رشته حقوق

شبکه های اجتماعی مجازی

دانلود پایان نامه

تأیید لذت جویی و فراغت
اهمیت روزافزون مقوله فراغت در زندگی مدرن از یک سو و نتایج تحقیقات دهه اخیر در خصوص استفاده از اینترنت از سوی دیگر بیانگر آن است که مصرف اینترنت به منزله یک رفتار فراغتی جدید در راستای کسب لذت و آرامش به مجموعه رفتارهای فراغتی جوانان افزوده شده است. مطابق یافته های تحقیق حاضر در ذهن و دریافت کاربران خاص گرا بخش زیادی از مطلوبیت فراغتی شبکه های اجتماعی مجازی به اعمال انتخاب فردی در کنار جمع و نیز عدم تاثیر زمان و مکان بر آن و مهم تر از همه حمایت و تأیید والدین معطوف می شود. این نکته بویژه در خانواده هایی که پدر و مادر مسن بوده یا با فناوری های جدید آشنایی ندارند بوضوح قابل درک است. اظهارات علی رضا گویای آن است که والدین از اینکه فراغت مجازی می تواند در متن شرایط اجتماعی و فرهنگی و در پیوند مستقیم با فراغت واقعی شکل بگیرد بی اطلاعند:
« من حتی 3-4 ساعتی ام که باشگاه می رفتم پدر مادرم خیلی خوششون نمی اومد مدام می گفتن اونجا قرص مرص نخوری، سیگار تعارفت نکنن، مربی کیه؟ چرا اینقد زیاد می ری؟ و هزار جور سوال دیگه اما اگه شب تا صب تو فیس بوک باشم چون می دونن خونه ام و کثلا جلوی چشمشون هیچی نمی گن »
این کاربران معتقد بودند به جهت آنکه فراغت مورد نظر آنان در فضای واقعی با محدودیت هایی روبروست الگوی عام گذران اوقات فراغت آنان در شبکه های اجتماعی تعریف می شود. امین نیز با اشاره به ضرورت برنامه ریزی زمانی، وجود شرایط، امکانات خاص و دوستان جهت پرداختن به فعالیت های فراغتی خاص مانند بیلیارد، شنا و کوهنوردی بر فعالیت در شبکه های اجتماعی مجازی به واسطه ویژگی های چندرسانه ای جذاب به عنوان یک گزینه فراغتی مناسب صحه می گذارد:
«شما فک کن وقتی با تلفن حرف می زنی فقط یه عمل انجام می دی وقتی با یه دوست می ری سونا هم صحبت کردنه هم شنا اگه یه مسیرو رانندگی کنی هم منظره می بینی هم رادیو ضبط گوش می دی هم با بقیه صحبت می کنی حتی ممکنه پشت فرمون بخوری، اگه بخوام مقایسه کنم عضویت تو شبکه شبیه رانندگیه اونم با گزینه های خیلی بیشتر یعنی شما وقت زیادی ازت گرفته نشده علاوه بر دیدن دوستات به علاقه های دیگه هم می رسی ضمن اینکه تو خونه یا محل کارت نشستی البته همه اینا مال وقتیه که بخوای وقتتو بگذرونی نه مال وقتی که هوس یه مهمونیه دورهمیو کردی که حال و هوای خودشو داره»
تأیید حضور در چرخه اطلاعات
در نگاه کنشگران تحول گرا، داشتن صفحه و فعالیت در شبکه های اجتماعی مجازی بیانگر حضور در چرخه اطلاعات است. داده ها نشان می دهند با وجود منابع اطلاعاتی گسترده از جمله شبکه های ماهواره ای، تلویزیونی و اینترنت، شبکه های اجتماعی مجازی به بهترین وجه نظر مک لوهان را در خصوص تداوم بخشی رسانه ها به حواس بشری را تامین می نمایند. در این راستا فرایند دریافت، تولید و تبادل بلافصل اطلاعات روزآمد ( فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) با تنوع شکلی (متنی، صوتی و تصویری) پویایی و حضور را بین اعضای شبکه های اجتماعی مجازی جاری و ساری می سازد. مهبد ضمن مقایسه ارسال خبرها و تصاویر دو رویداد زلزله های بم و هائیتی می گوید:
« ژانویه 2010 یادتونه! اینقد که همون پیامای کوتاهو و تصاویر کاربرای یوتوبو و توییتر مردم دنیا رو متوجه هائیتی کرد. خیلیا تأیید کردن که گسترش عملیات نجات و جمع آوری اون همه کمک جهانی بخش زیادیش به دلیل تحرک کاربرای شبکه ها بود اما زلزله بم اصلا این شرایطو نداشت با اینکه علی القاعده بم به خاطر شهرت تاریخیش انتظار می رفت برد خود رویداد و عملیات نجاتش تعداد زیادتریو درگیر کنه»
حامد نیز با اشاره به اینکه به اشتراک گذاری اطلاعات در شبکه های اجتماعی مجازی اثربخشی چرخه اطلاعات و پویایی کاربران را سبب می شود معتقد است این شبکه های اجتماعی مجازی نگاه گذشته افراد به رسانه ها را تغییر داد و شبکه ها در فرایند تغذیه اطلاعاتی کاربران از دیگر منابع اطلاعاتی موفق تر از دیگر رسانه ها عمل می کنند:
« داداشم جولای 2009 برا شرکت تو یه سمینار در مکزیکوسیتی بلیط هواپیما رزرو کرده بود اونموقع بیماری آنفولانزای خوکی تو این شهرم پخش شده بود. سایت کنفرانس نوشته بود این بیماری مهمونای کنفرانسو تهدید نمی کند ولی درباره حواشی قضیه و نفوذ یا شیوع بیماری تو این شهر اطلاعاتی نداده بود اما تو شبکه های اجتماعی کاملا این مسئله مطرح بود و افراد از سراسر دنیا اظهار نظر می کردن داداشم از نوشته های اعضا، اطلاعات خوبی درباره اون بیماریو نحوه سرایتشو وضعیت پزشکی درمانی مکزیکوسیتی به دست آوردمو فهمید که بیخطر نیستو کنسل کرد. منظورم اینه که اون اطلاعات از هیچ کانال دیگه یی قابل دسترسی نبود می خوام بگم پیگیری یه موضوع تو شبکه های اجتماعی برخلاف وقتی پای ماهواره یا تلویزیون می شینی از بقیه چیز یاد می گیری »
آنها بر این باورند که پدیداری شبکه های اجتماعی مجازی پس از شبکه های اجتماعی انسان ها در دنیای واقعی، جدا از اینکه نمودی از ذات اجتماعی انسان ها برای ارتباط و تعامل با یکدیگر است در زندگی روزمره جنبه های گسترده ای از سرایت ایده، تبادل و گردش اطلاعات، همراهی و اشتراک آرا و اندیشه ها مد نظر قرار داده و موجب امتداد مباحث، حساسیت حمایت شرکت در رویدادها می شوند. صادق معتقد است:
ببینیدکارایی شبکه های اجتماعی زمین تا آسمون با موبایل فرق داره ها ولی می خوام بگم همون طور که یه باره استفاده از موبایل تو اطلاع رسانی گروهای دوستی تحول ایجاد کرد شبکه های اجتماعی هم تو این زمینه کمک بزرگی برا آدمای عادی مث من و شما هستن اینکه آدما درباره خودشون و مسائل اطرافشون با هم حرف بزنن البته هر آدمی در سطح خودش به بقیه اطلاعات می ده یکی می نویسه امروز نیمروم سوخت یکی از دعواهای خیابونی یا شلوغی صف شیر عکس می فرسته بهر حال شما که دارین رو این شبکه ها تحقیق می کنین در نظر داشته باشین صف اتوبوس یا ترافیک تهران ممکنه برا یه شهرستانی جالب باشه و بیاد اظهار نظر کنه برا اینه که صفحاتی مث مملکته که داریم یا فرهنگه که داریم اینقد گل کرده حالا هر چی موضوعا عمومی تر باشه چرخش اطلاعات قشنگ ترو مفید تره مث صفحات خواننده ها، هنرپیشه ها و ورزشکارای معروف دنیا یا صفحاتی که در مخالفت با طالبان و وال استریت ایجاد شدن»
تأیید همراهی با فرهنگ جهانی
اظهارات کاربران عام گرا، اهمیت و تاثیرگذاری فعالیت در شبکه های اجتماعی مطرح در دنیای وب را بویژه از جنبه ایجاد علایق مشترک و افزایش آگاهی های برون مرزی کاربران به صورت آشکار تأیید می نماید. عام گرایان باور دارند که تغییر و تحول علایق و اشتراک در فرهنگ بشری خصلت جهان امروز است و تجربه این واقعیت تا حد زیادی از رهگذر همگام بودن با فرایندهای زندگی مدرن امروز مانند رسانه ای شدن امکان پذیر است. از داده های تحقیق چنین استنباط می شود که معرفی و ترویج آداب، رسوم و سنت های دیگر ملل در سایه تعاملات شبکه ای صورت می پذیرد و تمایل به همنوایی با عناصر فرهنگی سایر ملل و سهیم شدن در مشترکات فرهنگ بشری از این طریق بیش از ابراز تمایز است. گفته های راحله گویای این مطلب است:
« حدودا سه سال پیش بود و اواخر پاییز با چند تا دوست خارجیم خیلی ارتباط داشتم بیست روزی تا اول ژانویه فرصت بود از محتوای پستاشون و مطالبی که شیر می کردن فهمیدم که اونام مراسم سال نو رو تو خونه هاشون دارن و براش تدارک می بینن زمانش که نزدیک تر شد صحبتا بیشتر شد. هیجان خرید درخت کریسمس، عکساش قبل و بعد تزئینش، کادوها، شیرینی، غذای اونشب، حکایت بابا نوئل، برنامه های تفریحی سال نوشون برا من جذاب بود حتی فیلمایی که از برنامه های کنسرتا و کارناوالای خیابونی می ذاشتن این فیلما رو قبلن تو ماهواره هم زیاد دیده بودم اما می تونم بگم تو صفحات این دوستام خیلی ملموس و از نزدیک مواجه شدم. به من این احساسو داد که زمستونم به اندازه بهار قشنگه و هیچ اشکالیم نداره که مام کریسمسو جشن بگیریم از اون سال من مث نوروز کریسمسم جدی می گیرم. برا خونم درخت و کیک می گیرم، تزیین می کنم برا بچه هامم کادویی هم خاطره انگیز و لذت بخشه هم بچه ها یاد می گیرن که کریسمس و نوروز مال همه آدماس»
می توان گفت در نگاه و کنش غالب عام گرایان، ضمن تعاملات شبکه ای، عناصر فرهنگی جهانی مبتنی بر اشتراکات انسانی و صرف نظر از تعلق به جغرافیای مشخص عرضه و تأیید می شود. بویژه کاربران طبقات متوسط و بالا این فرایند کسب معانی و اطلاعات دیگر فرهنگهای قومی، محلی و بین المللی، تبادل، آمیزش و انطباق مفاهیم را بیش از هر چیز متاثر از زمینه مشترک عواطف و احساسات بشری تلقی می کنند. به عنوان مثال شبنم معتقد است:
« خیلی از مناسبتای جهانی برای کاربرای ایرانی فقط تو شبکه های اجتماعی جدیه و بیرون خبری نیست درسته هر کشوری نمادهایی مختص خودشو داره ولی چون تو این دنیا زندگی می کنیم من معتقدم یه چیزایی که به شور و احساس بشر برمی گرده اگه بین همه ملت ها مشترک و یکسان باشه به دوستی و صلح بیشتر کمک می کنه مثلا تو جامعه ما که روز تولد حضرت زهرا رو روز زن نامگذاری کردیمو جشن می گیریم اگه روز 8 مارسو هم مطابق نامگذاری بین المللی به عنوان روز جهانی زن به رسمیت بشناسیم یه جور تعادله وگرنه همین حالت تفاوت ما و دنیا پررنگ تر می شه»
در این رابطه رامین نیز با اشاره به لزوم تکامل ساختارهای فرهنگی معتقد است از برخی الگوها، روابط، و فرهنگ غیر بومی برداشت های ناقص صورت گرفته است. به نظر او فضای شبکه های اجتماعی در ترویج و گسترش این رفتارها تاثیرگذار است و لذا رفتار اجتماعی افراد عضو و غیر عضو شبکه های اجتماعی مجازی متفاوت است:
« اینکه با دنیا حرکت کنی جذابیت داره عضویت تو شبکه های اجتماعی این حرکتو آسون می کنه مثلن الان که داریم صحبت می کنیم ده روزی تا ولنتاین مونده اما تو شبکه های اجتماعی شروع شده در حالیکه تو جامعه خیلیا نمی دونن چیه خیلیام بد می دونن اما تو شبکه به عنوان یه آئیین استاندارد جهانی پذیرفته شده. همه برا هم متن تبریک و تصویر گل شیر می کنن من یاد یکی از استادام تو دانشگاه می افتم با اینکه آلمان درس خونده بود عاشق آداب و رسوم ایرانی بود اما اعتقاد داشت رسوم غربیم ریشه انسانی داره و ارزشمنده که می بایس شناخته بشن»
خود آگاهی
بهره مندی جوانان از شبکه های اجتماعی مجازی به عنوان یکی از جدید ترین فناوری های روز یکی از ابعاد تعریف جوان امروزی را شکل می دهد و مشغولیت آنان در این فضا از تعلق به گروه نسلی جدید و ترجیحات ارزشی، نگرشی و کنشی ای حکایت دارد که هویت جوان امروز را در خانواده و اجتماع متجلی می نمایند. عملگرایان به کسب مهارت و اشراف به فناوری های نوین منجمله فعالیت در شبکه های اجتماعی به عنوان یک رشته امکانات محض در کنار تواناسازی شخصی به دنبال مشخص نمودن خویش از دیگران و برای اثبات هویت مدرن در جامعه معتقد بودند. علی(3) با تأکید بر لزوم مجهز شدن به دانش روز می گوید:
« تو هر شرایطی یه سری مهارتا تو جامعه نیازه یعنی جامعه به افرادی که اون قابلیتا رو داشته باشن احترام می ذاره همیشه همین طور بوده مثلا پدر من تعریف می کنه که پدرش چون فقط سواد خوندن نوشتن داشته خیلی مورد احترام اهل روستا بوده الان خودش با من همین رفتارو داره یعنی هر وقت صحبت چیزای جدید مث ثبت نام تو سایتای مختلف برا یارانه ها، کارت سوخت، پرداخت اینترنتی قبوض و امثالهم می شه فوری می گه ما که از این چیزا سر در نمی یاریم علی باید انجام بده یا مادرم پوکی استخوان شدید داره و همه کارای بیرونشو خواهر و برادر بزرگترم که ازدواج کردن انجام می دن کلاً من همیشه براش تتقاری لوسی بودم که خامه و کاری ازش برنمیآد، نیاز داره که همه جوره حمایت یا بهتر بگم مراقبش باشن اما از 3 سال پیش که من بواسطه مهارتای روز 4 تا کار کوچیک که نمی توننو براشون انجام می دم، عکسای خواهرم اینا رو که امریکا هستن رو فیس بوک نشون می دم یا اسکایپو ردیف می کنم تا صحبت کنن دید نسبت به من عوض شده و خیلی قبولم دارن.»
در واقع با اینکه متخصصین ارتباطات معتقدند دنیای جدید در سایه ارتباطات و تعاملات ساخته می شود اما این ارتباطات با ارتباطات سنتی که عموما هویت کاربر با تأسی از خانواده و سایر نهادهای سنتی شکل می گیرد متفاوت است. نهاد خانواده اگر چه مقدس و دارای کارکردهای فراوان در جوامع امروز است اما چون تنوع فرهنگی و حوزه علایق افراد بسیار فراتر از خانواده ها رفته است نیازهای جدید را در انسان امروز پدید آورده است که پاسخگویی به این نیازها در قالب هایی غیر از خانواده صورت می گیرد. شبکه های اجتماعی مجازی یکی از این فضاهاست. مهدیه تفاوت معنا دار در نگرش به خود و دیگران در قبل و بعد از فعالیت در شبکه اجتماعی مورد علاقه اش را چنین توصیف می کند:
«من هر چیزیو به راحتی قبول نمی کنم درباره همه چیز از بقیه سوال می کنمو بعد دوباره فکر می کنم به همین دلیل یکنواختی و یک صدایی بودن محیط خونه و محل کار منو اذیت می کرد چون همیشه همه چیز یه جواب داشت و من قانع نمی شدم ولی الان ناراحت نمی شم چون پذیرفتم که قرار نیست خونواده برا همه سوالا و نیازای من جواب داشته باشه براهمین یه وقتایی که یه پست دوهزارتا کامنت دنبالش می آد شاید باورتون نشه من همه رو می خونم چون کمک می کنه راحت تر فکر کنم و راحت تر تغییر ایده بدم مث این می مونه که الان با این همه تنوع جنس و مارک شما بخوای یه وسیله خونه بخری احتمالش کمه مارک مورد نظرتو امکاناتشو بدونی پس راهی بهتر از این نیست که بری بازار انواع مدلا رو ببینیو تصمیم بگیری. اما رفتار قبلی من برعکس بود یعنی تو خونه یا دو تا دوست می پرسیدم بد می رفتم مغازه سر خیابون از بین سه مدل جنسی که داشت یکیو برمی داشتم الان ممکنه با اطرافیان اختلاف نظر پیدا کنم ولی از اینکه خودم به نتیجه رسیدم حس خوبی دارم»

مطلب مشابه :  قراردادهای مشارکت در تولید

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید