“حضرت فرمود: امت من بر 73 گروه تقسیم می گردند: یک گروه آن در بهشت و 72 فرقه در دوزخ قرار خواهند گرفت.”
“حدثنا عبد الله حدثنی أبی ثنا وکیع ثنا عبد العزیز یعنى الماجشون عن صدقه بن یسار عن العمیری عن أنس بن مالک قال قال رسول الله صلى الله علیه وسلم ان بنی إسرائیل قد افترقت على ثنتین وسبعین فرقه وأنتم تفترقون على مثلها کلها فی النار الا فرقه”
و در روایت دیگر می گوید:
” از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) سوال شد که این گروه چه کسانی هستند؟ می فرماید: الجماعۀ “
“حدثنا عبد الله حدثنی أبی ثنا حسن ثنا ابن لهیعه ثنا خالد بن یزید عن سعید بن أبی هلال عن أنس بن مالک أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال إن بنی إسرائیل تفرقت إحدى وسبعین فرقه فهلکت سبعون فرقه وخلصت فرقه واحده وان أمتی ستفترق على اثنتین وسبعین فرقه فتهلک إحدى وسبعین وتخلص فرقه قالوا یا رسول الله من تلک الفرقه قال الجماعه الجماعه”
راویان حدیث از صحابه
این حدیث را غیر از انس بن مالک تعداد زیادی از صحابه نقل کرده اند؛ همچون:
علی بن ابی طالب (علیه السلام) ، ابی هریره، سعد بن ابی و قاص، صدی بن عجلان، عبد الله بن عباس، عبد الله بن عمر، عبدالله بن عمر و بن عاص، عمر و بن عوف مزنی، عوف بن مالک اشجعی، عویمر بن مالک، معاویه بن ابی سفیان، واثله بن اسقع.
تاییدحدیث
حدیث به حدّی مورد توجه علمای شیعه و سنی قرار گرفته که عده ای از آنان در صدد تایید آن بر آمده اند؛ از جمله:
ناصر الدین البانی در کتاب “سلسله الاحادیث الصحیحه ” می نویسد:
“این حدیث ثابت بوده و شکی در آن نیست.”
علامه مناوی در “فیض القدیر” تصریح به تواتر آن دارد . حاکم نیشابوری بعد از نقل این حدیث در”المستدرک علی الصحیحین” می گوید:
“سند های این حدیث به حدی است که با آن می توان اقامه حجت نمود”.
شاطبی نیز در “الاعتصام” این حدیث را بیان کرده است. همچنین ذهبی حدیث مذکور را تأیید کرده است.
تعیین فرقه ناجیه
مطلب اساسی در این حدیث ، تعیین فرقه و گروه ناجی است که در روایات به طور صریح به آن اشاره نشده
است. لذا شیخ محمد عبده در تفسیر المنار می گوید: “هر طایفه و گروهی که اعتقاد به رسالت پیامبر اکرم ( صلّی الله علیه و آله ) دارد، خودش را از گروه و فرقه ناجیه می داند.” از همین رو شایسته است که دلالت این حدیث را بررسی کرده و مصداق فرقه ناجیه را به دست آوریم؛ تا با پیروی از آن به سعادت اخروی نائل آییم.
فرقه ناجیه در پرتو احادیث
همان گونه که آیات قرآن یک دیگر را تفسیر می کنند، احادیث نیز می توانند مفسّر هم باشند. با این بیان که مثلاً روایتی و لو از حیث مصداق مجمل است ولی روایات دیگر مصداق آن را روشن کند. اکنون به برخی از روایاتی که بیانگر مصداق حدیث سابق است اشاره می کنیم:
1. حدیث ثقلین: پیامبر اکرم( صلّی الله علیه و آله و سلم) فرمود:
“ای مردم! همانا در میان شما دو شیء گران بها قرار می دهم که اگر به آن تمسک کنید هرگز گمراه نخواهید شد: کتاب خدا و عترتم, که همان اهل بیت من می باشند.”
در این حدیث شریف که با سند های صحیح در مصادر فریقین وارد شده پیامبر اکرم ( صلّی الله علیه و آله و سلم) تنها فرقه نجات یافته از گمراهی را گروهی می داند که متمسّک به قرآن و عترت پیامبر اکرم ( صلّی الله علیه و آله و سلم) شده اند تا از این راه به سعادت دائمی نائل آیند.
2. حدیث سفینه: پیامبر اکرم ( صلّی الله علیه و آله و سلم) فرمود:

                                                    .