رشته حقوق

شبکه های اجتماعی مجازی

دانلود پایان نامه

اظهارات عملگرایان مؤید آن است که بستر مجازی فرهنگی اجتماعی امروز جوانان تا حد زیادی آنان را به هویت یابی و تعریف خود بر اساس مقتضیات دنیای جدید رهنمون می شود. فیس بوک فضایی را دراختیار کاربران جوان قرار داده است که در مورد خودشان حرف بزنند یا خودشان را فارغ از الزامات یا هنجارهای محیطی با صراحت و شفافیت بازتعریف نمایند. ندا در اینباره می گوید:
«شاید بچه گانه یا عجیب به نظر بیاد ولی برا من صفحه داشتن تو شبکه های اجتماعی یه جور تمرین خود بودنم هست من تمام سوابق کاری، تحصیلیو چیزاییو که دوس داشتمو تو پروفایلم نوشتم همین باعث شد خیلیا حتی اطرافیان منو جدا از خونوادم بشناسن بارها از عمه هام که صفحمو می بینن شنیدم که فکر نمی کردن اینقدر تفاوت بین من و پدر و مادرم وجود داشته باشه. از این بابت خیلی راضیم چون قبلا بیشتر جاها منو به عنوان دختر دکتر (نام فامیل پدرش را می گوید) می شناختن اما حداقل تو شبکه من خودم هستم»
در دیدگاه آنها، عضویت و فعالیت در شبکه های اجتماعی مجازی علاقه و انگیزه اعضا برای تفکر و تعقل در محیط پیرامون، بازاندیشی، شناخت، پالایش دیدگاه ها و روش های و مقایسه زیست جهان ایرانی و غیرآن در حوزه های مختلف اجتماعی، قومی، تحصیلی، سیاسی، عاطفی بویژه جنسیتی را شامل می شود. هرچند ممکن است این شناخت به سبب مجازی بودن تطابق کاملی با واقعیت نداشته باشد اما آگاهی هایی را که اعضا نمی توانند از طریق نهادهای رسمی به دست آورند در اختیار آنان قرار می دهد. این آگاهی ها بویژه در زمینه شناخت دو جنس از یکدیگر در شبکه اجتماعی فیس بوک مشهود است. به نظر می رسد زنان با استفاده از این رسانه سعی در بیان تجربیات و عقاید خود دارند. زنان فمینیست با استفاده از صفحاتی مانند مرد= زن، مصائب یک جنیست، تجارب زنان، مطالعات زنان، آگاه نامه زنان، جنس دوم، سعی دارند تفکر برابری بین زن و مرد را به پیش ببرند. این صفحات در قالب پست و تکس های مختلف با استفاده از تصاویر و گرافیک و گاه فیلم هایی که به اشتراک می گذارند با فرهنگ مردسالار و نمودهای آن در جامعه به مقابله برخواسته اند. زنان با نگارش شعرها و یا پست های مختلف سعی می کنند خودشان را روایت کنند و فرصتی را که در فضای واقعی برای شناساندن خود به جنس مخالف ندارند ازطریق این فضا جبران کنند. به طور مثال «به دخترت نگو چه بپوشد، به پسرت بیاموز به زنان تجاوز نکند» در مقابله با این تفکر مردسالارنه است که قربانی تجاوز؛ خود با لباسی که پوشیده فرد متجاوز را به تجاوز واداشته است. در متن دیگری به زنان گفته می شود آنان هر سایزی که داشته باشند زیبایند که باز با تفکرات مردسالارانه و صنعت زیبایی که نتیجه سرمایه داری است و مدام از زنان می خواهد که اندام باربی وار داشته باشند تا مورد قبول مردان واقع شوند مبارزه کند. در این صفحات درباره تکیه زن بر خودش و شناخت خود، قابلیت ها و استعداد های او تاکید شده، رفتارهایی که باعث مرئی تر شدن زنان در جامعه می شود و زنان موفق ایرانی که در ایران یا خارج از ایران زندگی می کنند معرفی می شوند. مهری با اشاره به محتوای تاثیرگذار برخی از این صفحات می گوید:
«صفحات مربوط به زنان از صفحات دیگه جدی تر واقع گراترن یعنی بیشتر پستایی که گذاشته می شه تاثیرگذاره و برا خواننده مرد هم نسبت به خواسته های زنان شناخت ایجاد می کنه. مثلا تو صفحه مرد = زن در مورد حق زنان بر شهر و استفاده از شهر تو ساعتای پایانی روز با منع مردان از مزاحمت برای زنان صحبت می شه که خوب برا هر دو طرف مفیده یا شروط ضمن عقد که تو صفحه همسری یا صفحات مختلف دیگه بحث می شه ذهن آدما رو به مسائل باز می کنه»
گذشته از مسائل مدنی برخی فمینست ها با گذاشتن پست های کوتاه به زبانی قابل فهم سعی دارند تفکرات و عقاید خود را ترویج دهند. صفحاتی مانند «زنان هم حق ورود به استادیوم دارند» یادآوری کننده خواسته هایی هستند که زنان در جامعه ما ندارند یا می خواهند که داشته باشند. در این صفحه اخبار موفقیت های ورزشی زنان که کمتر در روزنامه ها منتشر می شود ذکر می شود. همچنین صفحاتی مانند زنان ورزشکار یا زنان موفق هم سعی دارند زنان را در این فضا مرئی کنند و قابلیت هایشان را نشان دهند. صفحاتی هم هستند که از زنان و مردان می خواهند درباره آزار جنسی خود بنویسند تا تابو بودن این مسائل مانعی در جهت رفع مشکل و چاره جویی برای آن نباشد. خاطره در اینباره می گوید:
« یه پارادوکسی تو جامعه ما هست که هم می خوایم مشکل نداشته باشیم هم نسبت به مسائل موجود بی تفاوتیم یعنی خودمونو به بی تفاوتی میزنیم مثلا دوست داریم مزاحمت خیابونی و جنسی نباشه اما نمی یایم دربارش فکر کنیم طبیعتا وقتی بهش پرداخته نمیشه راهکاری هم براش نیس آموزشی هم داده نمیشه به نظرم این مسائل خاص زنا یا مردا نیست باید هر دو طرف دربارش صحبت کنن صفحات این تیپی تو فیس بوک هر چند که در حد بازگویی مسائله ولی همینم شناخت می ده و شروع خوبیه »
اما ملاحظه نظرات برخی کاربران مرد در خصوص کاربران زنی که با به اشتراک گذاشتن تجربیات زنانه خود منجمله سندروم پیش از قاعدگی و افسردگی زنان دراین مدت و باقی مسائلی که بواسطه خصوصیات فیزیولوژیک دست به گریبان زنان است نشانگر آن است که حتی صفحاتی که با رویکردی پزشکی به بیماری های زنان مانند سرطان های زنانه و دیگر بیماری هایی که خاص زنان هستند می پردازند گاهی با عدم استقبال روبرو می شوند و این امر نشان می دهد تا چه اندازه تابوها در مورد بدن زن در جامعه ما قوی است. حمید می گوید:
«ما ایرانیا همه چیزو با هم قاطی می کنیم مثلا مسکنی که برا پرکردن دندون به طرف دادنو میاد برا مشکل بی خوابی به یکی دیگه توصیه می کنه یعنی ادمین این صفحات اصلا متخصص نیستن بیشترم خانوما عضو این صفحه هان و به مدل درددل کردن چنان از بیماری هاشون حرف نوشتن که انگار تو بیمارستان تحت نظر پزشکن بدتون نیاد ولی من خیلی از این صفحاتو دیدم این حرفی که به شما گفتمو اونجام نوشتم»
به نظر می رسد این فضا در عین این که می تواند خواسته های متفاوت کاربران جوان را مرئی تر کند و اجازه دهد خودشان و عقایدشان را به دیگران نشان دهند مشکلات و مصائب آنان را نیز مشخص تر می سازد.
عدم تأیید حضور در چرخه اطلاعات
با اینکه گزاره های استخراج شده از مصاحبه ها شبکه های اجتماعی مجازی را بستری برای حضور در چرخه اطلاعات معرفی می نمایند اما تایید این دلالت به طور کلی قابل پذیرش نیست. چنانچه خاص گرایان و عملگرایان با تاکید بر استقلال عمل و گزینشگری در فضای شبکه های اجتماعی معتقدند اگرچه این فضا فرا منطقه ای و فراملی است اما تمایلات، نوع انتخاب و فعالیت اعضا می تواند آنرا کاملا محلی، گروهی یا خانوادگی نماید. مریم (2) می گوید:
« از نظر من چون آدما بیشتر با مسائل خونوادگی، شغلی و شهری سروکله می زنن همین مسائلم تو شبکه ادامه پیدا می کنه می خوام بگم کم پیش می یاد سوژه و موضوع جدید که عده زیادیو درگیر کنه کمه بیشتر همون جمع های دوستی ان که مجازی شدن من خیلی از کاربرا رو می شناسم که اومدن عضو شدن فقط برا اینکه ارتباطات میان گروهی شون بیشتر بشه و اصلنم به عضو شدن تو صفحات اجتماعی یا بین المللی تمایلی ندارن»
مهدی هم با اشاره به تنوع اطلاعات موجود در شبکه می گوید:
« مث یک جمعی که همه نشستن چند نفر راجع به فوتبال حرف می زنن، چند نفر درباره مسکن، خورد و خوراک، یه عده درباره وضع اقتصادی یا سیاست یه عده هم از حال دوست و آشنا می گن خوب قطعا همه این حرفا واسه من یا هر کس که تو اون جمع نشسته جذاب و جالب توجه نیست اما برای من شنونده این حسنو داره که مطلبیو که می خوام می شنوم یعنی تو شبکه می رم اون چیزیو که دوست دارم می خونم ممکنه با صد نفر حرف یا بیشتر ارتباط داشته باشم ولی کاری ندارم خیلی ها چیزهایی می گن که قبول ندارم من حرفمو می زنم و هر کس که بخواد می خونه یا کلیپا رو می بینه و می شنوه منم اون چیزهایی که می خوامو می شنوم در حالیکه تو جامعه خیلیا تصورشون اینه که عضویت تو شبکه یعنی اطلاع از همه چیز و همه کس»
بهنام هم با تأکید بر امکان مدیریت شخصی بر صفحه و محتوای آن محدوده ارتباطات و تبادل اطلاعات در شبکه های اجتماعی مجازی را منوط به اعمال سلیقه فردی می داند:
اگه از مواجه اتفاقی صرف نظر کنیم بقیه موارد به خود آدم برمی گرده حتی اون چیزایی که شیر می شه هم به هر حال می تونی نبینیش، نخونیش یه جور مدیریت شخصی روشه مث این می مونه که تعریف بازی قرمز و آبیو از طرفدارای هر کدوم از این دو تا تیم بشنوی خوب قرمزه که تو صفحه آبی عضو نیس پس اطلاعاتیو که می خوای هر طور که دوست داری می شنوی هرکس کار خودشو می کنه و صفحه خودشو مدیریت می کنه من از اون چیزی که نمی خوام رد می شم ولو اینکه ده دفعه هم برام شیر بشه درسته خیلی راحت می تونی اون چیزی که می خوایو به دست بیاری که تو دنیای واقعی خیلی کم اتفاق می افته ولی اینجورم نیست که مثلا چون فلان مطلب یا فیلم تو شبکه می چرخه پس لابد همه خبر دارنو همه دیدنش »
عدم تأیید فتنه انگیز و برانداز بودن
از اظهارات مصاحبه شوندگان چنین احساس می شود که جوانان از اینکه در بیشتر محافل امنیتی و رسانه ای کشور تنها کارکرد شبکه های اجتماعی نقد فضای سیاسی و اجتماعی تلقی می شود رضایت ندارند و بخصوص از اینکه جامعه چنین تصوری از فعالیت شبکه ای آنان دارد احساس ناخرسندی می نمایند. این کاربران، دولت را مهم ترین مسبب تزریق این نگاه در جامعه می دانند. صادق گرفته و گله کنان می گوید:
«از بس این نیروی انتظامیو و روزنامه ها و اعوان و انصار نشستنو هر چی فتنه و توطئه گری بود گردن شبکه های اجتماعی انداختن پاک اینترنتم بد نام کردن. هنوز که هنوزه من هر وقت تو اینترنتم اصلن دارم ایمیل چک می کنما پدرم شرطی شده می بینه فوری وایمیسه نصیحت کردن»
درواقع اظهارات مصاحبه شوندگان مؤید آن است که آنچه در افق های سیاسی، انتقادی و نیز اعتراضی این شبکه ها بویژه فیس بوک دیده می شود به نحوی نیاز به ارتباط همگانی، گرایش به بروز تنوع علایق و سلایق فکری و عملی را در متن زندگی افراد و در سایه توجه به مسائل اجتماعی بویژه انتخابات و رقابت های انتخاباتی سازماندهی می کند. امین تفوق میزان تبادل هر نوع اطلاعات بر دیگر انواع خبر منتشر شده در شبکه های اجتماعی مجازی را معطوف به شرایط زمانی و ماهیت جریان اخبار در فضای واقعی می داند:
« بلاخره وقتی یه عده آدم جایی جم می شن سوژه ها و اطلاعات جدیده که نقل بحثا می شه و عامل اصلی ارتباط آدما با همدیگه می شه حالا این سوژه می تونه از فیلم برتر جشنواره کن در بیاد یا از اختلاس سه هزار میلیاردی یا سوتی های بازیکنان فوتبال یا صحبت درباره کاندیداهای انتخاباتی هر چی کاملا بسته به اینه که تو جامعه چی الان مسئله شده اگه ورزشه اهم لینکای شبکه ها هم ورزشه اگه فصل تبلیغات انتخاباتیه همش می شه همینطور چیزای دیگه حالا من خیلی اطلاعات علمی ندارم ولی فکر نمی کنم شیر کردن اطلاعات تو شبکه حرکت به حساب بیاد حالا باز نقدی از خودت داشته باشی آره اما در حد توزیع اطلاعیه، ویژه نامه یا ع

مطلب مشابه :  اهداف اختصاصی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید