سبز اندیشان امروز

سطح ایستابی

3-2-1-1-2- اندازهگیری هدایت هیدرولیک خاک به روش چاهک معکوس
هدف از انجام آزمایش تعیین هدایت هیدرولیک به روش چاهک معکوس (روش پورشه)، بدست آوردن این پارامتر در بالای سطح ایستابی در محل است.
در این روش همانند روش مستقیم چاهکی به عمق حدود 3 متر و قطر 10 – 7 سانتیمتر حفر میشود و در صورتی که جداره چاهک از لایههای خاک ریزشی تشکیل شده باشد نسبت به خارج نمودن خاکهای ریزش شده و قرار دادن لوله مشبک پلی اتیلن به منظور تثبیت جداره چاهک و انجام آزمایش اقدام میشود. پس از این مرحله خاک اطراف چاهک با ریختن مداوم آب به درون چاهک به حد اشباع رسانده میشود. سپس به عمق حدود 2 – 1 متر آب درون چاهک ریخته میشود و بلافاصله تغییرات و افت سطح آب درون چاهک اندازهگیری میشود.
اندازهگیریها با فواصل زمانی یک یا دو دقیقه و طول زمانی 30 الی 40 دقیقه با توجه به سرعت نفوذپذیری انجام میشود. فرمولی که برای محاسبه هدایت هیدرولیکی خاک به روش چاهک معکوس به کار میرود به صورت زیر است.
3-3
K: هدایت هیدرولیکی بر حسب سانتیمتر بر ثانیه
r: شعاع چاهک بر حسب سانتیمتر
t: زمان از شروع اندازهگیری افت سطح آب بر حسب ثانیه
h0: ارتفاع ستون آب در چاهک در زمان t0 شروع اندازهگیری بر حسب سانتیمتر
h: ارتفاع ستون آب در چاهک در زمان t بر حسب سانتیمتر که مقدار آن از رابطه h=D-H قابل محاسبه است.
D: عمق چاهک از سطح زمین (یا نسبت به سطح مبنا)
H: عمق آب در لحظه t از سطح زمین (یا سطح مبنا)
وقتی مقدار H و t در چند نوبت متوالی اندازهگیری شود با استفاده از آنها میتوان مقدار K را محاسبه نمود. بدین منظور با استفاده از کاغذ نیمه لگاریتمی نقاط نظیر مقادیر (h + r/2) روی محور قائم (لگاریتمی) و مقادیر t روی محور افقی (غیر لگاریتمی) پیاده میشود. در شرایطی که خاک اشباع شده باشد نقاط مزبور یک خط راست را نشان خواهد داد که شیب آن () از رابطه 4-3 به دست میآید.
3-4
مقدار K را از روابط 5-3 و 6-3 نیز به دست آورد.
3-5)
3-6)
شکل 3-5- ابعاد و پارامترهای اندازهگیری در روش چاهک معکوس
در مطالعه حاضر، اندازهگیری هدایت هیدرولیک در در 157 نقطه به روش چاهک (Ernst) و در 6 ایستگاه به روش پورشه انجام شده است. موقعیت مکانی نقاط مربوط به اندازهگیری هدایت هیدرولیکی به روشهای ارنست و پورشه در شکل 3-6 ارایه شده است.
شکل 3-6- موقعیت مکانی نقاط مربوط به اندازهگیری هدایت هیدرولیکی به روشهای ارنست و پورشه
3-2-1-2- پهنهبندی هدایت هیدرولیکی
برای پهنهبندی هدایت هیدرولیکی خاک، از دادههای مربوط به 163 نقطه اندازهگیری این مشخصه استفاده شده است. در گام اول نسبت به بررسی نرمال بودن توزیع مقادیر اندازهگیری شده اقدام شد. برای این کار از نرمافزار IBM SPSS Statistics 20 استفاده شد. در این قسمت با استفاده از آزمون کولموگوروف – اسمیرونوف (K-S) نرمال بودن توزیع دادهها بررسی شد. نتایج حاصل از بررسی ابتدایی چگونگی توزیع با استفاده از این آزمون در جدول 3-2 ارایه شده است. همانگونه که مشاهده میشود مقدار مشخصه معنیداری در این جدول کوچکتر از 05/0 شده است. این مقدار بیانگر عدم پیروی دادهها از توزیع نرمال است و برای ادامه باید به طریقی نسبت به نرمال نمودن دادهها برای میانیابی اقدام نمود.
جدول 3-2- نتایج بررسی نرمال بودن دادههای هدایت هیدرولیکی خاک با آزمون کولموگوروف– اسمیرونوف در نرمافزار SPSS
تعداد
163
میانگین