رشته حقوق

شیوه تأمین خسارت در حوادث ورزشی

دانلود پایان نامه

شیوه تأمین خسارت

گفتار اول:
بیمه اجباری کارکنان باشگاه و مؤسسات ورزشی
(ورزشکاران و مربیان)

بحث راجع به بیمه ورزشی از مباحث بسیار مهم در زمینه حقوق ورزشی می‌باشد. ورزش به دلیل خطراتی که برای ورزشکاران و مربیان و حتی تماشاگرانی که با تهیه بلیت و یا به طور رایگان وارد استادیوم‌های ورزشی می‌شوند تا از تماشای یک مسابقه فوتبال لذت برند دارد به طور ویژه در مورد مباحث راجع به بیمه مورد بحث و بررسی قرار می­گیرد. در ابتدا به تعریف بیمه می‌پردازیم.

1- تعریف بیمه

بیمه عقدی است که طی آن خطر قریب‌الوقوعی که ممکن است بر جان – مال یا فعالیت فردی پیش می‌آید را به شرکت بیمه منتقل می‌کند طی آن زیان مادی ناشی از خطر را جبران نماید. در این فرآیند فردی که خطر را منتقل می‌کند بیمه‌گذار و قبول‌کننده خطر را بیمه‌گر گویند. بیمه‌گذار وجهی را به بیمه‌گر می‌پردازد که حق بیمه و موضوعی که بابت آن عقد بیمه منعقد می‌گردد موضوع یا مورد بیمه می‌گویند.

ماده یک قانون بیمه مصوب 1316 مقرر می‌دارد:

«بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می‌کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه­گر طرف تعهد را بیمه‌گذار و وجهی را که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد حق بیمه و آن چه را بیمه می‌شود موضوع بیمه می‌نامند.»

هم‌چنین بر طبق مفاد ماده 5 قانون مذکور، موضوع بیمه ممکن است مال (اعم از عین یا منفعت) هر حق مالی، هر نوع مسئولیت حقوقی و برای حادثه یا خطری باشد که بیمه‌گذار از وقوع آن متضرر می‌گردد.

ـ عناصر تشکیل‌دهنده بیمه

عناصر تشکیل‌دهنده بیمه عبارتند از: خطر – حق بیمه و خسارت.

  1. خطر

موضوع تمام عملیات بیمه را خطر تشکیل می‌دهد و آن عبارت است از اتفاقی محتمل و قریب‌الوقوع. از ویژگی‌های خطر می‌توان از احتمالی بودن، نامعین بودن زمان اتفاق و ایجاد خسارت در صورت بروز نام برده و در بیمه مسئولیت مدنی، مسئولیت مدنی ناشی از حوادث موضوع بیمه است که می‌تواند در اثر عمل یا رفتار شخصی یا اشخاصی وابسته و یا ناشی از اشیاء و اموال تحت مالکیت یا تصرف او ایجاد شود. بنابراین بیمه‌گذار در ازای پرداخت حق بیمه مسئولیت مدنی رفتار خود، اشخاص وابسته یا اشیاء و اموال خود را که ممکن است موجب خسارت دیگران شود بیمه کرده و پرداخت خسارت احتمالی را به بیمه‌گر منتقل می‌کند.

 

  1. حق بیمه

حق بیمه وجهی است که بیمه‌گذار در قبال خرید بیمه یا به عبارت بهتر انتقال خطر به بیمه‌گر پرداخت می‌کند که با پرداخت حق بیمه و خرید بیمه مسئولیت مدنی تعهد جبران خسارت از بیمه‌گذار به بیمه‌گر منتقل می‌گردد.

  1. خسارت

واژه خسارت که در لغت به معنی زیان و ضرر است ولی در اصطلاح بیمه تنها به این موضوع اکتفا نشده و صاحب‌نظران علم بیمه تعاریف ویژه‌ای برای آن ارائه داده‌اند اما اغلب آن‌ها کم و بیش به این موضوع اذعان دارند که خسارت یعنی وقوع خطر پیش‌بینی شده در بیمه نامه و ادعای زیان از طرف زیان­دیده. با بروز خسارت زیان دیده به عامل زیان مراجعه کرده و عامل زیان نیز با استفاده از بیمه‌نامه عملاً خواستار حمایت بیمه‌گر می‌شود که در اینجا بیمه‌گر وارد موضوع شده و در حدود بیمه‌نامه نسبت به پرداخت خسارت زیان دیده اقدام می‌کند.

در بیمه مسئولیت مدنی نیز خسارت را می‌توان واقعه‌ای دانست که موجب مسئولیت بیمه‌گذار در مقابل اشخاص زیان‌دیده می‌گردد.[1]

2ـ انواع بیمه

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه دربارهمشارکت مردم، ابزار توسعه، توسعه خود

بیمه­ها در یک تقسیم‌بندی به دو نوع کلی تقسیم می‌شوند:

  1. بیمه‌های اجتماعی.
  2. بیمه‌های بازرگانی

الف) بیمه‌های اجتماعی یا بیمه‌های اجباری به بیمه‌های ناشی از قانون نیز معروف هستند[2] که در مورد کارگران و اقشار کم درآمد جامعه صدق می‌کند.

ب) بیمه‌های بازرگانی که به بیمه‌های اختیاری نیز معروف هستند به بیمه‌های گفته می‌شود که در آن بیمه‌‌گذار به میل و اراده خود و به صورت آزادانه نسبت به تهیه انواع پوشش‌های آن اقدام می‌کد که بیمه مسئولیت مدنی از اقسام آن است.[3]

گفتار دوم:
بیمه مسئولیت مدنی ورزشی

بیمه مسئولیت، بیمه‌‌ای است که مسئولیت مدنی بیمه‌‌گذار را در قبال اشخاص ثالث بیمه می‌کند. بنابراین بیمه مسئولیت بیمه‌‌ای است که موضوع آن عبارت است از تعهد و التزامی که شخص نسبت به جبران زیان وارده بر دیگری دارد اعم از آن که زیان مذکور در اثر عمل شخص مسئول یا عمل اشخاص وابسته به او و یا ناشی از اشیاء و اموال تحت مالکیت یا تصرف او باشد.[4]

  1. حقوق ایران

همان طور نیز که پیشتر گفته شد اصولاً به دلیل خطرات بسیار محتملی که در فعالیت‌های ورزشی وجود می‌آید قانونگذار مطابق با بندهای 3 و 5 ماده 24 آیین‌نامه نقل و انتقال بازیکنان و مربیان باشگاه‌های ورزشی مصوب 28/2/84 باشگاه در قبال بازیکنان دوگونه تعهد برای بیمه کردن بازیکنان و نیز تأمین وسایل ورزشی و ایمنی لازم برای تمرین‌ها و مسابقات آن‌ها را دارد و حتی در ماده 7 آیین‌نامه مزبور در خصوص بیمه پزشکی آمده است: «کلیه باشگاه‌های لیگ برتر موظف به گرفتن بیمه درمان کامل بازیکنان و مربیان طرف قرارداد خود هستند».

همان طور که ملاحظه می‌گردد که فدراسیون فوتبال، تعهدات بیشتری را برای باشگاه‌ها در نظر گرفته و آن‌ها را به اخذ بیمه درمان کامل بازیکنان و مربیان باشگاه ملزم کرده است و نه صرف صدمات ورزشی.

لازم به توضیح است که حتی اگر این موارد در آیین‌نامه‌های فدراسیون‌های ورزشی پیش‌بینی نشده بود بر طبق ماده 13 قانون مسئولیت مدنی، باشگاه‌های ورزشی که نوعی کارفرما می‌باشند موظف به بیمه نمودن ورزشکاران و مربیان تخت استخدام خود در قبال خسارات وارده به بازیکنان تیم‌های دیگر که به طور کلی اشخاص ثالث بودند. ملاحظه می‌گردد که ماده مزبور مبین نوعی پوشش اجباری مسئولیت مدنی در مقابل اشخاص ثالث می‌باشد و به نظر می‌رسد علت عدم الزام کارفرمایان برای تأمین بیمه‌‌های مسئولیت ناشی از خسارت وارده به کارگران، وجود بیمه تأمین اجتماعی و یا مقررات مندرج در آیین‌نامه‌های فدراسیون‌های ورزشی می‌باشد.

بنابراین بیمه‌‌گذار در این رابطه باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی می‌باشند که متأسفانه برخی به اشتباه مدیران را بیمه‌‌گذار نامیده‌اند[5]، در حالی که بیمه‌گذار باشگاه و مؤسسه ورزشی مربوطه می‌باشد.

خطرات قابل بیمه باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی مانند استادیوم‌های ورزشی، عبارتند از خطرات ناشی از حوادث بدنی و زیان‌های مالی وارده به ورزشکاران و مربیان باشگاه‌های خود و یا بازیکنان و مربیان تیم‌های باشگاه‌های رقیب در صورتی که فعل زیان‌بار در نتیجه تقصیر ورزشکاران و مربیان (کارکنان) خود آن باشگاه انجام گرفته باشد.[6]

  1. حقوق کشورهای اروپایی

بیمه مسئولیت مدنی اطمینان و اعتماد مشروعی به شخص می‌دهد که در هنگام وقوع فعل زیان‌بار جبران خسارت توسط بیمه‌گر به عمل آید، این امر سبب آرامش شخص و توجه به فعالیت‌های اقتصادی مفید، به دور از واهمه مسئولیت می‌شود، اما این اثر منفی را نیز دارد که بی‌احتیاطی را افزایش می‌دهد و شخص با اتکا به پوشش بیمه‌ای پیشگیری مناسب به عمل نمی‌آورد.[7]

در کشور فرانسه اولین قانون در زمینه بیمه ورزشی، آیین‌نامه مورخ 28 اوت 1948 بود که تا 5 مِی و 6 ژوئیه 1962 که در رأی موسوم به آرای (Herzog) صادر شدند، به اجرا در نیامده بود. با این آرا هم بیمه‌‌ی مسئولیت و هم بیمه حوادث الزامی شد. این آیین‌نامه البته به موجب قانون 29 اکتبر 1975 نسخ گردیده در حالی که قانون جدید موسوم به (Mazaud) هیچ گونه مقرراتی مربوط به بیمه نداشت و به همین دلیل سیستم قبلی تحت عنوان عرف باقی ماند ولی این وضع راضی‌کننده نبود زیرا الزام به بیمه تنها در مسابقات مطرح بوده از طرف دیگر آن چنان ضوابط شکننده‌ای بود که دیوان عالی کشور را مجبور کرد که رأی بدهد که پذیرش این نوع بیمه‌‌ها به تنهایی باعث رهایی فدراسیون از مسئولیت خودشان در فروضی که نتوانسته‌اند نظر ورزشکاران را برای امضای قراردادهای تکمیلی جلب کنند نمی‌شود (رأی شعبه 1 مدنی دیوانعالی 16 ژوئیه 1986) در این سال قانونگذار بیمه مسئولیت را اجباری کرد ولی در زمینه بیمه مسئولیت، اصل مقرر شده در ماده 37 قانون 16 ژوئیه 1984 باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی را ملزم به امضای قراداد بیمه مسئولیت کرده است[8].

مطلب مشابه :  شرایط زیست محیطی

به هر صورت در برخی کشورها که تهیه بیمه مسئولیت الزامیست در صورت عدم انجام این کار می‌توان علیه شخصی که متعهد بوده است طرح دعوی نمود.[9]

در فرانسه به موجب رأی شعبه دوم دیوان عالی فرانسه (8 آوریل 2004) و در جریان یک مسابقه فوتبال یک بازیکن حرفه‌ای که حقوق بگیر یکی از تیم‌ها بود، یک بازیکن حرفه‌ای دیگر را که حقوق‌بگیر تیم مقابل بود زخمی کرد.

یک صندوق بیمه بیماری که هزینه‌های درمانی این حادثه را به عنوان یک حادثه کار پرداخت کرده بود بر مبنای ماده 454 قانون تأمین اجتماعی و بند 5 ماده 1384 قانون مدنی، برای بازیافت مبلغ پرداخت شده به بازیکنی که عامل زیان بود و به باشگاه فوتبال که کارفرمای او بود رجوع کرد. دادگاه پژوهش، باشگاه را به عنوان کارفرما مسئول دانست.[10]

در آمریکا نیز دعاوی زیادی به دلیل ادعای قصور در بیمه مطرح می‌شود که انجام ندادن آن، نقض وظیفه تلقی گردیده و موجب مسئولیت باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی مربوطه می‌گردد،[11] بدین نحو که باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی مربوطه موظفند خودشان جبران خسارات سنگین وارده را به زیان‌دیده متحمل شوند.

 

[1]. خانعلی محمد صالحی، حقوق زیان‌دیدگان و بیمه مسئولیت مدنی، تهران- انتشارات دانشگاه تهران، 1386، ص 15.

[2]. www.wikipedia.org.

[3]. عباس گلچینیان، کلیات و اصول بیمه‌های بازرگانی، چاپ سوم، تهران، شرکت سهامی بیمه البرز ایران، 1389، ص 18.

[4]. آلن پاول، بیمه مسئولیت، ترجمه: علی‌اکبر رئیسه (تهران، بیمه مرکزی ایران، 1381)، ص 56.

[5]. عباس ویشته، پیشین، ص 74 به بعد.

[6]. کیوان شعبانی مقدم و دیگران، پیشین، ص 90

[7]. سخن «مازوها» در این خصوص قابل توجه است: ما در یک دور باطل قرار داریم، توسعه بیمه مسئولیت مدنی سبب افزایش مسئولیت شده و این افزایش مسئولیت همه کسانی را که به فعالیت‌های خطرناک دست می‌زنند به بیمه کردن خود تحریک می‌کند.

Mazeaud (henri et leaon), Trait theorique et pratique dela resposabilite civil delictuell et Contratruelle, Tome, I, libralire d recuei lsissirey, 4 eme édition, Paris, 1947. p 13.

به نقل از عبد الله بخشی، جبران خسارت کارگران در نظام مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1389، ص 316.

[8]. عباس ویشته، پیشین، ص 76.

[9]. حسین آقایی‌نیا، پیشین، ص 44-43.

[10]. پاتریس ژوردن، تحلیل رویه قضایی در زمینه مسئولیت مدنی، پیشین، ص 76.

[11]. جونیور والتر تی جامپیون، پیشین، ص 43.

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید