رشته حقوق

شبکه های اجتماعی مجازی

دانلود پایان نامه

در حال حاضر بر طبق آمار سایت معتبر الکسا، که یک سرویس دهنده اطلاعات وب است از بین ۲۰ سایت پربیننده‌ دنیا، ۸ سایت با امکانات شبکه‌ اجتماعی قرار دارند. بسیاری از شبکه‌ها افکار شخصی را نشر می‌‌‌دهند حال آن‌که شبکه‌های دیگر بر ارتباطات خانوادگی، دوستانه، دانشگاهی یا کاری متمرکز می‌‌‌شوند، موضوعات خبری مطرح روز را نشان می‌‌‌دهند، علائق اعضا را مشخص می‌‌‌کنند یا هم این که همه این امور با هم ترکیب می‌‌‌شوند.
اما در حالت کلی می‌‌‌توان گفت که طراحی اصلی و پشت‌پرده تمامی شبکه‌های اجتماعی مجازی مشابه هم بوده و مطابق سیستم گلوله برفی عمل می‌‌‌کنند. بدین معنی که یک کاربر به دنبال ثبت‌نام در شبکه که می‌‌‌تواند برخاسته از میل شخصی یا دعوت یکی از اعضای قبلی صورت گیرد، اقدام به ساختن پروفایل شخصی می‌‌‌کند که در آن، در کنار اطلاعات مرسوم دموگرافیک نظیر سن و شغل و اطلاعات ارتباطی مثل نام و آدرس، نکاتی درباره قابلیت‌های خاص،علایق، گرایشات فکری و اعتقادی وی نیز درج می‌‌‌شود. در عین حال این امکان برای کاربر نیز وجود دارد که بتواند با پنهان کردن اطلاعاتش از دید کاربرانی خاص، از قلمرو خصوصی خود حفاظت کند. بنابراین او می‌‌‌تواند براساس علایق و توانایی‌های مشترک، در بخش مربوط به اعضای شبکه‌های اجتماعی مجازی به دنبال سایر اعضا بگردد و پروفایل‌های آنها را مطالعه کند. در جریان این جستجو نه تنها پروفایل کاربر یافت شده، بلکه نوع ارتباطی هم که شناساننده فرد مخاطب است نشان داده می‌‌‌شود. زمانی که کاربر کسی را می‌‌‌یابد که پروفایل او نظرش را به سمت خود جلب کرده است می‌‌‌تواند پیامی با مضمون درخواست رابطه برای وی ارسال کند. درصورتی که گیرنده پیام به درخواست متقاضی پاسخ مثبت نشان بدهد، این رابطه توسط سیستم مجاز شناخته شده و سایر اقدامات حمایتی از آن به عمل می‌‌‌آید. به علاوه در بیشتر موارد امکان تشکیل گروه‌هایی نیز وجود دارد که در آنها اعضای دارای سلایق و علایق مشترک با یکدیگر ارتباط برقرار می‌‌‌کنند. با این روش کاربر می‌‌‌تواند در کوتاه‌ترین زمان یک شبکه خصوصی با پیوندهایی از نوع درجه یک، دو یا بالاتر را با دوستان، همکاران، شرکای تجاری و یا همفکران خود به وجود بیاورد(Heidman, 2009:5). تاکید، حوزه و قلمرو«شبکه‌سازی» بر آغاز رابطه که اغلب میان دو نفر بیگانه است تاکید می‌‌‌کند. با اینکه شبکه‌سازی دراین سایت‌ها امکان پذیر است اما هدف اولیه بسیاری از آنها نیست و همین امر باعث تفاوت با سایر اشکال ارتباطات وابسته به کامپیوتر (CMC) می‌‌‌شود. آنچه سایت‌های شبکه‌های اجتماعی را منحصر به فرد می‌‌‌سازد این نیست که به افراد اجازه می‌‌‌دهد با بیگانگان ملاقات کنند، بلکه این امر است که کاربران را قادر می‌‌‌سازد شبکه‌های اجتماعی‌شان را قابل رؤیت و پیوندپذیر کنند. این امر می‌‌‌تواند باعث ارتباطات میان افرادی شود که به صورت‌های دیگر رخ نمی‌‌‌دهد، هرچند این مسئله نیز اغلب هدف نیست و این رویاروی‌ها اغلب بین «پیوندهای نهفته» (Heythornthwuite, 2005:12) صورت می‌‌‌گیرد که برخی ارتباطات آفلاین دارند. چراکه در بسیاری از شبکه‌های اجتماعی مجازی بزرگ، شرکت‌کنندگان الزاما «شبکه‌سازی» نمی‌‌‌کنند و یا به دنبال آن نیستند تا افراد جدید ملاقات کنند، در عوض نخست با افرادی ارتباط دارند که قبلا بخشی از شبکه‌های اجتماعی گسترده‌شان بود‌ه‌اند. از این‌رو زمانی که از عبارت «سایت‌های شبکه‌های اجتماعی» استفاده می‌‌‌شود تاکید بر گستره شبکه اجتماعی افراد در فضای مجازی است.
7-1-2. ساختار و سطوح تعامل در جامعه شبکه ای
از دید ساختاری می‌توان ارتباطات درون یک شبکه‌ اجتماعی مجازی را با استفاده از یک نمودار گرافیکی شامل تعداد محدودی از گره‌ها (عوامل شبکه‌ای) و تعدادی از رشته‌ها (پیوندهای) بین این گره‌ها شبیه سازی نمود. در این مدل گرافیکی، رشته‌ها نشان‌دهنده این هستند که چه کسی با چه کسی در ارتباط است و بیانگر تعاملات اجتماعی یا روابط بین عوامل شبکه‌ای می باشند(Koch & Schlosser, 2007: 17). شکل 1 نمونه ای از چنین شبکه‌ای را به تصویر کشیده است. در جریان این تصویرسازی به ویژه می توان هاب‌ها یا همان عوامل محوری‌ای را که دارای پیوندهای بیشتری با سایر عوامل شبکه‌ای هستند مشاهده نمود. برخلاف شبکه‌های اجتماعی سنتی شبکه مبتنی بر وب، امکان یک شفاف‌سازی وسیع در شبکه ارتباطی را برای هریک از عوامل فراهم ساخته است. این ویژگی توسط بسیاری از شبکه‌های اجتماعی مجازی، در جریان تصویر سازی از شبکه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اگرچه شبکه‌های اجتماعی در حالت کلی و شبکه های اجتماعی مجازی به صورت خاص در کانون توجه مطالعات مختلفی قرار دارند، اما هنوز هم دانش تحقیقات شبکه‌ای ده‌ها سال عقب است. از این روست که برای مثال استانلی میلگرام، روانشناس آمریکایی، در اواسط دهه30 با استفاده از نتایج تحقیقاتش این نظریه را مطرح کرد که هرفرد در جهان، همنوع خود را حداقل از«6 بُعد» می‌شناسد. در این رابطه از «پدیده‌های جهان کوچک» یا «6 بُعد جدایی» نیز سخن به میان آمده است(Milgram, 1967 in Heidmann, 2010: 269). در کمال تعجب، مطالعات سال‌های گذشته نیز این رقم 6 تا 7 را تایید می‌کنند. از جمله دادز و همکارانش توانستند در سال 2003 فرضیه «جهان کوچک» را درجریان یک آزمایش برای دنیای اینترنت نیز تأیید نمایند. برای این کار آنها ایمیل‌های حدود6000 نفر را مورد ارزیابی قرار دادند(Dodds et al. 2003:827).
همچنین جدیدترین و فراگیرترین سند در زمینه این تئوری را لسکوویچ و هورویتس ارائه داده اند. آنها با تجزیه تحلیل 240میلیون اکانت پیام فوری به این نتیجه رسیدند که هر فرد، فرد دیگر از «6.6 جنبه» می‌شناسد(Leskovec& Horvitz, 2008:917). علت این ویژگی را می‌توان در این دانست که در شبکه‌های اجتماعی و به این ترتیب، در شبکه‌های اجتماعی مجازی موضوع شبکه‌های بدون درجه بندی مطرح است(Kiss & Bichler, 2008: 237)، به این معنی که تعداد ارتباطات در یک شبکه به طور مساوی بین همه گره‌ها(عوامل) تقسیم نمی‌شود، بلکه این امکان وجود دارد که این ارتباطات در مورد برخی عوامل کمتر (برای مثال گرهI در شکل 1) و برای برخی گره‌ها (گره C در شکل 1) یا همان عوامل محوری(هابها)بیشتر باشد.

مطلب مشابه :  نظریه امپریالیسم فرهنگی

Source: (Kiss & Bichler, 2008: 237)
شکل1. ساختار شبکه ای
کلید واژه مربوط به ویژگی دیگر شبکه‌های اجتماعی آنلاین از اطلاعاتی به دست می‌آید که در سال‌های آغازین دهه 70 توسط مارک گرانووترو از بررسی تاثیرات شبکه‌های اجتماعی ارائه گردید. در نظریه «قدرت گره‌های سست» او بیان می‌کند که روابط زودگذر فعلی نیزمی‌تواند در بیشتر مواقع منجر به رشد اطلاعاتی عظیمی گردد چرا که خود این پیوندها از سایر «خوشه‌ها» پشتیبانی می‌کنند. او این نکته را اینگونه توضیح می‌دهد که احتمال بیشتری وجود دارد که پیوندهای ضعیف در حلقه‌های دیگری وارد شده و تبدیل به پیوندهای تنگاتنگ و قوی شوند. بنابراین بایدگره‌های ضعیف را نیز همانند گره‌های قوی در نظر گرفت.
این نکته در مورد شبکه‌های اجتماعی‌ مجازی چنین نمود پیدا می‌کند که حتی از طریق ارتباطات از نوع درجه پایین(برای مثال «ارتباطاتِ ارتباطات من» در شبکه سینک) نیز می‌توان به اطلاعات جدیدی دسترسی پیدا کرد(مانند یک شغل) علاوه بر آن، بررسی‌های علمی نشان داده‌اند که ساختار ارتباطات اجتماعی درون یک شبکه اجتماعی مجازی برای موفقیت آن شبکه دارای اهمیت بسزایی است(Howard, 2008:14) برای مثال از جمله بنیادی‌ترین ویژگی‌های ساختاری شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌توان به بزرگی (تعداد اعضا) و تراکم (به دست آمده از تعداد پیوندهای حقیقی در شبکه و تعداد پیوندهای احتمالی بالقوه) کل شبکه اشاره کرد. در عین حال از نظر موفقیت شبکه های اجتماعی مجازی نیز نتایج تحقیقات نشان داده‌اند که عنصر تراکم در این زمینه نقش مهمی ایفا می‌کند: «افراد عمدتا تمایل دارند هنگام وارد شدن در یک شبکه متراکم، در آنجا نقش فعال‌تری به عنوان یک کاربر داشته باشند»(Ibid:15).
یکی دیگر از ویژگی‌های ساختاری به اهمیت هریک از اعضا در درون شبکه مربوط می‌شود(Kiss Bichler 2008)&. در این زمینه فریمن در مقاله «مرکزیت در شبکه‌های اجتماعی» خود تحت عنوان «مقیاس‌های مرکزیت» به آنها اشاره کرده است و عبارتند از: درجه مرکزیت، مرکزیت بینابینی و مرکزیت تراکمی (Fremann in Heidmann, 2010:268). این مقیاس‌ها اهمیت یک گره یا همان عامل را در شبکه اندازه‌گیری می‌کنند. برای مثال مقیاس درجه مرکزیت میزان پیوندهای مستقیمی که یک عضو خاص با دیگران برقرار کرده است را اندازه گیری می‌کند. البته در کنار مقیاس‌های مذکور، موارد دیگری نیز نظیر رتبه‌ صفحه ارائه شده توسط برین و پیج بنیانگذاران موتور جستجوی گوگل نیز برای این منظور وجود دارند. چنانچه رتبه صفحه که در ابتدا برای ارزشگذاری سایت‌های اینترنتی طراحی شده بود، مقیاس بالقوه‌ای برای تعیین اهمیت نسبی یک عضو در شبکه های اجتماعی مجازی نیز محسوب می‌شود(Brin, 1998:107).
2-2. مرور تاریخی ادبیات تحقیق
1-2-2. تاریخچه وب اجتماعی
پس از گذشت بیش از یک دهه از پیدایش شبکه تارگستر جهانی (www) به عنوان یک فضای اطلاعاتی بین المللی و فراگیر شدن ارتباطات کامپیوتر واسط مبتنی بر وب 1 همچون پست الکترونیک، جستجو، دریافت و ارسال اطلاعات، فهرست‌های ایمیلی، تالارهای گفتگو و فروم های عمومی ‌‌‌و شخصی در سال 2004 ارتباطات کامپیوتر واسط تحت نسخه وب 2 با بیش از یک میلیارد کاربر به یک مرحله جدید اجتماعی‌تر و توام با مشارکت بیشتر، وارد حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی، فناوری و فرهنگی شده و از دید برخی افراد نوبت به زمان سرمایه‌گذاری دوباره در فناوری و زمان احیای غنای کیفی بعد از عصر دات کام رسید. وب 2، در بطن خود مجموعه‌ای از ایده‌های قدرتمند است که در حال تفسیر شیوه تعامل برخی افراد هستند. این ایده‌ها در واقع بازتاب‌های مستقیم و غیرمستقیم قدرت شبکه می‌باشند یعنی اثرات سطح خرد و کلان که یک مجموعه بزرگ کاربران، درگیر آن هستند. چیزی بیش از مجموعه‌ای از فناوری‌ها و خدمات پیشین است هرچند فناوری‌های یاد شده بخش مهمی از آن را شکل می‌دهند. در این راستا «تیم برنرزلی» خالق شبکه تارگستر جهانی(www)، معتقد است وب 2 صرفاً یک بسط‌دهی ایده‌آل‌های اصلی و اولیه وب است و نباید وب 2 را در تضاد با وب 1 قرار‌ داد، بلکه باید آن را پیامد یک وب کاربردی‌تر تلقی‌کرد. واژه وب 2 در سال 2004 توسط «دیل داگرتی»، معاون اول شرکت رسانه‌ای اوریلی مطرح شد آن هم در طی بحث گروهی درباره آنچه آینده بالقوّه وب خوانده‌می‌شد(O’Reilly, 2005a:3). به‌ طور خلاصه پوشش رسانه‌ای وب دو متمرکز بر کاربردها/خدمات مشترکی چون وبلاگ‌ها، اشتراک ویدئوها، شبکه‌سازی‌های اجتماعی و پخش پادکست‌ها است که همه از جمله مصادیق وب اجتماعی‌تری هستند که در آن افراد می‌توانند‌ علاوه بر مصرف محتواها در تولید آنها هم نقش ایفا کنند.
برای درک نگرش تیم برنزرلی باید نگاهی به گذشته و تاریخچهء توسعه وب داشته باشیم که در کتاب وی با عنوان »موج‌دهی وب «(1999)مورد بررسی قرارمی‌گیرد. دیدگاه او تا حد زیادی مربوط به یک فضای کاری همکوشی است، که در آن هر چیزی به هر چیز دیگر در یک فضای اطلاعات جهانی واحد مرتبط می‌شود و نکته مهم در بحث او این است؛ که «هرکس در این فضا قادر به کار ویراستن محتوا است»(Andersen,2007:4). بدین معنی که هر کس می‌‌‌تواند اطلاعاتی را به شیوه‌ای کاملا آسان همچون نوشتن وبلاگ‌ها به اینترنت اضافه کند. هر کس می‌‌‌تواند وبلاگی را بخواند و یا بر پست وبلاگی را نظر بگذارد یا با نویسندگان آنها ارتباط بر قرار کند. بنابراین متعاقب آن هر بخش کوچکی از اطلاعات دارای ضمیمه‌ای می‌‌‌شوند و هر کاربر می‌‌‌تواند تمامی این ریز رسانه‌ها را موثرتر از همیشه دنبال کند. عده زیادی از مردم به منظور افزایش اطلاعات خوب و مناسب و حذف اطلاعات بیهوده با یکدیگر همکاری می‌‌‌کنند (چه به همکاری خودشان آگاه باشند یا نه). افراد می‌‌‌توانند همه چیز را بازخوانی و ارزیابی کنند تا این جریان عظیم اطلاعات را مناسب‌تر و موثرتر سازند(Beelen, 2006).
اما گذشته از افزایش اطلاعات، آنچه وب 2 را قابل توجه و تامل می‌‌‌سازد تلفیق و ترکیب انواع فن‌آوری‌ها و برهم‌کنش میان افراد است که بواسطه ابزارهای وب 2 صورت می‌‌‌پذیرد. برهم‌کنش مفهومی مرکزی و چندپاره است که نوعا برای پیمایش پاسخگویی کلی رسانه جدید به کار می‌‌‌رود. تعاریف عملی سازی‌ برهم‌کنش، بسته به زمینه و نوع رسانه تفاوت می‌‌‌کند. راجرز (1995) تعامل را اینگونه تعریف می‌‌‌کند: «درجه‌ای که در آن شرکت‌کنندگان در یک فرایند ارتباطی می‌‌‌توانند جای نقش‌ها را عوض‌کنند و بر گفتمان دوسویه خود کنترل داشته باشند». اما رافائلی بر درجات متغیر وسعت رسانه تاکید ورزیده و میان ارتباط (غیرتعاملی) دوطرفه، ارتباط واکنشی و ارتباط کاملا تعاملی تمایز قایل می‌‌‌شود(Papacharissi, 2007:24).‌ اودانل و همکارانش(2010) روابط اجتماعی و سازمانی، تعامل کاربران و گروهها با زیرساخت فن‌آوری و تولید و دریافت محتوای سمعی و بصری در شکل ذیل ترسیم نموده اند.
(O’Donnell et al, 2010: 537)منبع:
شکل2. تلفیق و ترکیب فناوری ها،تعامل کاربران و تولید محتوی در وب2
درواقع تلفیق و ترکیب انواع فن آوری‌ها در وب 2 به چشم اندازی از ریز رسانه‌ها، سرویس‌ها و کاربردها منتهی شده که البته اجتماعی تر شدن و مشارکتی تر شدن این فضا را نیز به همراه داشته است. در ادامه به مهم‌ترین این خدمات که از آنها با نام رسانه های اجتماعی نیز یاد می شود، اشاره می‌‌‌گردد.
2-2-2. سیر تحول رسانه های مبتنی بر وب: از وبلاگ تا شبکه های اجتماعی

مطلب مشابه :  تحلیل و بررسی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید