رشته حقوق

لیلی و مجنون

دانلود پایان نامه

درباره شخصیت لیلی هم باید گفت: «لیلی در شعر عربی و بعدها در شعر غنایی رمزی از معشوق حقیقی است. وی نخستین رمز زنانهی الله است. چرا که حال مجنون هم در عشق لیلی بی شباهت به حالت جنون و سکر عارفانه در مشاهدهی حق نیست» (حسینی، 1388 : 133).
ج- عشق عذری
نوع دیگری از عشق که در سرودههای نظامی به چشم میخورد و محل تجّلی آن منظومهی لیلی و مجنون است، حب العذری یا عشق عذری است .« عشق افلاطونی » یا « حب العذری» که «بین قبایل ساکن در میانههای شبه جزیره عربستان رواج داشته است منسوب است به قبیلهی « بنی عذره ». اصل اساسی در این عشق راز داری و سرپوشی و پاک ماندن است . عشق دو طرفه و عفیفانه که همواره عفتشان مایهی فراق و ناکامی آنها میشد و اگر فراق جانکاه آنها دیداری در پی داشت، عاشق بیچاره مرگ را بر لمس محبوب ترجیح میداد» ( احمدنژاد، 1369 : 35).
در این عشق دو طرفه عفیفانه، عاشق و معشوق به دور از شائبههای جنسی به یکدیگر وفادار و ثابت قدم هستند. «چنین عشقی، عشقیست پایدار و ماندگار، حتی بی آنکه عشاق با یکدیگر دیدارکنند تا عشقشان از دیدارهای مکرر قوت گیرد. برعکس هجران و فراق، بر آتش انبوه عشق آنان دامن میزند و اگر هم فرصت ملاقاتی دست داد، یا پنهانی و دور از چشم اغیار صورت میگیرد و یا در دیاری غریب» (ستاری، 1385: 191). عشق عذری در پاکی و زهد آمیزی شباهت زیادی با عشق عرفانی دارد. ازویژگیهای عشق عذری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– بی اختیاری عاشق و معشوق در گام نهادن در راه عشق
– کتمان راز و سرپوشی
– عاشق و معشوق با عفت و پاکدامن هستند.
– عاشق آزار طلب است.
– نامرادی و حرمان
– دستیابی به معرفت نه وصال.
درمنظومهی لیلی و مجنون نظامی بسیاری از عناصر عشق عذری قابل مشاهده است. به حکم قضا و قدر الهی دو کودک از دو قبیله در مکتبخانه عاشق هم میشوند و رفته رفته این عشق بالیده و به ثمرمینشیند. نظامی تولد این عشق زودرس را اینگونه بیان میدارد :
ازدلداری که قیس دیــدش دلداد و به مهر دلــخریدش
او نیز هوای قیس می‌جـست در سینه هر دو مهر می‌رست
عشق آمد و جام خام در داد جامی به دو خوی رام در داد
عشق آمد و کرد خانه خالی برداشتــه تیــــغ لاابـــالی
غم داد و دل از کنارشان بـرد وز دل شدگی قرارشـان برد
(نظامی، الف 1380: 63-61)
زین ره که بر قرار خویشم دانی نه به اختیار خویشم
(همان:89)
در مراحل اولیه عاشق و معشوق بسی مدارا کردند تا راز عشقشان فاش نگردد :
کردند بسی به هم مدارا تا راز نگــردد آشکـــارا
کردند شکیب تا بکوشند وان عشق برهنه را بپوشند
)همان : 63)
«قاعدهی اصلی در حُب عذری، چنانچه در عشق پاک، مطابق با حدیث معروف عشق که: مـن عشق و عف ثُم کتم فمات ما تشهیدا، رازداری و سرپوشی است، نه فاش کردن و پراکنده گردانیدن آنچه باید پوشیده بماند که عفت و ستر از لوازم عشق است و لیلی بدین مباهی است که بر معشوق فضیلت کتمان راز دارد، چون او سرّ عشق با عارف و عامی نگفته و کوس رسوایی بر سر بازار نزده است. اما مجنون که بی خویشتن است، خودداری نمیتواند کار را به رسوایی کشاند» (ستّاری، 1385: 63):

مطلب مشابه :  امر به معروف

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید