رشته حقوق

شبکه های اجتماعی مجازی

دانلود پایان نامه

در تعامل معنادار با فضای واقعی و متاثر از شرایط اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه، شبکه های اجتماعی مجازی با کارکردهای متفاوت فرصت هایی برای رضایت کاربران را فراهم می سازند. به زعم عام گرایان در این تحقیق دیده شدن، دریافت تأیید، تحسین شدن و به عبارتی زمینه های مطرح ساختن خود از جمله بهترین این فرصت ها تلقی می شود. نمونه بارز آن بروز احوال، اندیشه ها، توانمندی ها، شادی ها و به اشتراک گذاشتن آنها است که وقتی در جهان واقعی ممکن نباشد امکان حصول آن در فضای مجازی به راحتی فراهم می شود. علی (2) با اشاره به فرصت سازی شبکه ها در جهت جبران گستره محدودیت های فضای واقعی، عرضه خودهای گوناگون قدیمی و جدید در شبکه های اجتماعی آن را نشانگر امکان ادامه حیات مکاتب فکری، برخورد اندیشه های اجتماعی، آرام کننده هیجان های تند و جبران کننده خلاء فعالیت بخش خصوصی در حوزه رسانه ای کشور می داند:
« تو جامعه واقعی تفکرات آدما با مرگشون خاتمه پیدا می کنه اما اگه دقت کنین تو شبکه های اجتماعی صفحه هایی وجود داره که متعلق به آدمایی که خیلی وقته از دنیا رفتن مث صفحه شهدا، بزرگان و اندیشمندان علمی و دینی یعنی به نوعی فعالیت تو این شبکه ها حالا از طرف خود شخص یا پیروانش فرصت بقا، زنده بودنو حرف زدن آدما رو افزایش می ده. به نظر من حتی کل مکل های سیاسی تو فیس بوک بیشترش مال اینه که آدمای عادی و بخش خصوصی جایی برا اظهار نظر و عرضه دیدگاهها ندارن برا همین یه مسئله ای که پیش می آد هیجانهاشونو خالی می کنن و زنده بودنشونو نشون می دن »
الهام نمونه ای تلاشگر است که برای بروز توانمندی ها و توانایی های خود از فضای فیس بوک بهره وافری گرفته است. او می گوید:
« همیشه دوست داشتم یه گالری از نقاشی هام برگزار کنم ولی خوب شرایطش رو نداشتم حالا از نقاشی هام عکس می گیرمو رو صفحه فیس بوکم می گذارم خیلی ها می آن می بینن و تشویقم می کنن حتی خارجیا با اینکه صفحه من کاملا فارسیه برام کامنت می ذارن از این طریق نظرات جالبی از دوست و غیر دوست گرفتم حتی برام پیام دعوت به گالری هاشون رو می فرستن یا لینک مسابقات نقاشی رو شیر می کنن»
در این رابطه گستره دیده شدن بواسطه جنس مخالف در فضای مجازی شبکه ها قابل توجه است. به گفته شهرام:
« تو دنیای مجازی خیلی راحت می شه دیده شد. پسرا و دخترا دوست دارن دیده بشن. پسرها و دخترها با مطلب گذاشتن و لایک گرفتن از دیگران دیده می شن و تایید می گیرنو همه خوشحال می شن»
هر چند این موانع فقط شامل ارتباط عاطفی و احساسی نیستند و عرصه های بسیار گسترده تری را در بر می گیرند. سعید با نگاهی انتقادی به فضای اجتماعی فرهنگی جامعه ایران شرایط اقتصادی را برگ برنده ای در دست دارندگان آن برای جلب توجه و دیده شدن در جامعه می داند و فضای مجازی را نیز انعکاس این روند تشریح می کند:
«در دنیای واقعی طبقه پایین تر سخت تر و با هزینه بیشتری می توانند دیده شوند دنیای مجازی هزینه هاش خیلی کمتره. دنیای واقعی طرف یه ماکسیما می خواد که زیر پاش باشه تا با هر که می خواد ارتباط داشته باشه ولی دنیای مجازی این وضعیتو نداره. بر فرض می تونی یک عکس صد در صد فتوشاپی بگذاری»
در میان تلاش های جوانان برای نشان دادن خود و مهارت های شخصی در شبکه های اجتماعی استفاده از این فرصت برای تبلیغ و به نمایش گذاشتن علاقه های فردی، گروهی و سازمانی دیده می شود. آنها معتقدند با این رویکرد شبکه آنان را به افرادی با تعلقات مشابه خود نزدیک می سازد. مینا می گوید:
« من از حیوونای خونگی به سگ و گربه خیلی علاقه دارم صفحم مث صفحات پت شاپا پر از عکس گربه هامه که اینجوری طرفدارای زیادیم پیدا کردن هر وقتم تعداد گربه هام زیاد می شه تو صفحم تبلیغ می زنم تا خواهانش پیدا بشه»
حمایت و مقاومت:
از گفته های مصاحبه شوندگان چنین دریافت می شود که نظام کنش در شبکه های اجتماعی مجازی فرصتی است که بواسطه دموکراسی حاکم در این فضا انواع متنوع و گسترده حمایت و مقاومت از سوی جوانان در دفاع از علایق و گرایشات خود یا مخالفت با غیرآن رقم می خورد که و بویژه برای فعالان اجتماعی و اعضای گروه های سیاسی ارزشمند است. حمایت و مقاومت از سوی تحول گرایان غالبا در دو سطح عادی و جدی تحقق می یابد. سطح عادی بیشتر نوعی مواجهه ناخواسته و غیر تعمدی با محتوا را شامل می شود که مبتنی بر ارزش های انسانی – اخلاقی بوده و به دلیل آنکه به طور خاص در زمره علایق و اولویت های ذهنی کاربر قرار نمی گیرد به پسند کردن و تایید محتوای دریافت شده منوط گشته و او را به شبکه های گروهی یا سازمانی خاصی نزدیک نمی سازد. سطح دوم دامنه علایق و گرایشات شخصی کاربر را شامل می شود و لذا به سطح کنشگری فعالانه و عملی می انجامد که تولید اطلاعات در قالب ادمین صفحه شدن یا توزیع سریع و گسترده مطالب را در برمی گیرد. حامد دراینباره می گوید:
«من قبلنم گفتم فعالیت تو شبکه ممکنه یه وقتایی سرگرمی باشه ولی الکی نیست کاملن به این بستگی داره که علاقه کاربر چیه مثلن ممکنه شما تعلقات اجتماعی سیاسی یا مذهبی خاصی نداشته باشی ولی به هر حال وقتی مطلب درباره بازار خیریه محک می آد یا کمپین حمایت از کودکان کار لایک می کنی یکی دیگه ممکنه علاوه بر لایک کمک مالی ام بکنه، شاید یه حس انسان دوستیه که وقتی شرایط میانماریها یا بحرینو می بینی لایک می کنی یا آدم احساسی ای نیستی اما هر چی مطلب درباره مادر بیادو لایک می کنی حالا اگه دغدغه ها و حساسیت هایی که گفتمو داشته باشید یا خودتون یه صفحه مثلن اصول کافیو آپ می کنین یا این صفحاتو لایک می کنین که تو صفحتون بشینه و در مواقع خاص مث زلزله وان عکس پروفایلتون می شه وان یا مث انتخابات 88 آی دیتون ایرانی می شه بازم می گم شاید لایکا و کامنت نوشتنا یه حمایت و تأیید سرسری باشه ولی شیر کردنه و عکس و آی دی تغییر دادن یه حرکته یه مخالفته که تو فضای واقعی نمی شه انجامش داد یا آشکار کردنش هزینه داره»
در این راستا مهبد نیز مقاومت تحول گرایان نسبت به برخی عناصر فرهنگ بومی و ارزش های ملی در شبکه های اجتماعی مجازی را نه نوعی معارضه جویی و مقابله بلکه تداوم سبک زندگی انتخابی اعضا تعبیر نموده و اذعان می کند:
« رسانه های رسمی وابسته به حکومت جامعه رو کنسرو می کننو به نحوی در صدد ارائه قالبهایی هستن که با سلیقه های فردی و نوع ارتباطات تو متن جامعه کاملا در تضاده. این یک انگیزه شخصی برای حرکت در جهت مخالف جریان موجود برا کاربرا ایجاد می کنه یه نمونش قضیه پارک آب و آتشه که نشون می ده یه سری علایق دیگه ای دارن که شایدم از دید بقیه بچه گانه و سطح پایین به نظر برسه اما الان دوره زمونه جوریه که وقتی شما با مسئله ای مشکل داری و نمی تونی بپذیریش بهترین راه اینه که کار خودتو بکنیو مسیر خودتو بری »
گزاره های حاصل از مصاحبه ها مؤید آنند که شبکه های اجتماعی مجازی فضایی گفتمانی و بستری چند صدایی است که در آن هم گفتمان مسلط و هم آوای گروه های به حاشیه رانده شده به خوبی به گوش می رسد و هر یک از مخاطبان با پذیرش یا عدم پذیرش معانی مورد نظر این گروهها در تقویت یا تحدید آنان تاثیرگذارند. رامین می گوید:
« دوستای ولایی دارم عضوفیس بوکن و بیشتر تو صفحه مفاتیح الجنان و صفحات مذهبی دیگه فعالن طرفداران پروپا قرص خودشونو دارن و براشون مطلب می دن کلن حضورتو فضای مجازیو وظیفه شرعی وعقلی می دونن البته بیشترشون طلبه اند.»
همچنین اظهارات مصاحبه شوندگان حاکی از آن است که مقاومت نشانه شناختی اعضا در شبکه های اجتماعی مجازی در بی تفاوتی کاربران به گفتمان های تولید شده یا تولید و تداوم بخشی به ضد گفتمان ها بروز می یابد. علی (1) دراینباره می گوید:
« صفحات تو شبکه ها نماینده تفکراتن من با اینکه آدم مذهبی یا عشق وطنی نیستم ولی همونجور که با لایک کردنو شیر کردن مطالب یا شرکت تو بحثا حمایت خودمو از خواسته های ملی و رأی هم وطنام نشون می دم همونطورم صفحاتی که علیه فرهنگ ایرانیه رو نمی پسندم و بنابراین با حضورم بهشون انگیزه نمی دم »
محمد نیز رفتار توهین آمیز کاربران ایرانی در صفحه فیس بوک یکی از شاهزاده های سعودی در مقابله با تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی را نمونه ای از مقاومت جدی در فضای شبکه ها دانسته و معتقد است:
«اون همه فحش و فضیحتی که کاربرای ایرانی نصیب اون شازده سعودی کردن فقط از طرف سیاسی کارا یا فعالای مدنی نبود خیلیاشون آدمای عادی بودن که نظر شخصیشونو می دادن هیچ وابستگی هم به دولت نداشتن اما حقش بود، عربا عادت کردن ما رو تو موضع اطاعت ببینن بلاخره یه جایی ما باید جلو اینا درمی اومدیم حالا که صفحه خلیج فارس لایک بارون شد بیشتر دوزاریشون می افته »
این احساس آزادی در فضای شبکه ها فرصت بیان و نشر علایق و سلایق فرهنگی ای که لزوماً با فرهنگ حاکم همخوانی ندارد را نیز فراهم می سازد. شیده با اشاره به بازتاب شبکه ای مخالفت عده زیادی از جوانان با برنامه های نیروی انتظامی در خصوص فعالیت گشت های ارشاد می گوید:

مطلب مشابه :  فعالیت های اجتماعی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید