رشته حقوق

رویکرد شناختی رفتاری

دانلود پایان نامه

بیماری پارکینسون : نوعی اختلال تحلیلبرنده سیستم عصبیمرکزی در سالمندان است.علائم حرکتی این بیماری در نتیجه مرگ سلولهای تولیدکنندهدوپامین در منطقهای از مغز میانی به نام جسمخاکستری ایجاد میشود.علت این مرگ سلولی هنوز مشخص نیست (جانکوویک ،2008). علائم این بیماری برای اولین بار در سال ۱۸۱۷ میلادی توسط دانشمند بریتانیایی به نام دکتر جیمز پارکینسون شناسایی شد. وی نام این بیماری را “فلج‌ لرزان” نامید که امروزه آن را تحت عنوان بیماری پارکینسون می‌شناسند( لوییس و کنل ،2009).
شناخت رفتار درمانگری سالمندی: رویکرد شناختی رفتاری شامل ترکیبی از رویکرد شناختی ورویکرد رفتاری است.رویکرد شناختییا شناخت درمانی بریک دلیل منطقی نظری زمینه‌ای مبنی بر اینکه “عواطف ورفتار عمدتاً با شیوه‌ای که فرد دنیا را میسازد استوار است ” قرار دارد ودر آموزش رفتاری به مانند رفتاردرمانی بر رفتار آشکار تمرکز میشود وبه رفع علائم آن تاکید میگردد (کاپلان و سادوک2003).
نشانه مرضی در اصطلاح پزشکی به هرگونه انحراف از وضعیت کنش وری بهنجار گفته می‌شود که بیانگر اختلال روانی یا جسمانی است. در چارچوب نظریه‌های رواندرمانگری نیز به برخی ویژگیها گفته می‌شود که برای بیمار پریشانی ایجاد میکنندو می‌توانند با سایر نشانه‌های مرض هم ارتباط داشته باشند.
ادراک بیماری شامل اطلاعاتی در پنج بعد است: یعنی برچسب و علایم مربوط به بیماری (مانند، ماهیت یا باور در مورد علل مسبب آغاز خستگی و ضعف)، علت یا ادراک فرد در مورد طول مدت بیماری ، مدت زمان بیماری بر حسب این که حاد، دوره‌ای یا مزمن است، پیامدها و یافته‌های مورد انتظار فرد از بیماری برحسب اثرهای کنترل، اقتصادی، اجتماعی، روانی و جسمی، و مؤثر بودن درمان و بهبود (ادگار و اسکینر، 2003).
اختلال خواب : یک اصطلاح کلی برای طیف مختلفی از مشکلات خواب که یا در خلال خواب و یا قبل از خواب اتفاق می‌افتند از قبیل : بیخو ابی، وقفه تنفسی در خواب، نشانگان اکبوم، فزون خوابی، حمله خواب، کابوس یا بختک، اختلال وحشت زدگی در خواب، خواب گردی، خوابگویی و جز آن(نوبهار و وفایی،1385).
افسردگی: اختلالی است که در آن خلق و نیروی فرد کاسته شده و انسان به نقطه پریشانی می‌رسد. در چنین شرایطی «خود» ممکن است بی‌ارزش به نظر برسد و جهان معنای خود را از دست بدهد و احساس بدبختی، ناامیدی و بیچارگی در فرد پدید آید (فرجاد، محمد حسین، 1377).
اضطراب: تشویشی فراگیر، ناخوشایند ومبهم توام با دلواپسی است که با یک یا چند علامت جسمانی همراه است وعوامل محیطی آسیب زا وپر تنش میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند (کاپلان وسادوک 2007).
کنش اجتماعی : عبارت است از توانایی فرد در انجام کارهای روزمره، داشتن قدرت تصمیم‌گیری، احساس رضایت در انجام وظایف، احساس مفید بودن در زندگی و لذت بردن از فعالیت‌های روزمره (خمامی و همکاران،1389).
نشانههای جسمانی (هیپوکندریا): نگرانی مفرط درباره سلامت جسمانی به ویژه در فقدان هرگونه آسیب شناسی ارگانیک است. شخص مبتلا یه این اختلال معمولا بگونه مفرط از احساس بیماری با ابراز ناراحتیها یا دردهای متنوع بدون هیچ شواهدی مبنی بر کنش وری جسمانی نابهنجار همواره شکایت میکند. چنین افرادی معمولا از مطلع ساختن دیگران از شرایط خود لذت میبرند و بنظر می‌رسد در پی جلب توجه و دلسوزی دیگران نسبت به خود هستند. در همین راستا روان آزردگی خودبیمارپندارانه یک اختلال بدنی شکل است که با تفسیر نادرست علایم و احساسهای بدنی به منزله علایم و احساسهای مرضی مشخص میشود که احساس ترس یا مجاب شدگی نسبت به دچار شدن به یک بیماری جدی در فرد نتیجه این تفسیرهای نادرست علایم بنی است.
همبستههای شناختی : عبارتست از مموعه متغیرهایی که میتوانند در نحوه ادراک، یادگیری، یادسپاری و تفکر افراد درباره اطلاعات تاثیرگذار باشد (استرنبرگ، 1387).
حافظه روزمره : حافظهای است که اطلاعات مربوط به حوادث واقعی زندگی را در شرایط طبیعی در برمی گیرد(کوهن،1996؛ به نقل از زارع،1388).
توجه : نوعی تلاش ذهنی- بدنی روی محرک‌های محیطی است که بهمنظور ادراک هرچه بهتر و سریعتر آنها و سازگاری بهتر باشرایط انجام میشود. توجه در اختیار گرفتن یک فکر یا یک چیز از میان چندین فکر یاچندین چیز بوسیله ذهن، به شیوهای واضح و روشن که بنظر میرسد همزمان باهم رخ داده باشد(مارزی ، 1999).توجه دربرگیرنده همه اطلاعاتی است که از حافظه، ادراک و سایر فرایندهای شناختی دردسترس قرارداشته و امکان دستکاری آن فراهم است. توجه شامل توانایی ضابطهبندی اهداف و برنامههای عمل و تعقیب آنها به هنگام مواجهه با عوامل حواسپرتی است(تریک و همکاران، 1998).
توجه گزینشی : عبارتست از اینکه فرد انتخاب کند بهکدام محرک توجه کرده و کدام محرک را نادیده بگیرد. بانادیده گرفتن یا حداقل تاکید نکردن به برخی از محرکها،به طور خاص محرکهای برجسته مورد توجه قرار میگیرد. توجه متمرکز به برخی از از محرکهای اطلاعاتی، توانایی دستکاری آن محرکها را برای سایر فرایندهای شناختی مانند درک کلامی یا حل مسئله تقویت میکند
(یزدی، ).
توجه توزیع شده : عبارتست از اینکه فرد قادر است بهطور همزمان به بیش از یک تکلیف پرداخته و منابع توجه خود را بهصورت محتاطانه از یکی به دیگری، بهتناسب نیاز معطوف سازد( یزدی، ).
بازداری پاسخ : عبارت است از متوقف ساختن سریع یک رفتار در پاسخ به الزاما متغیر محیطی، یک کنش اجرایی و مولفهای اساسی از خود تنظیمی است(بارکلی ،1997، به نقل از نظیفی و همکاران، 1391). کنش اجرایی نیز به کنشهایی گفته می‌شود که وجه مشترک همه آنها مهار ارادی رفتارها، افکار و هیجانها است(نیگ ، 2006). بارکلی(2005)بازداری رفتاری را یک سازه چند بعدی که شامل سه فرایند بههم پیوسته می‌باشد مطرح کرده که عبارتند از:1- بازداری پاسخ غالب به یک رویداد، 2- متوقف نمودن پاسخ یا الگوی پاسخ جاری بهمنظور ایجاد فرصت درنگی که طی آن امکان تصمیمگیری وجود داشته باشد و 3- حفظ این دورهی درنگ( که امکان پاسخهای خود فرمان را فراهم میسازد) از طریق طرد یا نپرداختن به رویدادها و پاسخهای رقیب(کنترل تداخل) (نظیفی و همکاران، 1391).
رفتارهای مرتبط باسلامت: رفتارهای ارتقا دهنده سلامت عبارتند از هرگونه اقدامی که برای افزایش و یا نگهداری سطح سلامتی و خودشکوفایی فرد صورت میگیرد(ریچتر، مالکیوئز و شاو ؛ 1987).این رفتارها برالگوهای مثبت زندگی که باعث افزایش سطح سلامتی و کیفیت زندگی میگردند، تاکید میورزند(آکتون و مالتیوم ، 2000).
خودکارآمدی : عبارت است از قضاوتهایی درباره قابلیتها و صلاحیتهای شخصی فرد در سازماندهی و اجرای اعمال لازم برای نیل به انواع عملکرد مورد انتظار . در اصطلاح بندورا خود کارآمدی به باور شخص نسبت به اینکه میتواند رفتار لازم برای تولید یک پیامد مطلوب در یک موقعیت خاص را انجام دهد گفته می‌شود. در این معنا خودکارآمدی احساس کاملی از قابلیت شخصی، اثربخشی، توانمندی و قدرت رقم زدن پیامدهای مطلوب در فرد قلمداد می‌شود( کورسینی ، 2008 ).
1-7-1-17. کیفیت زندگی : برگنر ( 1992) ده بعد را برای ” کیفیت زندگی “معرفی می‌کند : 1- جسمانی 2- وضعیت کارکردی مانند تحرک و فعالیت جسمانی 3- فعالیت‌های نقش اشتغال، اداره خانه و خانواده 4- عملکرد اجتماعی، به عبارتی روابط شخصی و خصوصی، چگونگی تعاملات احتماعی 5- وضعیت عاطفی شامل اضطراب، استرس و افسردگی 6- دانش و فهم 7- خواب و استراحت 8- انرژی و نیروی زندگی 9- احساس سلامتی و 10- رضایت کلی از زندگی
فیلیپز( 2006)، دو رویکرد برای کیفیت زندگی ارائه می‌دهد : اولین و مهمترین رویکرد، رویکرد ذهنی است که ادراک فرد از زندگی را شامل می‌شود و دومین رویکرد، رویکرد عینی به کیفیت زندگی است که درآمد و شرایط زندگی را که در برگیرنده عوامل اجتماعی تاثیرگذار برکیفیت زندگی را شامل می‌شود .تعریف جدیدتر کیفیت زندگی را به صورت اختلاف بین سطح انتظارات انسان‌ها و سطح واقعیت‌ها عنوان می‌کنند که هرچه این اختلاف کمتر باشد کیفیت زندگی بالاتر است
عملکرد جنسی : هر عاملی که باعث اختلال در یک رابطه سالم زناشویی شود، تحت عنوان اختلال جنسی طبقه بندی می‌گردد. براساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات ذهنی- روانی اختلال عملکرد جنسی بعنوان اختلالی درچرخه پاسخ جنسی یا درد هنگام رابطه جنسی تعریف شده است( بایرامی و همکاران،1387) و سلامت جنسی عبارت است از حالتی از رفاه جسمی، عاطفی، روانی و اجتماعی مرتبط با تمایلات جنسی (سازمان بهداشت جهانی ،2002). اختلالات جنسی زنان (FSD) عبارت است از اختلال در میل، تحریک جنسی و درد هنگام آمیزش و همچنین مشکل در راه ارگاسم (جونز ، 2002). اختلالات جنسی در مردان(IIEF) عبارتست از اختلال در نعوظ، انزال و اختلال در میل جنسی (وین، کاواسی، نوویک ، 2007).
سازگاری اجتماعی: فرایند پیوسته‌ای است که درآن تجربیات یادگیری اجتماعی شخص، باعث ایجاد نیازهای روانی می‌گردد ونیز امکان کسب توانایی مهارت‌هایی را فراهم می‌سازد که ازآن طریق می‌توان به ارضای آن نیازها پرداخت(نیکتاش، 1379).
پیروی دارویی :عبارت است از میزان مطابقت یا عدم مطابقت رفتار افراد با توصیههای سلامتی یا درمانی(میتلر ،1997)
1-7-2 تعاریف عملیاتی متغیرها:
سالمندی:در این پژوهش به سالمندان 60 سال به بالا اطلاق شد که مبتلا به دمانس و آلزایمر و اختلال حافظه یا عقب ماندگی ذهنی و یا ناتوانی جسمانی شدید نبودند و تمایل به شرکت در جلسات شناخت- رفتاردرمانگری سالمندی را داشتند.

مطلب مشابه :  تغییرات فضایی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید