رشته حقوق

شبکه های اجتماعی مجازی

دانلود پایان نامه

سالومه نیز با اشاره به انتشار زمان اکران تأترها و برنامه سینماها در صفحات تخصصی جامعه سینما در کنار امکان رصد کردن منظم محصولات، رویدادها و تحولات فرهنگی توسط اعضا را از جمله انگیزه های فعالیت شبکه ای خود برمی شمرد:
« حوزه فیلم همیشه برا من مهم بوده اما چون حالت سرگرمی بوده و مستقیم درگیرش نبودم از تحولاتش عقب بودم درحالیکه اطلاع رسانی تو شبکه باعث می شه همین علاقه ها سیستماتیک و بی دردسر دنبال بشن مث این می مونه که به جای نگهبان دم ساختمون دوربین باشه … »
عملگرایان: برای گروه نسبتاً محدودی از کاربران که از نظر کنشگری شبکه ای رویکردی آگاهانه، خودگزین و عقلانی را در پیش گرفته اند عنوان عملگرا انتخاب شده است. فعالیت شبکه ای (معاشرت پذیری) آنها بسته به شرایط، صورتی تفریحی و تفننی یا جدی و هدفمند می یابد. رفتار کاربران این گروه نه مانند خاص گرایان سنتی بر اساس هنجارهای خانوادگی تداوم می یابد نه مانند کاربران بروز متأثر از مد روز می باشد. کنشگری آنان مبتنی بر بینش فردی، برداشت ها، اندیشه و محاسبات شخصی بدون لحاظ نمودن اصول خانوادگی، خاستگاه مذهبی یا سنتی در فضای واقعی بوده و بنا به شرایط نسبت به چگونگی و محدوده فعالیت خود در شبکه تصمیم می گیرند. آنها معمولا با بزرگترها دارای اختلاف نظر می باشند همچنین از برخی قوانین عرفی و اجتماعی خوانش های متفاوتی دارند اما برای تداوم راحتی و عدم ایجاد تعارض در فضای واقعی اقدام به اعمال خلاقیت هایی می نمایند تا ضمن صورت دادن کنشگری مورد نظر خود، ابراز خود واقعی یا غیر واقعی، کمترین اصطکاک را با محیط پیرامون داشته باشند. هرچند به جهت واقع گرایی و پویایی فکری این گروه، معاشرت پذیری آنان بعضاً با سنت شکنی همراه می شود. مهدیه دراینباره می گوید:
«گاه شرایط خونوادگی، کاری و کلن نظارتهای موجود میتونه باعث نقش بازی کردنه افراد بشه. اما معمولا تو شبکه ها افراد خودشونو ارائه میکنن. شبکه های مجازی این امکانو به آدما می دن که چیزی باشن که هستند و یا دوست دارن نه اونچه دیگران ازشون توقع دارن من تو فیس بوک دنبال آدمای عجیب و غریب یا کسایی که کاملا شبیه خودم باشن نمی گردم. شاید بتونم انسانهایی با افکار شبیه خودم با افکار متناسب با خودم پیدا کنم اما دنبال این نیستم که مرشدی پیدا بشه و به من برداشت خاصی از زندگی و زندگی حقیقیو نشون بده بیشتر دنبال اینم که بتونم خودم با اطلاعاتی که به دست می یارم دقیق تر، محکم تر و راحت ترتصمیم بگیرم».
این افراد در فضای شبکه ارتباط گرانی جدی، مستقل و موفق هستند. در فرایند معاشرت پذیری آنها برای ارسال درخواست های دوستی پیشقدم می شوند، نظرات موافق و مخالف می دهند، در جمع دوستان شبکه ای خود نه تنها عضو منفعلی نیستند بلکه پردازش شخصیت، ارائه مطلوب و تاثیرگذاری نیز از خود داشته اند که به احساس رضایت و شادی خود و هم دوستانشان منجر شده است. به تعبیر خاطره:
« چون فضا مجازیه من این احساسو دارم که ارتباط راحت تره، تجربه کنی به این نتیجه می رسی که راحت تر می تونی خودتو بیان کنی. خیلیا با ارتباط حضوری مشکل دارنو شاید نتونن راحت صحبت کنن، ارتباط برقرار کنن و خودشونو نشون بدن ولی تو فیسبوک خیالت راحته اونجور که دلت می خواد هستی حرفهایی که دلت می خوادو می زنی نگران نیستی بعضیا خجالتی ان. یکی از دوستام که تو ارتباط حضوری کم حرفو گوشه گیر بود تو فیس بوک هر دقیقه واسه اینو اون کامنت می گذاشت، جواب می دادو لایک می زد و یه آدم خیلی فعال بود. و شخصیت واقعییه اون آدمو ما تو فیس بوک دیدیم. اون چیزی که رو در رو دیدیم با اون چیزی که تو فیس بوک بود زمین تا آسمون فرق داشت»
تجربه بهنام نیز گویای این مطلب است که در بین کاربران عملگرا استفاده از روابط شبکه ای جهت غلبه بر مشکلات و پیامدهای احتمالی ارتباطات رودررو صرفا مختص زنان نیست،:
« تو ارتباط رودررو ممکنه روت نشه خیلی چیزا رو بگی، احساساتتو بروز بدی، اما تو شبکه امکانات و کاراکترهای مختلف نوشتاری به کمکت میان و سنگینی فضا رو کم می کنن. خود من کسیو دوست داشتم رودررو نمی تونستم چیزی بگم اما تو شبکه اصلا این مشکل رو نداشته و ندارم»
از سوی دیگر تدقیق در معاشرت پذیری عملگرایان نشان از تشابه یافته های این تحقیق با نتایج دیگر مطالعات بین المللی دارد. تا پیش از پیدایش و گسترش شبکه های اجتماعی مجازی، پژوهش های متعددی در باب اینترنت بیشتر از ابعاد مثبت آن با قاطعیت از آثار منفی کاربرد اینترنت در روابط اجتماعی سخن می گفتند اما به تدریج با ظهور انواع اجتماعات مجازی و امکان تجربه فعالیت های جمعی در فضای مجازی، تحقیقات قابل تاملی همچون مطالعه کراوت و همکارانش(2002) که بر آثار مثبت فضای مجازی بر احساس رفاه روانی و توسعه ارتباطات فردی تاکید می کند و یافته های پژوهش لی و کیو (2009) که بر نقش مثبت فضای مجازی در توسعه روابط دوستانه و تاثیر خنثای آن بر تعامل کاربران با اعضای خانواده صحه می گذارد و بسیاری موارد دیگر دیدگاه های منفی گرایانه صرف تا حد زیادی رنگ باخت. در روایت پاسخگویان این پژوهش، معاشرت در فضای شبکه، تجربه فراغتی مشترک، لذت بخش و سازگار با گرایشات و خواست های جوانان است که آن در کنار فعالیت های روزمره شان دنبال می نمایند. همچنین هستند کاربرانی که به جهت تنهایی یا فقدان دیگر گزینه های فراغتی و تنش زدا به منظور تنفس روحی، تغییر روحیه، کسب شادی، رفع خستگی و عصبانیت ناشی از مسائل روزمره در شبکه حضور می یابند این افراد معمولا شاغل بوده، زمان آزاد کمی دارند و بیشتر تعاملات اجتماعی شان نیز منوط به محیط کار است. حضور در شبکه باعث نشاط و شادی این کاربران شده و برای لحظاتی چند، آنها را از اضطراب ها و تنش های محیطی آزاد ساخته و به عنوان منبع تجدید انرژی و تفنن چندباره در روز مورد استفاده قرار می گیرد. خاطره، کارکرد تفننی فیس بوک ضمن کارش را چنین تشریح می کند:
«چون ساعات زیادیو سر کار هستم کار مجبوره تفریحمم باشه، برا همین سر کار صفحه فیس بوکم بازه هر از گاهی چک می کنم یا می رم تو صفحات بقیه می گردم، یه جور آنتراک ضمن کاره که اگه نباشه محیط کار غیر قابل تحمله قبلا تفریح سرکار من وب گردی و خوندن وبلاگا بود اما الان بهتره، کلن بخوام دوستامو ببینم اونجا می بینم. به جای اس ام اس زدن هر کی باهام کار داشته باشه برام اونجا پیام می ده یا چت می کنیم حتی بعضی از همکارامم موارد کاریو تو چت فیس بوک می گن ».
از سوی دیگر احسان با اظهار عدم رضایت از فضاهای فرهنگی جامعه جهت برقراری ارتباط سالم بین دو جنس، از تصمیم قاطعانه اش بعد از روابط شبکه ای سخن می گوید:
« به خاطر شرایط اجتماعی و فرهنگیمون امکان ارتباطات رو در رو ساده و سالم دو جنس کمه و ارتباط راحت و به نسبه سالمیو بیرون نمی بینین در حالیکه تو شبکه این ارتباط ساده براحتی و تحت کنترل کامل طرفین شکل می گیره من همکاراییو دورادور آشنایی داشتم ولی بعد از ارتباط تو شبکه واقعا می خوام که این رابطه ادامه داشته باشه »
همچنان که پیشتر گفته شد علی رغم تفاوت های فردی، پیشینه خانوادگی و درجه مذهبی بودن عملگرایان بازاندیشی در افکار و مراتب رایج در فضای واقعی، تلاش در راستای نیل به نظر شخصی و اعمال تشخیص فردی در فضای شبکه در بین اعضای این گروه شایع است. از گفته های مصاحبه شوندگان چنین استنباط می شود که تحصیلات دانشگاهی و اشتغال در استقلال رأی آنان از اهمیت خاصی برخوردار است. پسران جوان این گروه عدم راهیابی به جمع های مردانه خانوادگی، کمبود فضاهای خاص برای تخلیه هیجانی احساسی جوانان و جدی گرفته نشدن، اختلاف سلیقه بین جوانان و والدین، به حساب نیامدن و مورد توجه واقع نشدن بواسطه بزرگترها را دلیلی برای جذابیت فوق العاده شکل گیری گفتمان های خاص جوانان در شبکه های اجتماعی ذکر می کنند حامد می گوید:
« من از زمانی که دانشگاه رفتم ذهنیتم نسبت به خیلی چیزا عوض شده و با اطرافیان اختلاف نظر زیاد دارم بخصوص تو انتخاب دوستام اصراری ندارم که باهاشون در بیفتم ولی یه جایی باید خود بودن شروع بشه برا همین بیشترین کاربردی که فیس بوک برای من داشته ارتباط با آدماییه که خودم می پسندم همینطور گفتن و رد و بدل کردنه حرفا و صحبتایی که جایی برای مطرح کردنشان نیست. تایید شدن توسط دوستان خیلی جذابیت داره نظر دادن و لایک کردنشون همین طور حالا پدر مادرا هر جور که می خوان فکر کنن بکنن»
تمایلات فردگرایانه عملگرایان دیده بانی آنان را نیز تا حد زیادی از دیگر کاربران متمایز می سازد. دیده بانی این گروه محدوده گسترده و درعین حال مشخصی را در برمی گیرد و برخلاف دیده بانی خاص گرایان تا حدی ابعاد اجتماعی می یابد اما ایده ها و خواسته های آنان روشن و مبتنی بر اندیشه قبلی و نیازی است که احساس نموده اند. به زعم علی(3):
« آگاهی و شناخت از محیط یه فاکتور پیش برندس حالا از هر طریقی که به دست بیاد می خوام بگم حتی چرخیدن تو صفحات مختلفم می تونه مفید باشه من با همین الکی گشتنا کلی مطلب درباره جو دانشگاها دستم اومدو همین باعث شد تو انتخابام تغییراتی بدم و راضیم»
لذا به نظر می رسد آنها این جنبه از فعالیت شبکه ای شان را نیز همچون معاشرت پذیری به خوبی بر اساس خواسته هایشان مدیریت می کنند. حمید در این رابطه می گوید:
« هرکدوم از ماها یه حوزه کاری داریم و نهایتاً اطلاعاتمون محدود به همون بخشه حالا اینکه بتونی بی دردسر مسائل دیگرو همینطور فضاهای دیگه جامعه، ورزشو، کسب و کارشو، علمیشو، تفریحی شو زیر نظر داشته باشی و از نظرات دیگرانم با خبر باشی عقل می گه استفاده کن من تو کار خودم خیلی از فضای شبکه و صفحای تخصصی همکارام ایده گرفتم»
به طورکلی تنوع در اطلاعات و امکان انتشار نامحدود آن برای آنان پذیرفته شده است و رویه انعطاف پذیر آنان، اجازه جستجو، تولید و انتشار هرگونه اطلاعاتی را می دهد ضمن اینکه دخالت مستقیم دولت را نامناسب ارزیابی می کند. آنها نگاه مثبتی به فیلترینگ نداشته از اینرو بسیار باز و منعطف برخورد نموده و با هرگونه ممنوعیت در دسترسی ابراز مخالفت کرده و معتقدند دسترسی به اطلاعات و تولید آن باید آزاد باشد و افراد جامعه می بایست خود در خصوص استفاده یا عدم استفاده از اطلاعات تصمیم بگیرند. صحبت های مصاحبه شوندگان نشان می دهد تصمیم عملگرایان به دیده بانی تصمیمی برخاسته از تفکر و بررسی است چنانچه بهاره می گوید:
« من با مرور صفحات موسسات فرهنگی دیگه و بررسی توانمندی های انتشارات خودمون تو فیس بوک تصمیم گرفتم برا انتشارات صفحه ایجاد کنم. تو معرفی محصولات واقعا موفق بودیم طوریکه مدیر و هم مخاطبا از این بابت راضی ان».
احسان نیز با اشاره به حقوق فردی در تولید و انتشار و مصرف اطلاعات و اعمال قانون در ممنوعیت دسترسی به برخی شبکه های اجتماعی را نزول سطح دولت دانسته و معتقد است:
«به جز سایت های غیراخلاقی واقعا دلیلی برای فیلترینگ وجود نداره الان با وجود انواع فیلتر شکن دسترسی فقط کمی هزینه بره ولی غیرممکن نیست پس عملا اگه انتخاب به عهده خود کاربر گذاشته بشه خیلی مناسب تره هم حقوق افراد محترم شمرده می شه هم دولت سطحش حفظ می شه تو انتشار مطلبم همینه انتخابا متفاوته»
تحول گرا:
کاربران تحول گرا طیف محدودی از کاربران هستند که مسائل اجتماعی و سیاسی کشور را با علاقه و دلسوزی دنبال می کنند، به مسائل عمومی می پردازند، در خصوص آنها موضع می گیرند، به درجات مختلف، متفاوت از جریان مسلط در جامعه فکر و عمل می کنند، از مد پیروی نمی کنند و اشتراکشان در حساسیت جدی نسبت به مسائل بومی، تبعیض های جنسیتی، قومی، انتقاد از فضای فعلی جامعه و عدم پذیرش برخی هنجارها و الگوهای رایج جامعه است. تأثیرگذار بودن در جامعه را آرمان خود می دانند، از رهگذر توجه به نقصان ها، آسیب ها و پشتیبانی از حقوق شهروندان، زنان و کودکان، برقراری عدالت اجتماعی را پیگیری می کنند اما گرایشات مذهبی قوی در آنها کمتر دیده می شود. از مصرف کنندگان پر مصرف رسانه ها نیستند، به شبکه های تلویزیونی داخلی نیز به جز در موارد خاص چندان روی خوشی نشان نمی دهند و بویژه همواره نگران کنترل های نامحسوس از طریق اینترنت می باشند از اینرو معاشرت پذیری این افراد همچون خاص گرایان صرفاً محدود به آشنایی قبلی در فضای واقعی می باشد و از آنجا که حلقه دوستی شان عموماً متأثر از اشتراک در ایده ها و افق دید اجتماعی آنها است از ارتباط با افراد ناشناس گریزان هستند. گفته های مریم(1) گویای این مطلب است:

مطلب مشابه :  بررسی انواع تجاوز به حقوق مؤلفان

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید