(Bruns, 2008)Source:
شکل5. رابطه تولید کننده و مصرف کننده محتوا در فضای وب 2
در همین راستا بی‌بی‌سی در حال کار بر روی یک «آرشیو خلّاق» است که به کاربران اجازه‌خواهد‌داد محتوای تلویزیونی قدیمی و آرشیوی را ببینند و از آن استفاده‌کنند. از اینرو بسیاری از صاحبنظران فکر‌می‌کنند ما در حال ورود به عصری هستیم که در آن خبر چیزی بیش از یک «مکالمه» است و این تغییر در نحوه درک افراد از اینکه چه‌کسی صلاحیت «گفتن» و «دانستن» را دارد می‌تواند چالش ایجادکند. درواقع از دید برخی صاحب‌نظران، تمایل روزافزون افراد به مشارکت در خلق و دستکاری اطلاعات و مصنوعات دیجیتالی یک مزیت مثبت عمده است. البته از سوی دیگر کسانی هستند که درباره اینکه این مشارکت ما را به کجا خواهد‌برد نگران هستند. به عنوان مثال دار. جان سیلی براون عضو شرکت «زیراکس» نسبت به از دست‌رفتن ساختار و استقلال یک روزنامه ویرایش‌پذیر به مثابه یک نهاد که در آن یک فرایند گزینش و بازتاب شکل عملی پیدا‌می‌کندابراز نگرانی می‌کند(Brown and Duguid,2000). چرا که یک روزنامه طراحی‌شده تیتر دارد، گزارش «بالای کادر» دارد و سردبیران اخبار را مبتنی بر فاکتورهای زیادی گزینش‌کرده‌اند اما اکنون تکلیف خبرهای مهم‌ چه می شود؟ همچنین هستند کسانی که نسبت به مقیاس درست مشارکت عملی در همه این فرایندها ابراز تردید می‌کنند. لذا وجود بیش از 10 میلیون وبلاگ در سرو‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یس بلاگر به عنوان یکی از میزبانان بزرگ وبلاگ، از دید فردی چون «چارلز مان» (2006)منفعلانه است چراکه او معتقد است: «بخش عمده‌ای از وبلاگ های غیرفعال در این میان می‌تواند دلیل موجهی برای ابراز تردید درباره رشد زیاد وبلاگ باشد»(Mann, 2006:12).
خرد جمعی، جمع محوری و فردمحوری جمعی: غالبا درتشریح مفهوم خرد جمعی در بستر وب از دو واژه جمع محوری و فرد محوری جمعی نیز به عنوان مفاهیم تکمیلی سخن رانده می‌‌‌شود. «خردجمعی» عنوان کتابی به قلم جیمز سوروویسکی به عنوان یکی از ستون‌نویسان مجله نیویورکر است. او در این کتاب سه بعد مختلف این مسأله را مطرح‌می‌کند که آنها را شناخت، همکوشی و همکاری می‌خواند و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان این موارد را به شکل مؤثرتری از طریق عملکرد گروهی منطبق با شرایط خاص حل‌و‌فصل کرد به نحوی که حتی از راه‌حل باهوش‌ترین عضو گروه هم مناسب‌تر باشد. در مجموع این کتاب تأثیر بسیار زیادی بر تفکر سبک وب 2 گذاشت و نویسندگان چندی ایده‌های او را با مشاهدات خود درباره وب و فعالیت‌های مبتنی بر اینترنت تطبیق‌داده‌اند(Anderson, 2006:16). ایده اصلی این است که با کنش مستقل اما جمعی، «جمع» احتمال بیشتری دارد در موقعیتها به «پاسخ درست» برسد. سیستم کلودمارک از یک معماری مشارکت برای کنترل این نوع هوش انسانی توزیع‌شده بهره‌می‌گیرد(Ibid).
اما واژه جمع‌ محوری توسط روزنامه نگاری با نام «جف هوو»مطرح‌شد تا نوعی مفهوم‌سازی از فرایند استفاده از منابع بیرونی مبتنی بر وب برای تولید محتوای رسانه‌ای، انجام وظایف جزئی و حتی ارائه راه‌حل هایی برای مسائل علمی با استفاده از دانش و تجربه جمعیتی که در اینترنت گردهم آمده‌اند باشد. جمع محوری در ساده‌ترین سطح خود، متکی بر محبوبیت وب‌سایت های به اشتراک‌گذاری چندرسانه‌ای مانند فلیکر و یوتیوب است تا نسل دوم وب‌سایت ها را ایجاد کند. همچنین نمونه‌هایی ازبنگاه های عکس و فیلم مبتنی بر وب هستند که نقش واسطه را میان تولید‌کنندگان آماتور محتوا و هرکس که خواهان استفاده از مطالب آنها است ایفا می‌کنند. این تولیدکنندگان آماتور غالباً دستمزدی برای کارشان نمی‌گیرند و درعوض به واسطه تأییدشدن از طرف دیگرانی که آنها را «انتخاب کرده‌اند» به نوعی عزّت‌نفس دست‌می‌یابند(Anderson, 2006:17).
درواقع این جمع محوری نوعی خیزش آماتورها است. به‌طور خاص دراین مورد عکاسان روزبه‌روز احساس تنگ‌شدن جایشان در وب‌سایت ها را می‌کنند چراکه بازارکار حرفه‌ای آنها در معرض خطر قرار‌گرفته‌است. درحالی‌که کیفیت تصاویر می‌تواند بسیار متفاوت باشد (و بعضاً صرفاً به درد بروشورها و وب‌سایت های کم‌ارزش بخورد) اما خریداران غالباً یا متوجه بدبودن کیفیت عکس‌های غیرحرفه‌ای نمی‌شوند و یا اساساً این موضوع برایشان اهمیت ندارد. در این راستا شرکت کانادایی کمبرینمدل جمع محوری را در دستورکار خود قرار داده است به این شکل که اعضای جمعیت مدنظر، ایده‌هایی را مطرح می‌کنند و سپس از خود جمع درباره آنها رأی‌گیری می‌شود تا در اینباره تصمیم بگیرند که کدام ایده‌ها را باید برای پیشرفت بیشتر مطرح‌نمود. این مدل نه‌ تنها منبع ایده‌ها و نوآوری‌ها را جمعیت موردنظر می‌داند بلکه همچنین از آنها برای گزینش ایده‌ای که موفق‌ترین خواهد‌بود استفاده‌می‌کند و می‌پذیرد که تصمیم جمع قویتر از هرگونه تصمیم فردی خواهدبود(Ibid).
اما در مواقعی که افراد به شکل مجزا عمل می‌کنند و نتیجه‌ای جمعی می‌گیرند از آن به فردمحوری جمعی تعبیر می‌‌‌شود. در وب، فردگرایی جمعی پیامد برچسب‌زنی شخصی اطلاعات و مطالب (هر چیزی که یک آدرس الکترونیکیدارد) برای استفاده فردی است. این برچسب‌زنی در یک محیط اجتماعی انجام‌می‌شود(محیطی اشتراکی که به روی دیگران هم بازاست) و کنش برچسب‌زنی توسط فردی که اطلاعات را مصرف می‌کند صورت‌می‌گیرد(VanderWal, 2005).
واندروال معتقد است ارزش فردگرایی جمعی مربوط به افرادی است که از واژگان مختص به خود برای افزودن معنایی عیان به اطلاعات مصرفی خود چه به عنوان کاربر و چه تولید‌کننده استفاده‌می‌کنند. با انباشت نتایج تولید فردگرایی جمعی، می‌توان دید که ارزش‌های افزوده چگونه ایجادمی‌شوند. وی اشاره‌می کند که ارزش فردگرایی جمعی ریشه در سه عنصر داده‌ای کلیدی دارد:‌ برچسب‌زنی شخصی، موردی که برچسب می‌خورد و برچسبی که به مورد مدنظر الصاق خواهدشد. درصورتیکه اگر دو مورد از سه عنصر در اختیار ‌باشد می‌توان عنصر سوم را پیداکرد. او مثالی از سایت دلیشس می‌زند که نشان‌می‌دهد اگر آدرس الکترونیک یک محتوا (مثل یک صفحه وب) مشخص باشد و برچسبی برای آن صفحه وب موجود باشد، افراد دیگری که از همین برچسب برای همان محتوا استفاده‌کرده‌اند قابل بازیابی هستند. این امر در وهله بعد به شکل بالقوه منجر به یافتن فرد دیگری خواهدشد که او هم از علایق مشابهی برخوردار ‌است یا دایره واژگان مشابهی دارد. از اینرو گروه‌هایی از افراد که دایره واژگان یکسانی دارند می‌توانند نوعی «فیلتر انسانی» برای یکدیگر باشند. خصلت کلیدی دیگر فردگرایی جمعی این است که برچسب‌ها دوباره و دوباره ایجاد می‌شوند لذا امکان معنا‌دارشدن گرایش‌های نوظهور وجود ‌دارد. آنچه باعث ایجاد فرصت برای تشخیص اطلاعات در هنگام انباشت برچسب‌ها می‌شود تعداد زیاد افراد مشارکت‌کننده است(Owen et al., 2006)
داده‌های عظیم: مقیاس گیج‌کننده پردازش داده‌ها، اقدامات جمع‌آوری داده‌ها و اقدام به تولید و مصرف حجم روزافزونی از داده‌ها از ویژگی های عصر اطلاعات و سومین مفهوم کلیدی وب 2 است. از اینرو در جهان وب 2، داده‌ها و زیادبودن آن حائز اهمیت بسیاری است. تنها، شرکت گوگل درحال‌حاضر پایگاه داده‌ای در اختیار دارد که حجم آن صدها پتابایت تخمین‌ زده‌می‌شود و هر روز ده ها ترابایت اطلاعات جدید به آن اضافه‌می‌شود. از اینرو برخی صاحب‌نظران هراس دارند که این «داده‌ای‌شدنمنجر به سقوط ما شود. تیم اوریلی در مقاله معروف خود درباره پیدایش وب 2 (2005) پیرامون ایفای نقش داده و مدیریت آن در شرکت هایی چون گوگل‌ صحبت کرده و معتقد‌است در این سرویس‌ها، «ارزش نرم‌افزار، نسبی است و به مقیاس و پویایی داده‌هایی که به دنبال مدیریت آنهاست بستگی دارد»(P:3). این شرکت‌ها از مدیریت پایگاه داده‌ای و شبکه‌سازی به عنوان امتیازات اصلی استفاده‌می‌کنند و قابلیت خود برای جمع‌آوری و مدیریت این داده‌ها را در یک مقیاس درونی توسعه‌ داده‌اند. بخش عمده این داده‌ها به‌صورت غیرمستقیم از کاربران جمع‌آوری‌شده و به عنوان اثر جانبی کاربرد روزمره سرویس‌های اینترنتی اصلی مثل گوگل، آمازون و ای‌بی از آن یاد‌می‌شود. این سرویسها در هر بار استفاده «یادگرفته‌می‌شوند». به عنوان مثال آمازون انتخاب های خرید کتاب شما را ثبت خواهد‌کرد و آنها را با میلیون‌ها انتخاب دیگران ترکیب‌می‌کند و سپس این داده‌ها را در اختیار خواهد‌گذاشت تا بتواند توصیه‌های هدفمندی ارائه‌دهد(Anderson, 2006:19).
از اینرو اندرسن(2006) این شرکت ها را انباشت‌گران دنباله‌داریمی‌نامد که «به افزایش خرد و دانش مصرف‌کننده از طریق مشاهده آنچه میلیون‌ها تن از آنان انجام‌داده‌اند» منجرمی‌شود (P:57). اما هرچند سرویس‌ها و خدمات وب 2 زندگی را آسان‌کرده‌اند و امروز نمی‌توان زندگی بدون گوگل متصورشد، یک جنبه تاریک‌تر هم وجوددارد. اینکه چه‌کسی مالک این داده‌ها است؟ روز به‌روز بیشتر پی‌می‌بریم که داده یک منبع است که می‌تواند هدف دوباره‌ای پیداکند، دوباره فرمت شود و مورد استفاده مجدد قرارگیرد. اما دغدغه‌های حریم خصوصی چه می‌شوند؟ مأموریت گوگل «سازماندهی اطلاعات جهان» است و این کار تا اندازه‌ای شامل «اطلاعات همه افراد» هم می‌شود(Miller, 2005, p. 1).
معماری مشارکتی: چهارمین ایده کلیدی وب دو مفهومی ریزبینانه است که منظور از آن چیزی بیش از ایده پردازی درباره همکوشی و یا محتوای کاربرسازنده می‌باشد. نکته کلیدی در درک این مفهوم این است که برای هر دو جز معماری و مشارکت اعتبار برابر قائل‌شویم. در سطح مبنایی‌تر، معماری مشارکتی زمانی اتفاق می افتد که شکل طراحی یک سرویس خاص مثلاً از طریق رفع موانع کاربرد باعث ارتقا و تسهیل مشارکت انبوه‌کاران شود. اما در سطح پیچیده‌تر، معماری مشارکتی زمانی رخ‌می‌دهد که استفاده معمول از یک کاربرد یا سرویس صورت‌گیرد و سرویس مربوط به خودی‌ِ خود شکل بهتری پیداکند. به‌ نظر می‌رسد این امر برای کاربر یک تأثیر جانبی استفاده از سرویس باشد اما در واقع سیستم، طراحی‌شده تا تعاملات کاربران را در نظر بگیرد و از آنها برای ارتقای خود استفاده‌کند مثل آنچه در جستجوی گوگل می‌بینیم. در مقاله اصیل تیم اوریلی (2005) این موضوع بدین شکل توضیح داده‌می‌شود که آنچه باعث ارایه پهنای باند و داده‌ها به دیگر کاربران می‌شود شبکه دانلودکنندگان است و لذا هر چه افراد بیشتری در کار مشارکت‌کنند منابع بیشتری برای دیگر کاربران در شبکه در اختیار خواهدبود و این سرویس خود به خود عملکرد بهتری خواهدداشت. (p:2).
مشارکت و بازبودن: پنجمین ایده اصلی وب 2 قدمتی به ‌‌اندازه مباحثات وب 2 دارد و ریشه‌های آن را باید در پیشرفت نرم‌افزارهای منبع باز جستجوکرد. این قبیل نرم‌افزارها و گروه‌های اجتماعی ای که از آنها استفاده‌می‌کنند خود را به‌گونه‌ای سازماندهی می‌نمایند که موانع پیشِ‌روی مشارکت برداشته‌شده و یک بازار واقعی برای ایده‌ها و پیشنهادهای تازه به‌وجودآید(O’REILLY, 2003:5). در سرویس‌های مبتنی بر وب به نظر می‌رسد موفق‌ترین آنهایی باشند که کاربرد ساده داشته مشارکت توده‌ای را تشویق‌ و معماری ای فراهم‌ کرده که می توانند باعث کاهش موانع مشارکت‌شوند. ایده مشارکت و باز بودن، فراتر از ایده نرم‌افزار منبع باز، کدهایی را برای توسعه‌دهندگان جهت تولید محتوا تمام کاربران می‌گشاید تا بتوانند داده‌ها را برای استفاده مجدد و ترکیب‌کردن در اختیار بگیرند. به‌طور خلاصه می‌توان‌ گفت این ایده‌ها ایجاد چیزی فراتر از یک فضای اطلاعاتی جهانی؛ که زاویه اجتماعی بیشتری دارد؛ را درنظر دارند. بر این اساس، همکوشی، ایفای نقش و تشکیل گروه اجتماعی، قاعده روز هستند، برداشتی است که مطابق آن برخی به شکل‌گیری یک «بافت اجتماعی» جدید در منظر چشم ما معتقد هستند. از اینرو محققان می‌توانند از رهگذر تفکیک بحث فناوری‌های وب (توسعه پیشروی وب) از کاربردها و خدمات جدیدتر آن (به عنوان یک نرم‌افزار اجتماعی) و تلاش برای درک جلوه‌ها و سازگاری این خدمات(ایده‌های بزرگ)آسان‌تر ازقبل، وب 2 را درک کرده و مطابق با کاربردهای استراتژیک رسانه‌های اجتماعی به کنشگری روی آورند. در حقیقت، تحلیل این بافت، چارچوب مفیدی برای درک اهمیت رسانه‌های جدیدتر پرطرفدار بویژه شبکه‌های اجتماعی مجازی در اختیار صاحب‌نظران خواهد‌گذاشت. طبقه بندی دامنه محدودی از سرویس های وب 2 در قالب جدول 2-2 می‌‌‌تواند راهگشا باشد.
جدول 2-2.: طبقه بندی سرویسهای جدید وب2 مبتنی بر عملکرد
نمونه خدمات
پیوند با ایده‌های محوری وب دو
سرویس‌ها
Professional networking:
http://www.siphs.com/aboutus.jsp
https://www.linkedin.com/
http://www.zoominfo.com/
Social networking:
www.myspace.com

                                                    .