رشته حقوق

مجلس شورای اسلامی

دانلود پایان نامه

3-2-5 شروط صدور مجوز
چنانچه شرح داده شد ، اصطلاح تأسیسات هسته ای ، کلیه تأسیسات هسته ای از ساده تا کاملاً پیچیده را در بر می گیرد . در بعضی موارد ، مجوز واحدی برای تأسیسات معینی صادر می شود و در سایر موارد ، مجوزهای متعددی برای تأسیسات خاصی نیاز است . البته ، مدت اعتبار قانونی مجوزها از موردی به مورد دیگر و از کشوری به کشور دیگر تفاوت دارد . شروط صدور مجوز ، توسط نهاد مقررات گذار ، بعد از مشاوره با متقاضی تعیین می گردد . در حال حاضر ، بعضی کشورها در قوانین هسته ای خود ، پیش نیازهای صدور مجوز را مشخص نموده اند ، ولی بعضی کشورهای دیگر ، چنین کاری نکرده اند . با در نظر گرفتن این واقعیت که تأسیسات هسته ای و به ویژه رآکتورهای تولید انرژی هسته ای ، موضوعات بسیار حساسی در اکثر کشورها هستند ، لذا تعیین پیش نیازهای صدور مجوز در قوانین هسته ای می تواند به عنوان ابزاری سودمند جهت افزایش شفافیت فرآیند مجوز دهی باشد . سازمانی که متصدی دریافت مجوز است ، باید اسنادی را در تأیید تقاضانامه خود به نهاد مقررات گذار ارایه دهد و نهاد مذکور باید دستورالعمل های مرتبط با محتوا ، قالب اسناد فوق و آخرین فرصت تحویل تقاضانامه ، ارایه نماید . نهاد مقررات گذار باید موارد ذیل را الزام نماید :
الف . سازمان متصدی ، خط مشی هایی را مقرر می نماید که در آن اولویت ویژه ای به امنیت هسته ای داده باشد ؛
ب . کلیه اقدامات احتیاطی ، باید بر اساس پیشرفت های علمی و فن آوری نوین اتخاذ گردند تا از بروز خسارات ناشی از تأسیسات هسته ای جلوگیری نمایند ؛
ج . سازمان متصدی ، باید به تعداد کافی کارمندان متخصص که دوره های آموزشی را در خصوص ایمنی فعالیت های مربوط به کل دوره فعالیت هسته ای گذرانده اند ، در اختیار داشته باشد ؛
د . سازمان متصدی ، باید کلیه اقدامات لازم را جهت جلوگیری و مقابله با هر گونه مداخله توسط اشخاص ثالث اتخاذ نماید
ه . سازمان متصدی ، باید منابع مالی مناسب را جهت تضمین ایمنی تأسیسات هسته ای در کل دوره فعالیت آن تأسیسات ، در اختیار داشته باشد ؛
و . توانمندی ها و محدودیت های انسانی ، در کل دوره فعالیت تأسیسات هسته ای مد نظر گرفته شود ؛
ز . برنامه های تضمین کیفیت ، ساماندهی و اجرا شود .
3-2-6 موضوعات خاص
به همان میزان که می توان هدف ایمنی هسته ای از طریق ابزارهای مختلف فنی تأمین نمود ، چهارچوب حقوقی نیز ، به همان میزان در تأمین ایمنی هسته ای ، ضرورت دارد . مهم ترین نکته مرتبط با موضوع ، این است که قوانین و مقررات هسته ای ، باید با ماهیت خطری که تأسیسات هسته ای برای انسان و محیط زیست دارند ، تناسب داشته باشند.
3-3 جنبه های قانونی ایمنی تاسیسات هسته ای
3-3-1 قوانین و مقررات حاکم بر ایمنی تاسیسات هسته ای :
قوانین و مقررات جاری ایران در زمینه ایمنی تاسیسات هسته ای ، اساسا از تعدادی از قوانین اصلی مصوب مجلس ایران و یک سلسه مقرارت و دستورالعمل های تصویب شده به وسیله سازمان انرژی اتمی ایران تشکیل شده است . در اینجا ، ابتدا مفاد این قوانین و مقررات به صورت مختصر مورد بررسی قرار گرفته و سپس مبانی اعتبار و خلاها و نارسایی آن ها ارزیابی شده است .
3-3-1-1 قوانین و مقررات :
قانون سازمان انرژی اتمی ایران ، 16/4/1353 اولین و مهم ترین قانون مربوط به کاربردهای علوم و فناوری هسته ای در کشور محسوب می شود . بر اساس این قانون ، سازمانی به نام سازمان انرژی اتمی ایران تاسیس گردید (( تا استفاده از اشعه و انرژی اتمی در صنایع و کشاورزی و خدمات و ایجاد نیروگاه های اتمی و تولید مواد اولیه مورد نیاز صنایع اتمی )) را مدیریت ، سیاست گذاری ، برنامه ریزی و نظارت کند . مقررات این قانون در خصوص ایمنی تاسیسات هسته ای غیر مصرح یا کلی است . بند الف ماده 3 قانون ، از جمله مقررات کلی است که در مقام بیان یکی از وظایف سازمان این چنین مقرر داشته است : (( توسعه و گسترش علوم و فنون اتمی در کشور و ایجاد زیر برناهای علمی و فنی لازم برای استفاده از علوم و فنون اتمی در برنامه های توسعه و تحول کشور )) . همین بند ط ماده مذکور ، به یکی دیگر از وظایف سازمان اشاره کرده و بیان داشته است : (( در ایجاد هماهنگی و نظارت بر امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور که به وسیله سایر موسسات اعم از دولتی یا وابسته به دولت و یا غیر دولتی انجام می شود و تنظیم مقررات و ظوابت و آیین نامه های مربوط و پیشنهاد آن به مراجع ذی صلاح قانونی برای تصویب )) . عبارات (( ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای استفاده از علوم و فنون اتمی )) در بند الف ماده 3 و (( نظارت بر امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور )) در بند ط ماده مذکور ، تلویحا می تواند متضمن ایمنی در تاسیسات هسته ای به عنوان یکی از وظایف سازمان نیز باشد ، زیرا لازمه منطقی ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای استفاده از علوم و فنون اتمی در برنامه های توسعه و تحول کشور ، ایمن سازی کاربردهای این علوم و فنون است . بدون ایمنی در تاسیسات و فعالیت های هسته ای ، بستر مناسبی برای توسعه و گسترش کاربرد فناوری اتمی در کشور فراهم نخواهد آمد . همین طور (( نظارت بر امور مربوط به علوم و فناوری اتمی در کشور )) ، به صورت کلی می تواند متضمن حصول اطمینان از وجود ایمنی در تاسیسات هسته ای را نیز شامل می شود . علاوه بر بندهای الف و ط ماده 3 ، ماده 9 قانون هم ، در مقام تعیین وضایف و اختیارات شورای انرژی اتمی ( یکی از اردکان سازمان ) مقرراتی را در زمینه ایمنی تاسسیات هسته ای پیش بینی کرده است . ماده مذکور در این خصوص بیان داشته است :
الف) تصویب مقررات و صدور دستور العمل های لازم برای حسن انجام امور مربوط به علوم و فنون اتمی در کشور :
ب) تصویب ضوابط و مقررات مربوط به حفاظت در مقابل اشعه اتمی و هسته ای و تعیین طرز نظارت در این زمینه
ج) صدور اجازه ایجاد تاسیسات اتمی در نقاط مختلف کشور با توجه به ظوابط و شرایط ایمنی تاسیسات مزبور .
از سه بند فوق ، دو بند اول به صورت کلی و بند آخر به صورت مشخص ، تصویب مقرراتی برای ایجاد و نظارت بر ایمنی در تاسیسات هسته ای را از جمله وظایف و اختیارات شورای یاد شده قلمداد کرده است . بر اساس بند اخیر ، شورای انرژی اتمی می تواند مقرراتی را تصویب کند و به موجب آن ، ایجاد تاسیسات اتمی در نقاط مختلف کشور را منوط به رعایت ضوابط و شرایط ایمن توسط دارنده مجوز تاسیسات نماید . دومین قانون اصلی کشور که به صورت کلی یا نا مصرح ، ایمنی تاسیسات هسته ای را پیش بینی کرده است ، قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 20 فروردین 1368 مجلس شورای اسلامی است . این قانون ، سازمان انرژی اتمی ایران را مسئول نظارت بر اجرای مقررات این قانون و سایر مقررات ناشی از آن ، در زمینه حفاظت مردم ، جامعه و نسل های بعدی در برابر پرتوها معین کرده است . ماده 1 قانون حفاظت در برابر اشعه در مقام بیان اهداف خود مقرر داشته است : (( با توجه به گسترش روز افزون کاربرد اشعه ( پرتوها ) در امور مختلف و ضرورت حفاظت کارکنان ، مردم ، نسل های آینده و محیط در برابر آثار زیان آور اشعه ، مقررات ذیل تدوین شده است . )) همین طور ماده 3 قانون شمول قانون به فعالیت های هسته ای و پرتوی مشخص را برشمرده و بیان داشته است : (( مقررات این قانون ، شامل کلیه امور مربوط به حفاظت در برابر اشعه در سطح کشور از جمله موارد ذیل است :

مطلب مشابه :  مکانیسم دفاعی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید