قراردادهای الکترونیکی

امضای الکترونیکی همان آثار امضای دستی را دارد.
سند ممضی به امضای الکترونیکی واجد قدرت اثباتی در نظام ادله اثبات دعواست.
امضای الکترونیکی گواهی شده توسط نهاد های مورد تایید، اعتبار بالایی به اسناد می دهند.
سند رسمی الکترونیکی با امضای الکترونیکی گواهی شده متفاوت است.
تعریف امضای الکترونیکی در نظام های حقوقی کامن لا و رومی ژرمنی نسبت به تعریف ایران دقیقتر و منطبق تر با علوم رایانه است.
1-5. اهداف تحقیق
پدیده امضای الکترونیکی جدای از ماهیت الکترونیکی و فنی آن واجد تاثیر شگرف در نظام حقوقی است. همانطور که با ورود به دنیای ثبت الکترونیکی، واژه هایی همچون امضای الکترونیکی، اسناد الکترونیکی، قرارداد الکترونیکی در ادبیات و تاسیسات حقوقی محل تامل و بررسی نظریه پردازان حقوق است. پیاده سازی ناقص این مفاهیم موجبات ناهمگونی در ورود به زوایای حقوقی این پدیده های نوین می باشد. امروزه امضای الکترونیکی و دفاتر گواهی امضای الکترونیکی، سند الکترونیکی اعم از سند رسمی، عادی، تجاری و قرارداد الکترونیکی و در نهایت ثبت الکترونیکی مفاهیم نوینی هستند که جهت پخته و کاربردی شدن نیاز به تحقیقات حقوقی فراوان دارد. بنابراین در این رساله سعی در تبیین زوایای حقوق امضای الکترونیکی و بررسی جایگاه اسناد ممضی به امضای الکترونیکی در نظام ادله اثبات دعوا داریم.
1-6. جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق
موضوع حقوق امضای الکترونیکی از موضوعات نوین حقوقی است و بنیان و پایه مفاهیمی چون حقوق اسنادالکترونیکی اعم از عادی، مطمئن، رسمی، تجاری، حقوق تجارت الکترونیکی و حقوق قراردادهای الکترونیکی است. فلذا مطالعه تطبیقی موارد مذکور از مباحث نوین حقوق در حوزه ثبت اسناد و املاک می باشند. ضمنا در این تحقیق سعی شده هویت میان رشته ای حفظ شود فلذا از مبانی علم کامپیوتر در تبیین مباحث فنی حقوقی استفاده لازم به عمل خواهد آمد.
فصل دوم:
مطالعه تطبیقی امضای الکترونیکی
و بررسی قواعد حقوقی حاکم بر آن
در این رساله سعی در تبیین مفهوم امضای الکترونیکی از منظر قوانین داخلی ایران و برخی از کشورها و مقررات بین المللی داریم. در ادامه اقسام امضا الکترونیکی را از میان قواعد و قوانین مختلف، بیان و وجوه افتراق و اشتراک آنها را بررسی می کنیم. و با بررسی مقررات و قوانین بین المللی و ملی از جمله حقوق فرانسه به عنوان طلایه دار نظام حقوقی مبتنی بر نوشته، به توصیف امضای الکترونیکی و قدرت اثباتی و اجرایی آن می پردازیم . بخش های این فصل شامل کلیات امضا (بخش اول)، تعریف امضای الکترونیکی (بخش دوم) امضای دیجیتال (بخش سوم)، بررسی تفاوت امضای مطمئن با ساده (بخش چهارم)، دفاتر صدور گواهی امضای الکترونیکی(بخش پنجم) و نهایتا در بخش ششم به آثار حقوقی امضای الکترونیکی و جایگاه آن در نظام ادله اثبات دعوا خواهیم پرداخت. همچنین نظر به اهمیت بهره بردن از مطالعات و تحقیقات خارجی، در تمامی بخش های پایان نامه و به تناسب آن در فصل امضای دیجیتال تلاش شده است تا در حد توان و امکان مباحث به صورت حقوق تطبیقی ارائه گردد و از این طریق مطالعه و تحقیق صرفا به پدیده های داخلی محدود نشود و مطالب دارای جنبه فرامرزی و بین المللی باشد.
2-1 بخش اول : کلیات امضاء
شرح و توضیح هر علمی نیازمند تعریف دقیق آن علم و آگاهی کامل به مفهوم واژه ها و تعاریف آنها می باشد. دانش حقوق اسناد الکترونیکی نیز از این قاعده مستثنی نیست بنابراین در ابتدا به تعریف واژه امضاء، یکی از مفاهیم و واژگان کلیدی این دانش می پردازیم.
2-1-1 تعریف امضاء
تعریف امضا از دو منظر لغوی و حقوقی در ادبیات و حقوق ایران و سایر نظامات حقوقی قابل بررسی است، که در ادامه به تفکیک به این مفاهیم خواهیم پرداخت و از منظر مطالعه تطبیقی سعی در تبیین دقیق جایگاه و کارکرد امضاء خواهیم کرد.
2-1-1-1 تعریف لغوی
الف- تعریف لغوی امضا در متون فارسی
مطابق لغتنامه دهخدا امضاء واژه ای عربی است از ریشه «مضی» به معنای روان شدن و رفتن، ساختن، در گذرانیدن و راندن، صحه گذاردن و تصدیق و تصویب کردن است. فرهنگ معین نیز امضاء را به معنای گذرانیدن، جایز شمردن، نام خود را در زیر نوشته ای نوشتن و دستینه تعریف نموده است و در فرهنگ لغت عمید امضاء یعنی علامت یا اسمی که پای نامه یا سند بگذارند؛دستینه، نام خود را در ذیل حکم، نامه، یا سند نوشتن، اجرا کردن؛ تمام کردن و پایان دادن کاری یا امری. در میان سایر منابع غنی ادبیات فارسی می توان به فرهنگ لغت واژگان مترادف و متضاد اشاره نمود که در این منبع امضا به معنای توشیح، توقیع، دستینه، صحه، تایید، تصویب، جایزشماری، صحه گذاری تعریف شده است.
وجه مشترک تعاریف لغوی ذکر شده، ریشه در ابراز رضایت شخص صاحب امضاء در انجام امری دارد.
ب- تعریف لغوی امضاء در متون خارجی
از نظر لغوی در متون خارجی امضاء نام، علامت یا نوشته ای است که با قصد تایید یک سند مورد استفاده قرار می گیرد. و یا امضاء عبارت از هر علامت، روش یا فرآیند اثبات است که توسط یک شخص با قصد تایید یک سند، اجرا یا اعمال می گردد. مطابق منابع فرانسوی از نظر مفهوم کلی امضاء علامتی شخصی است که در پای یک نوشته یا یک اثر می گذاریم، برای تایید و تصدیق اینکه ما بطور حتم، ایجاد کننده و خالق آن هستیم یا اینکه محتویات و مندرجات آن را تصدیق می کنیم.
2-1-1-2 تعریف حقوقی
با بررسی و کنکاش در منابع حقوقی ایران به این نتیجه خواهیم رسید که تعریف دقیقی از امضاء ارائه نگردیده است و شاید علت آن باشد که قانونگذار تعریف امضاء را از بدیهیات دانسته است. و همین امر باعث گردیده تعریف حقوقی امضاء منبعث از منابع عرفی و با الهام گرفتن از عرف و رویه قضایی باشد.
عرف به عنوان یکی از مهمترین و اصلی ترین منابع اغلب حقوق موجود در ایران و سایر کشورهای جهان بوده و می توان آن را به معانی خوی و عادت، امری که در میان مردم معمول و متداول شده باشد، نیکویی و جوانمردی و بخشش و دهش و …. تعریف نمود. عرف از منظر دانش حقوق، منبع نخستین نیست و ارزش و اعتبار آن به مراتب کمتر از قانون است. و در بیان تعریف آن، برخی از اساتید حقوق می گویند: «عرف قاعده ای است که به تدریج و خود به خود میان همه ی مردم یا گروه ویژه ای از آنان، به عنوان قاعده ای الزام آور مرسوم شده است». با همه این اوصاف عرف یکی از منابع حقوق است، و در درستی این سخن تردیدی نیست، برخی از دانشمندان حقوقی عرف را رافع نواقص قانون دانسته و از آن به حقوق عادی تعبیر کرده اند. برخی نیز اضافه کرده اند که عرف، قاعده ای است که مستقیما از مردم سرچشمه می گیرد و توسط مقام صالح الزامی دانسته شده است. به این صورت که، تنها رسم و عادتی که جنبه الزام آور بودن را دارد، یک قاعده حقوقی به شمار می رود. بدین لحاظ می توان عرف را از منابع حقوق و سازنده ی قاعده ی حقوقی دانست که با قانون معمول و رسمی، نظم عمومی، اخلاق حسنه، سیاست و تدبیر کلی و همگانی حقوق ناسازگار، ناهماهنگ و دوگانه نباشد.
در بیان تعریف حقوقی امضاء، استاد فرهیخته دکتر جعفری لنگرودی معتقدند امضاء عبارت است از «نوشتن نام و یا نام خانوادگی یا هردو، یا رسم علامت به عنوان بیان هویت صاحب علامت در ذیل اوراق و اسناد برای تایید متن سند که نوشته شده است و یا بعد از امضاء نوشته خواهد شد» همچنین امضاء «نوشتن اسم یا اسم خانوادگی (یا هردو) یا رسم علامت خاص، که نشانه هویت صاحب علامت است در ذیل اوراق و اسناد (عادی یا رسمی) که متضمن وقوع معامله یا تعهد یا اقرار یا شهادت و مانند اینها است یا بعدا باید روی آن اوراق تعهد یا معامله ای ثبت شود» تعریف گردیده است.

                                                    .