
(دیوان، ص 163)
این بیت به هر دو دیدار هم در دنیا و هم در آخرت اشاره میکند. وی دیدار در بهشت را دیداری میداند که هنوز برایش میسر نیست و حالت نسیه است که در آینده اتّفاق میافتد ولی دیداری که در این دنیا میتواند از آن بهره مند شود برایش با دیداری که در بهشت اتّفاق میافتد برابر است.
جامی معتقد است آنچه در این دنیا مانع از دیدار حق میشود حجاب هستی است.
چو روی او نتوان با حجاب هستی دید
دلا ببین دهنش وز وجود خود شو نیست
(دیوان، ص 197)
در این بیت به دیدار پروردگار در این دنیا اشاره میکند و هستی را مانعی میداند در برابر دیدار پروردگار که اگر پرده هستی کنار رود جمال حق قابل مشاهده است. جامی تعینات هستی را به مثابه پردهای میداند که در برابر حق و جمال لایزالی کشیده شده است و مانع از دیدار حق میشود.
او به کس ننموده روی و شهر از او پر گفت و گوی
او درون پرده و آفاق پر غوغای اوست
(دیوان، ص 228)
همانگونه که قبلاً اشاره شد جامی معتقد است جهان تجلّی حضرت حق است، بنابراین با نظر در جهان گویی خداوند را مشاهده میکنیم:
شهود یار در اغیار مشرب جامیست
کدام غیر که لا شَیءْ فِی الوجودِ سِواه
(دیوان، ص 619)
جامی شهود حق را در این جهان مشاهده حق در مراتب هستی میداند. او جهان را یکسره حق میبینید. دیداری که با دل و شهود قلبی میسر است و با چشم دل چشمی که جهان را سراسر حق میبیند و لاغیر.
بنابراین میتوان چنین نتیجه گرفت که جامی به دو نوع رؤیت معتقد است. دیداری در دنیا که شاعر فقط با تهذیب و تزکیه نفس و برداشتن حجابهای نفسانی میتواند جمال حق را مشاهده کند که دیداری معنوی و روحانی است و به دیداری جسمانی که در قیامت روی میدهد آن زمان می تواند جمال الهی را بدون هیچ تعین و مانعی و با چشم سر ببیند زیرا از نظر او در قیامت دیگر بساط هستی مانع از دیدار نیست و میتوان حق را بی پرده مشاهده کرد در این دیدگاه شاعر عقیده اشاعره و ماتریدیه را در باب رؤیت به چشم سر میپذیرد و بر شیوۀ آنان است.
4-6- جوهر و عرض
قبل از بررسی جوهر و عرض در دیدگاه جامی لازم است ابتدا اعتقاد فلاسفه و متکلّمان در این باب بررسی شود و در نهایت با توجه به دیدگاه های مذکور، دیدگاه جامی در باب جوهر و عرض مورد بررسی قرار میگیرد.
4-6-1- جوهر و عرض در لغت
«جوهر در لغت به معنای سنگ قیمتی و احجار کریمه و گوهر و اصل هرچیز است. در اصطلاح جوهر را معانی مختلف است از جمله موجودی که قائم به نفس باشد. اعم از اینکه آن موجود قدیم باشد یا حادث و نیز به معنای حقیقت و ذات هرچیز است».و اما عرض در دیدگاه حکما و متکلّمان «عرض چیزى است که محتاج به غیر است تا قائم به آن باشد…از قبیل رنگ، طعم، ذوق‏».
با بررسی دیدگاههای مختلف در باب جوهر و عرض باید گفته شود که مفهوم جوهر و عرض در دیدگاه فلاسفه و متکلّمان و عرفا خصوصاً مکتب ابن عربی و شارحان آثار او تفاوت دارد.

مطلب مشابه :  کدگذاری انتخابی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید