محورهای پیامد کار از منظر امام علی

جدول 4-5 . مصادیق پیامد کار از منظر امام علی (ع) در نهجالبلاغه ………………………………………………. 149
جدول 4-6 . مؤلفه‌های پیامد کار از منظر امام علی (ع) در نهجالبلاغه …………………………………………….. 154
جدول 4-7 . محورهای پیامد کار از منظر امام علی (ع) در نهجالبلاغه ……………………………………………. 160
جدول 4-8 . محورها، مؤلفه‌ها و مصادیق پیامد کار در کلام امام علی (ع) در نهجالبلاغه …………………… 167

فهرست نمودار
شماره نمودار صفحه
نمودار 4-1 . محورهای ماهیت کار در نهج‌البلاغه …………………………………………………………………………. 97
نمودار 4-2 . محورهای پیامد کار در نهجالبلاغه …………………………………………………………………………… 165
فصل اول
کلیات پژوهش
مقدمه
تاریخ کار و تلاش همزاد تاریخ بشری است، انسان از آغاز آفرینش تاکنون همواره با شیوههای گوناگون و به مدد ابزارهای قدیم و نوظهور، از جلوههای حیات در این جهان خاکی بهره گرفته است و با کار و فعالیت نیازهای اساسی خود را برطرف میسازد. اهمیت کار و تلاش و نقش بارز آن در بنا نهادن جامعهای آرمانی، در شمار مسلّمات کتاب و سنّت است. جستجو در متون اسلامی در این زمینه، نشان میدهد که اسلام در پرداختن به مسائل و مباحث مربوط به کار و فعالیت، از همه مذاهب و مکاتب دیگر پیشی گرفته است. روش دین و رهبران دینی این است که مردم مقصد واقعی کار و تلاش را بیابند تا بدین وسیله به هدف والا نائل گردند، زیرا زندگی سعادتمندانه انسان در سایه کار و تلاش مداوم و سازنده است و عامل اصلی شکلگیری تمدنها فعالیت دائمی و متعهدانه میباشد، بدین جهت ضرورت دارد که رهنمودها و آموزههای پیشوایان دین در این زمینه به منظور استفاده همگان، تدوین و ارائه گردد.
نهجالبلاغه یکی از منابع معتبر و غنی در اسلام است که گرهگشای مسلمانان در حل بسیاری از مسائل است. امام خمینی (ره) در مورد نهجالبلاغه میفرمایند: «بعد از قرآن، بزرگ‌ترین دستور زندگی مادی و معنوی و بالاترین کتاب رهاییبخش بشر است و دستورات معنوی و حکومتی آن بالاترین راه نجات است» (خمینی، 1380: 6)؛ لذا تحلیل آموزهها و رهنمودهای موجود در نهجالبلاغه در باب مسائل گوناگون ازجمله؛ کار میتواند راهگشای امور باشد.
کار و مسائل مربوط به آن در دوره نوجوانی از اهمیت ویژهای برخوردار است. از آنجا که جوانان پرتلاش و قدرتمندند وظیفه دستاندرکاران نظام تعلیم و تربیت بالاخص در دوره متوسطه این است که به منظور کسب روحیه کار و تلاش، نوجوانان را با چیستی کار مطلوب از منظر اسلام، اخلاقیات کار و پیامدهای ناشی از کار آشنا ساخته و در این راستا از رهنمودهای متقن دین اسلام مدد جویند. استفاده از این آموزهها در بیان اهداف برنامه درسی میتواند مثمر ثمر باشد چون اهداف رکن برنامه درسی میباشند و تمامی مراحل و عناصر برنامه‌ریزی بر مبنای آن صورت میگیرد.
این پژوهش تلاشی است برای ترسیم ماهیت و پیامدهای کار از منظر امام علی (ع) در نهجالبلاغه و چگونگی به‌کارگیری این مباحث در طراحی اهداف برنامه درسی دوره متوسطه. بر این اساس پژوهش حاضر در پی آن است که علاوه بر شناخت ماهیت و پیامد کار، نحوه به‌کارگیری این نتایج را در طراحی اهداف دوره متوسطه مورد بررسی قرار دهد.
1-1. بیان مسأله
بقای جهان بشریت و پیشرفت تمام ملتها و تکامل مادی و معنوی، همیشه در پرتو کار و تلاش بوده است و جوامعی که توجه شایانی به این امر نداشته باشند با معضلات انبوه و عمدهای مواجه میشوند.
کار میتواند به عنوان انجام وظایفی تعریف شود که متضمن صرف کوششهای فکری و جسمی بوده و با هدف تولید کالاها و خدماتی است که نیازهای انسانی را برآورده میسازد (گیدنز، 1374: 517). کار دارای نتایج متعددی در ابعاد فردی و جمعی است. در بعد فردی، انسان را از پوچی، سرگردانی، بیهدفی و بسیاری از ناراحتیهای روانی رها میکند و به او نظم و ارادهای مصمم میدهد، انسان را کاملاً آماده ساخته و با وجود یکنواختی و بیگانگی، او را شاداب و سرزنده نگاه میدارد (فیوضات، 1383: 108). در بعد اجتماعی، یک جامعه را به مرزهای توسعه و ترقی نزدیک ساخته و باعث آبادانی و رشد آن سرزمین می‌شود و ابزاری است برای اختراعات و کشفیات و استمرار آن باعث ایجاد تحول در تمدن تکنولوژیک شده است (عصیانی، 1381: 11).

                                                    .