رشته حقوق

شهرهای خراسان

دانلود پایان نامه

اصطخری، مسالک و ممالک، ص 240.
مقدسی، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ص 406.
بارتولد، ترکستان‌نامه، ج1، ص 245.
در زمان فتوح اسلامی، بیش‌تر شهرهای ایران دچار چنین دگرگونی‌ای شدند. از آن جا که در دورۀ ساسانیان کوی‌های داخلی شارستان بین موبدان، ارتشتاران و دبیران تقسیم می‌شد و این «طبقات» به نسبت ساکنانِ ربض (بیرونی) شهرها، متمایل به اسلام نبودند، پس از اسلام سکونت‌گاه آنان به دلیل این که امنیت بیش‌تری داشت، مورد تعرض اعراب فاتح قرار گرفت و به بیرون از شهر منتقل می‌شدند. شهرهای خراسان به دلیل دوری از مرکز خلافت بیش‌تر در معرض این اقدام قرار گرفتند. مرو که واپسین پناهگاه یزدگرد سوم بود، پذیرای سپاهیان عرب شد و آنان در خانه‌های اهل مرو ساکن شدند؛ مشایخ فریدنی، «مرو در دورۀ خلفای راشدین»، ص 150- 152.
باب السوق، باب العطارین، باب الحدید (دروازۀ آهنین) نام‌های این دروازه بوده‌اند: بارتولد، «بخاری»، دایرهالمعارف الاسلامیه، ص 405.
نرشخی، تاریخ بخارا، ص 73.
اصطخری، مسالک و ممالک، ص 240.
بارتولد، ترکستان‌نامه، ج1، ص 245.
نرشخی، تاریخ بخارا، ص 74- 76.
مقدسی، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ص 687. برای بررسی موقعیت و کیفیت باروها و دروازه ها؛ ر.ک: باستانی راد، بم، ص 96- 99.
دست کم دو دلیل می‌تواند در سالم ماندن باروهای ربض تا چند دهه پیش مؤثر باشد: یکی آن که کهندژ بخارا در ربض بوده نه شارستان. از این رو باروی ربض بایستی از استحکام برخوردار باشد و همواره مرمت شود؛ دیگر آن که بخارا همواره موقعیت مرکزی خود را در تحولات سیاسی حفظ کرد و از آن جا که در معرض هجوم‌های اقوام شرقی بوده ربض آن مورد توجه قرار می‌گرفت.
مقدسی، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ص 406.
ارسلان خان بن محمدبن سلیمان بن داود بن بغرا خان بن طمغاج خان، از ملوک خانیه (آل افراسیاب) و حکمران بخارا بود که در سال 513 قمری بناهایی چند مانند نمازگاه، سرای دارالملک در محلۀ دروازجه در کوی بولیث، گرمابه و… بنا نهاد. بونصر احمد بن محمد بن نصر القباوی در حدود سال 522 تاریخ بخارا نرشخی را ترجمه کرد. از این رو هم روزگار با ارسلان خان بوده و این ساخت‌وسازها را از نزدیک دیده است.
نرشخی، تاریخ بخارا، ص 48- 49.
همان، ص 35 و 45.
فصیل: دیوار= باروی قلعه و حصار شهر
محمد بن زفر بن عمر که در حدود سال 574 قمری ترجمۀ قباوی از تاریخ بخارای نرشخی را تلخیص کرده است، اقدام «خوارزمشاه محمد بن سلطان تکش» در فتح بخارا و مرمت باروهای ربض را در سال 560 قمری نوشته است؛ تاریخ بخارا، ص 49؛ اگرچه جوینی فتح بخارا توسط سلطان محمد خوارزمشاه را در سال 615 و حملۀ چنگیز خان و لشکر تاتار را در سال 616 قمری نوشته است. جهانگشای جوینی، ج1، ص 76. گمان می‌رود شخص چهارمی که بعد از محمد بن زفر به کتاب تاریخ بخارا مطالبی افزوده است، اقدامات خوارزمشاهیان و حملۀ مغولان را در ساخت و تخریب باروی ربض و ارگ نوشته باشد؛ تاریخ بخارا، ص 35.
بارتولد، ترکستان‌نامه، ج1، ص 247.
اصطخری، مسالک و ممالک، ص 240؛ ابن‌حوقل، صوره الارض، ص 211- 212؛ نرشخی، تاریخ بخارا، ص 21، 24، 37، 40، 42، 75- 76؛ مقدسی، احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم، ص 406.
بارتولد، ترکستان‌نامه، ج1، ص 248.
بارتولد نام این دروازه را ابوهاشم الکنانی نوشته است؛ ترکستان‌نامه، ج1، ص 248.
بارتولد معتقد است دروازۀ ابراهیم رو به روی رخنه بوده اما این گفته‌ها با توضیح اصطخری که رخنه میان دو دروازه به نام ماج (ماخ) است تضاد دارد. تنها گمان مسلم آن است که دو بارو در ضلع جنوبی به یکدیگر رسیدند.

مطلب مشابه :  مستمر

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید