شرطی سازی کلاسیک

شرطی سازی کلاسیک

2- حافظه غیر اخباری:
از این نوع حافظه به عنوان حافظه مفهومی یا رفلکسی نیز نام برده میشود. برای حفظ خود نیازی به هیپوکامپ ندارد و در ارتباط با هوشیاری و آگاهی نیست و به صورت ناخودآگاه به خاطر آورده میشود و رفتار جاری ما را تحت تاثیر قرار میدهد، این نوع حافظه به رایط محرک اولیه یادگیری مربوط است و بسیار انعطافپذیر میباشد، این حافظه را میتوان به انواع مختلف شامل غیر ارتباطی، ارتباطی، اولیه و اجرایی تقسیم کرد (57،39،23).
الف) حافظه غیر ارتباطی: درباره خصوصیات یک محرک به تنهایی فرا میگیرد و عادت کردن و حساسیتزایی را شامل میشود.
ب) حافظه ارتباطی: در این نوع حافظه حیوان میآموزد که بین یک محرک و محرک دیگر ارتباط برقرار کند و شرطی سازی کلاسیک و شرطی سازی عامل را شامل میشود.
ج) حافظه اولیه: به خاطرآوری اشیایی که قبلا دیدهایم یا کلماتی که قبلا شنیدهایم.
د) حافظه اجرایی: رفتارها، عادات و مهارتهای را شامل میشود (19).
1-5- مراحل حافظه:
حافظه در چهار مرحلهی مختلف اما کاملا مرتبط با یکدیگر پردازش میشود که شامل:
1- اکتساب: دریافت اطلاعات حسی اولیه را اکتساب میگویند. در ابتدا این اطلاعات وارد حافظه بسیار کوتاه مدت دارای ظرفیت بالایی است میشود و بعد وارد حافظه کوتاه مدت میشود و برخی از این اطلاعات به حافظه بلند مدت میروند که ظرفیت نامحدودی دارد (58،48).
2- تثبیت: در این مرحله از پردازش اطلاعات جدید دچار تغییر شکل میشوند و به صورتی که از حالت ناپایدار خارج نشوند تثبیت میشوند. داروها و شوک الکتریکی ازجمله عواملی هستند که میتوانند در این فرایند اختلال ایجاد کنند (29). فرایند تثبیت در یک دوره زمانی طولانی مدت و در مکانهای مختلف شکل میگیرد به طوری که در طول چند هفته اول تثبیت وابسته به هیپوکمپ است و سپس به صورت مستقل در میآید (2). در طی مطالعات صورت گرفته مشخص شده است که جهت تثبیت حافظه سنتزپروتئین و RNA مورد نیاز بوده و همچنین مسیرهای سیگنالی مولکولی شامل MAP،Ca ،cAMP کینازها و تیروزین کینازها برای تثبیت مورد استفاده قرار میگیرند.(51،32)
3- بخاطرآوری: اطلاعات از محل یا محلهایی که ذخیره شدهاند فراخوانده میشوند و یادآوری میشوند.
4- باز تثبیت: نتایج بدست آمده از مطالعات صورت گرفته در این زمینه حاکی از آن است که اگر اعمال شوک الکتریکی یک روز پس از آموزش باشد نمیتواند منجر به فراموشی شود، اما اگر قبل از اعمال شوک، حافظه تثبیت شده در طی عمل به خاطرآوری مجددا فعال شود، فراموشی ایجاد میشود. برای اینکه شوک الکتریکی بتواند فراموشی ایجاد کند باید حافظه تثبیت شده فعال شود و به خاطرآوری انجام شود. حافظه تثبیت شده در طی به خاطرآوری فعال شده و باتوجه به شرایط به خاطرآوری میتواند توسط فرآیندی وابسته به ساخت پروتئین مجددا تثبیت شده و یا اینکه به فراموشی سپرده شود و توسط اطلاعات جدید جایگزین شود (55،33،25) که در صورت تثبیت مجدد به آن باز تثبیت حافظه گفته می شود.
5- خاموشی:
در طی به خاطرآوری حافظه ناپایدار میشود و همین امر ممکن است حافظه به سمت فراموشی برود و با یک تجربه جدید جایگزین شود (62). در واقع تفاوت میان بازتثبیب و خاموشی را میتوان مدت زمان و مکان بیان کرد به طوری که اگر مدت فعال سازی کوتاه باشد، تثبیت مجدد اتفاق میافتد اما اگر این مدت طولانی باشد، فرایند غالب خاموشی است و از نظر مکانی، برای بازتثبیت وجود آمیگدال و هیپوکمپ نیاز است و در مورد خاموشی، قشر میانی پروفورانت نقش بازی میکند (55).
از طرفی دانشمندان از نظر عملی و آزمایشگاهی حافظه را به دو بخش تقسیم کردهاند:
الف) حافظه فعال: به ذخیره اطلاعات آموخته شده در یک زمان محدود از آموزش اطلاق میشود که این اطلاعات فقط برای انجام وظایف همان زمان لازم است و پس از گذشت این زمان به راحتی فراموش میشود.
ب) حافظه مرجع: اطلاعاتی است که در طی زمان آموزش فرا گرفته میشود و در تمام دورههای آموزشی مفید است و در طول آموزش فراموش نمیشود (54).
1-6- ساختارهای مغزی دخیل در تشکیل حافظه اخباری و غیر اخباری
محلی که ممکن است برای ذخیره حافظه طولانی مدت باشد لوب تمپورال است که داخل لوب تمپورال هیپوکمپ قرار دارد که برای حافظه اخباری ضروری میباشد. هیپوکمپ ساختاری چیندار دارد و در قسمت میانی لوب گیجگاهی قرار گرفته است. تخریب این لوب سبب فراموشی اساسی میشود. دیانسفال یکی دیگر از مناطق مغزی است که بیشترین ارتباط را با حافظه دارد. مناطقی از دیانسفال که در پردازش حافظه دخالت دارند عبارتند از: اجسام پستانی، هستههای قدامی و پشتی میانی تالاموس و همچنین هیپوکمپ که میتواند نقش اساسی در حافظه فضایی داشته باشد.
از آنجا که حافظه غیر اخباری به چند بخش تقسیم و در قسمتهای متفاوت مغز پردازش میشوند، اساس نورونی برای این حافظه پیچیده میباشد. استریاتوم نقش اساسی و ضروری در تشکیل رفتارهای عادتی و حافظه اخباری دارد.
از مناطق مغزی دخیل در حافظه فعال میتوان به دو منطقه مغزی یکی قشر جلو پیشانی و دیگری قشر داخل آهیانهای جانبی اشاره کرد. مطالعات نشان میدهد که اگر مهارکننده سنتز پروتئین در موقع آموزش به حیوان تزریق شود، به خاطرآوری دچار مشکل میشود اما یادگیری به شکل نرمال صورت میگیرد (27).
1-7- مکانیسمهای سلولی و مولکولی یادگیری و حافظه

Share