55
17
3-5 روش و ابزار جمعآوری اطللاعات
سه متغیر اصلی این پژوهش شامل ازخودبیگانگی روانی، کیفیت دلبستگی به والدین و همسالان و خرابکاری میشوند که هر یک با ابزارهای خاص خود مورد اندازهگیری و آزمون قرار گرفتند.
3-5-1. پرسشنامۀ ازخودبیگانگی روانی
برای سنجش شرایط ازخودبیگانگی روانی از پرسشنامۀ بیگانگی اسرول (1969) برای سنجش بیگانگی سیاسی که توسط محسنیتبریزی (1370) ترجمه و اجرا شده بود، استفاده شد که پایایی و روایی آن مورد تأیید قرار گرفته است. این معرف‌ها، پس از تغییراتی جزئی منطبق با زیر عناصرهای ارائه شده توسط سیمن در مفهومپردازی که از هر 5 مقیاسِ احساس بیقدرتی، احساس بیهنجاری، احساس بیمعنایی، احساس انزوای اجتماعی و احساس تنفر از خویشتن در مقالۀ «در معنای ازخودبیگانگی» ارائه کرده است و مرتبط کردن آن با موضوعِ مورد مطالعه و تأیید استاد راهنما و مشاور، در قالب یک پرسشنامه شامل 53 سؤال تحت عنوان پرسشنامۀ ازخودبیگانگی روانی ملوین سیمن (1959) در اختیار پاسخگو قرار گرفت و از پاسخگو خواسته شد که نگرش خود را نسبت به سؤالات پرسشنامه که در یک مقیاس پنج قسمتی طیف لیکرت شامل کاملاً مخالف، مخالف، بینظر، موافق و کاملاً موافق، در اختیار داشتند، اعلام کنند. به آزمودنیها گفته شد که این پرسشنامه به منظور انجام یک کار پژوهشی است و تأثیری در وضعیت تحصیلی شما نخواهد داشت؛ ولی میتوان از نتایج آن در برنامهریزی آموزشی برای دانشآموزان استفاده کرد.
این پرسشنامه دارای 53 سؤال است که این 53 سؤال در 5 زیرمقیاس از شرایط ازخودبیگانگی روانی طبقهبندی شدند که در جدول 3-3. عنوان هر یک از این زیرمقیاسها، تعداد سؤال، شمارۀ سؤالات در پرسشنامه و شیوۀ نمرهگذاری آورده شدهاند.
شیوۀ نمرهگذاری آزمون از خودبیگانگی روانی
در مقیاس ازخودبیگانگی روانی (مؤلفههای سیمن) گزینهها بدین صورت نمرهگذاری میشوند.
کاملاً مخالف= 1 امتیاز، مخالف= 2 امتیاز، نظری ندارم= 3 امتیاز، موافق= 4 امتیاز، کاملاً موافق= 5 امتیاز.
برای به دست آوردن نمرۀ احساس بیقدرتی، احساس بیهنجاری، احساس بیمعنایی، احساس انزوای اجتماعی و احساس تنفر از خویشتن لازم است:
الف: نمرۀ عباراتی که شمارۀ آنها در زیر آورده شده است را معکوس کرده و
ب: سپس امتیاز عبارتهای مربوط به هر یک از زیرمقیاسها را با هم جمع کنید.
جدول 3-3. زیرمجموعههای پرسشنامۀ ازخودبیگانگی روانی
زیر مقیاسها
تعداد سؤالات
شمارۀ سؤالات
سؤالاتی که باید به صورت معکوس نمرهگذاری شوند
1
بی قدرتی
13
1، 3، 4، 7، 12، 18، 25، 27، 33، 38، 42، 49، 52
4، 25، 27
2
بی هنجاری

                                                    .