رشته حقوق

فرهنگ و تمدن

دانلود پایان نامه

باید دانست که زبان فارسی و دستور آن از دیرباز مورد توجه کشورهای مختلف دنیا بوده است و با مراجعه به سال تألیف این کتاب‌ها، این ادعا به روشنی قابل اثبات است. صحبت در این‌باره، خود، مبحثی مستقل را می‌طلبد که از پرداختن بدان، در این مجال خودداری می‌شود.
4ـ کتاب شناسی، شاهراه اطلاع‌رسانی
در فضای گسترش یافته دانش و هنر و فن‌آوری که بشر توانسته است آنچه در اندیشه پویای خویش دارد؛ بنگارد و بر برگ‌برگ فرهنگ و تمدن خویش بیافزاید و اقیانوس گسترده و گوناگونی از پژوهش‌های علمی و هنری بیافریند و اندیشوران و پژوهندگانی که در امتداد راه پیشینیان خود پدیدار می‌شوند و بالندگی می‌یابند، نقش آفرینان تازه‌های دیگری از مجموعه این تمدن می‌شوند؛ بهترین و قابل‌اعتمادترین پیشاهنگ این تمدنِ توسعه‌یافته چیزی جز اطلاعات و اطلاع‌رسانی نخواهد بود؛ چرا که نه تنها راه دستیابی به آموخته‌های پهناور و تجربه‌های بی‌کران گذشتگان را هموار می‌کند، بلکه ما را بی‌نیاز از تکرار راه رفته می‌کند. و سرآغاز راه اطلاع‌رسانی ارایه خدمات اطلاعاتی است که بدان مرجع (Reference) می‌گویند.
الف-کتاب مرجع (Reference book):
به کتاب‌هایی کتاب مرجع می‌گویند که: «برای کسب اطلاع درباره موضوع خاصی به آن مراجعه می‌شود، مطالب کتاب مرجع غالباً به گونه‌ای تنظیم می‌شود که به آسانی می‌توان مطالب موردنظر را در آن پیدا کرد و نیازی به خواندن و مطالعه همه کتاب نیست.»
منابع مرجع را به طور کلی به سه دسته تقسیم می‌کنند:
1. منابع ردیف اول (Perimary sources) یا منابع اصلی یا دست اول.
2. منابع ردیف دوم (Secondary sources) یا منابع دست دوم یا رابط یا هدایت کننده.
3. منابع ردیف سوم (Tertiary sources) یا منابع کمکی.
اینک به تعریف هر یک از این سه منابع می‌پردازیم.
منابع ردیف اول: درباره این دسته از منابع دو گونه تعریف را می‌آوریم. «منابع ردیف اول به آن دسته از منابع کتابخانه‌ای اطلاق می‌شود که به طور مستقیم می‌توان به اطلاعات موردنظر دست یافت و پاسخ موردنظر پژوهشگر و کاربر را فراهم آورد.» تعریف دیگر می‌گوید: «منابع ردیف اول مشتمل بر هر نوع مواد جدیدی است که برای نخستین بار انتشار می‌یابد. این مواد در حقیقت جزو مواد آغازین یا نومایه به حساب می‌آید.»
بنا به تعریف اول، واژه‌نامه‌ها، دایره المعارف‌ها، سالنامه‌ها، دست‌نامه‌ها، دستورنامه‌ها، راهنماها، سرگذشت‌نامه‌ها یا زندگی‌نامه‌ها، منابع جغرافیایی و نشریات دولتی و بنا به تعریف دوم: صورت‌جلسه‌ها، گزارش‌های پژوهشی، کنفرانس‌ها، گزارش مأموریت‌های علمی، انتشارات رسمی، ثبت‌نامه‌های استاندارد، رساله‌ها و پایان‌نامه‌ها، جزء منابع ردیف اول قرار می‌گیرند.
منابع ردیف دوم: عموماً از نظر تهیه و تدوین از منابع ردیف اول استفاده می‌کنند مانند: نمایه‌ها، چکیده‌نامه‌ها، کتاب شناسی‌ها و کتابنامه‌ها و فهرست‌هایی مانند فهرست مقالات.
منابع ردیف سوم: به منابعی که حاوی اطلاعات درباره منابع ردیف اول و دوم باشد و اطلاعات را مستقیماً ارایه نکند اطلاق می‌شود. مانند کتاب شناسی کتابشناسی‌ها.
ب- کتاب شناسی (Bibliography):
حال که جایگاه کتاب شناسی را در میان منابع مرجع یافته‌ایم، به تعریف و توضیح درباره کتاب شناسی می‌پردازیم.تعاریف زیادی دربارهکتاب شناسی توسط صاحب‌نظران ارایه شده است که همه آنها گویای تعریف و توانمندی‌های کتاب شناسی نمی‌تواند باشد به خصوص تعریف‌ هایی که
کتاب شناسی را تنها معرفی کتاب و مقاله می‌دانند. بنابراین آن تعداد را که به نظر دربرگیرنده مفهوم همه‌جانبه کتابشناسی می‌باشد؛ می‌آوریم.
عباس حری تعریف بسیار زیبا و جامعی از کتابشناسی دارد: «هرگونه منبعی که نام و مشخصات (و احتمالاً توصیف و بررسی) مآخذ دیگر اعم از ـ کتاب، جزوه، نوار، صفحه، یا هرگونه نوشته و یا ضبط شده دیگری ـ را سیاهه کرده باشد؛ کتاب شناسی نامیده شده است. این‌گونه منابع علاوه بر آنکه خود ممکن است مستقیماً مورد استفاده جوینده قرار گیرند و رفع حاجت‌ کنند؛ به منابع دیگر نیز راهگشا هستند.
عبدالحسین آذرنگ کتاب شناسی را در چهار شماره تعریف می‌کند:
«1. دانشی است که به تجزیه و تحلیل کمی و کیفی و تاریخی آثار و نوشته‌های مکتوب می‌پردازد.
2. دانشی است که تحول آثار مکتوب را در طول تاریخ و با توجه به عوامل مؤثر و متأثر مورد مطالعه قرار می‌گیرد.
3. به مجموعه‌ای که حاوی اطلاعات کتاب شناسی آثار خطی و یا چاپی بوده و با نظم به خصوص و با قصد استثناء و ارایه اطلاعات تهیه شده باشد نیز اطلاق می‌گردد.

مطلب مشابه :  کشورهای اسلامی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید