تعاریف مختلفی از خصوصی سازی ارائه شده است که تمامی آن ها در مفهوم کلی یکسان بوده و تنها در رابطه با دامنه خصوصی سازی، اولویت دادن به اهداف مورد نظر و یا مکانیسم های خاص اجرایی از یکدیگر متمایز می شوند. در فرهنگ اقتصادی پالگریو خصوصی سازی به این صورت تعریف شده است: خصوصی سازی یک سیاست اقتصادی جهت تعادل بخشیدن میان دولت و دیگر بخش های اقتصادی با هدف ایجاد شرایط رقابت کامل وحصول بیشتر کارایی اقتصادی و اجتماعی است. در واقع خوصی سازی روندی است که طی آن در هر سطحی، دولت امکان انتقال وظایف و تاسیسات خود را از بخش عمومی به بخش خصوصی بررسی کرده ودر صورت تشخیص واقتضا نسبت به چنین انتقالی اقدام می کند.(پیتر نیومن، 1998)
خصوصی سازی با فراهم آوردن فضای رقابتی و ایجاد نظام حاکم بر بازار، بنگاه ها و واحد های خصوصی را وادار می نماید تا عملکرد کاراتری نسبت به بخش عمومی داشته باشند.تدابیر در مورد خصوصی سازی به عواملی از قبیل متوسط درامد سرانه والگوی توزیع درامد در کشور، وضعیت توسعه صنعتی، ماهیت و کارآیی بخش خصوصی در اقتصاد، وضعیت کسری بودجه داخلی وبدهی های خارجی،اندازه بازار داخلی و شرایط اقتصادی واجتماعی کشور بستگی دارد. خصوصی سازی فرآیندی است که طی آن دولت در هر سطحی،امکان انتقال وظایف و تاسیسات را به بخش خصوصی بررسی نموده ودر صورت اقتضا نسبت به انجام چنین انتقالی اقدام می کند.( صغیر، 1372)
واجانوسکی خصوصی سازی را به معنای انجام فعالیت های اقتصادی توسط بخش خصوصی یا انتقال مالکیت دارایی ها به بخش خصوصی می داند. شواتز تعریف خصوصی سازی را برای کشور های با اقتصاد متمرکز بسیار فراتر از انتقال مالکیت وتعدیل در مقررات می داند و می گوید به معنی به وجود آوردن نظام جدید بر اساس بازار و در نتیجه دگرگونی و تحول در ابعاد مختلف اقتصادی می باشد.خصوصی سازی در شکل ظاهری فرآیندی است که طی آن وظایف و تاسیسات بخش دولتی در هر سطحی به بخش خصوصی انتقال داده می شود باس، خصوصی سازی را نشانه تعالی تفکر سرمایه داری و اعتماد به کارایی بازار در مقابل عدم اطمینان به کارایی بخش عمومی بیان می کند. ( حقیقی، 1375)
در اقتصاد ایران با توجه به تحقیقات انجام شده، به نظر می رسد صنعت بیمه در رشته های مختلف بیمه ایی با عملکرد نامناسب در پرداخت خسارت و نارضایتی مشتریان در طی سال های گذشته، تنوانست ثبات مالی را در بین خانوار ها و جامعه ایجاد کند. این خود به عنوان عاملی است که مدیران شرکت های بیمه ی خصوصی و دولتی باید مدنظر داشته باشند. زیرا صنعت بیمه تا کنون نتوانسته است به خوبی پس انداز های کوچک را جمع آوری کند و به تحرک آن کمک نماید. ( صمیمی 1385)
از آن جا که بیمه های بازرگانی به لحاظ نقش انتقال ریسک و جنبه های سرمایه گذاری- پس اندازی(به ویژه بیمه های زندگی) یکی از سنجه های رفاه عمومی وتوسعه فرهنگی در اقشار جامعه محسوب می شود. فضای رقابتی در صنعت بیمه سبب می شود شرکت ها برای بدست آوردن منافع بیشتر اقتصادی، بخشی از موانع پیشرفت صنعت بیمه را مرتفع سازند. شناختن نقاط قوت ، ضعف،فرصت ها و تهدیدهای شرکت های بیمه وتدوین استراتژی برای شرکت های بیمه به آن ها این امکان را می دهد که بتوانند در برابر تغییرات محیطی واکنش مناسب نشان دهند. این واکنش مناسب تنها محدود به دستور تغییر در سازمان نمی شود. زمانی این درک پویایی محیط برای سازمان نقطه ی قوت محسوب می شود که مدیر بتواند احساس مسئولیت در برابر فرآیند تغییر را در سرتاسر سازمان به وجود آورد. مدیریت ارشد از مشکلات، فرصت های محیطی و موقعیت استراتژیک آگاه است، ولی این امر به تنهایی موفقیت شرکت را تضمین نمی کند و نمی تواند به عنوان مزیت رقابتی برای شرکت ایفای نقش کند.توسعه ی آگاهی کارکنان مدیران را در تسریع فرایند تغییر یاری می دهد.
عملکرد مطلوب شرکت های بیمه در ایران افزایش ضریب اطمینان سرمایه گذاری را به همراه خواهد داشت. همان طور که پیش تر بیان شد ضریب نفوذ بیمه در ایران 1.35درصد، در خاورمیانه برابر با 1.60درصد، در آسیا این عدد 5.59 درصد و در نهایت در کل کشور ها برابر با 7.07 درصد است.(سالنامه آماری بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران1387) ضریب نفوذ پایین در جامعه ی ایران بیان گر این واقعیت است که بازار بالقوه ی بسیار توانمدی در ایران وجود دارد. با آغاز به کار شرکت های بیمه ی خصوصی مفهوم رضایت مشتری حالت عینی تری به خود گرفت و به همین دلیل شرکت های بیمه ی خصوصی و دولتی برای کسب سهم بیشتری از بازار ناچار به رقابت با یکدیگر و تلاش برای ارائه ی خدمات با کیفبت برتر شده اند. حال شرکت های بیمه اعم از خصوصی و دولتی برای پیروزی در این جدال و استفاده ی بیشتر از بازار ایران باید شناخت کافی و مناسبی از محیطی که در آن رقابت می کنند و قابلیت های خود داشته باشند. یکی از راه های حصول این شناخت، مطالعه ی فرصت ها و تهدید های محیطی و همچنین شناخت دقیق قابلیت ها و نقاط ضعف هر شرکت بیمه است. این شناخت سبب می شود که شرکت بتواند بهتر از سایر رقبا در هنگام مواجه با تلفیقی از عدم اطمینان برنامه ریزی کند. شرکت های بیمه ی خصوصی در بازار ایران به دلیل محیط چالش برانگیزی که در آن به رقابت با شرکت های دولتی می پردازند، بیشتر از شرکت های دولتی در پی این شناخت برآمده اند. ( صمیمی 1385)
مفهوم خصوصی سازی ماهیتا به صورت پیوستاری است که بین غیر ملی کردن کامل و تغییرات اندک در داخل سازمان در نوسان است. ( صغیر، 1372)
محور های اساسی اصل 44 قانون اساسی در صنعت بیمه شامل موارد ذیل است:
1. شتاب بخشیدن به رشد اقتصاد ملی
2. گسترش مالکیت در سطح عموم مردم به منظور تامین عدالت اجتماعی
3. ارتقاء کارایی بنگاه های اقتصادی و بهره وری منابع مادی و انسانی و فناوری
4. افزایش رقابت پذیری در اقتصاد ملی
5. افزایش سهم بخش های خصوصی و تعاونی در اقتصاد ملی
6. کاستن از بار مالی و مدیریتی دولت در تصدی فعالیت های اقتصادی
7. افزایش سطح عمومی اشتغال
8. تشویق اقشار مردم به پس انداز و سرمایه گذاری و بهبود درآمد خانوارها
در این راستا از بین 4 شرکت بیمه ی دولتی ایران،البرز، آسیا و دانا بخشی از سهام شرکت های بیمه ی البرز، آسیا و دانا در بازار بورس تهران داد و ستد شده است. آخرین شرکتی که در این راستا وارد بازار بورس شد، شرکت بیمه ی دانا بود که درتاریخ 26/05/1389 به قیمت هر سهم 2610 ریال داد و ستد شد.
فعالان صنعت بیمه ی ایران
بر اساس آخرین اطلاعات رسمی منتشر شده ی بیمه ی مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در سال 1387 تعداد 4 شرکت بیمه ی دولتی ایران، آسیا، البرز و دانا به همراه 12 شرکت غیر دولتی معلم، پارسیان، توسعه، رازی، کارآفرین، سینا، ملت، دی، سامان، نوین، پاسارگاد و میهن در سرزمین اصلی و سه شرکت بیمه ی حافظ، امید و ایران معین در مناطق آزاد و ویژه ی اقتصادی فعالیت می نمایند. شبکه ی فروش صنعت بیمه ی ایران را می توان در سال 1387 به این صورت خلاصه کرد که 20 شرکت بیمه به همراه 11530 نمایندگی و 649 شعبه ی بیمه در کشور در حال ارائه ی خدمات به مشتریان هستند.

                                                    .