ب- مراحل تکامل بزرگسالی که شامل سه دوره است:‌
1- دوستی و صمیمیت در مقابل انزوا که از 19 سالگی تا 25 سالگی را برای آن در نظر گرفته‌اند.
2- دوره بازدهی در مقابل رکود و بی‌حوصلگی، 35 تا 50 سالگی می‌باشد.
3- تمامیت سن در مقابل یأس و ناامیدی که از 50 سالگی آغاز، تا پایان عمر ادامه دارد.
شخصی که به سن سالمندی می‌رسد می‌بایست تکالیف تکاملی این دوره را به انجام رسانده باشد. تکالیف تکاملی در مرحله کمال یافتگی در مقابل یأس و ناامیدی از نظر اریکسون عبارتند از:
1- قبول کاهش توانایی و محدودیت‌ها
2- تطابق با بازنشستگی
3- تطابق با تغییر الگوهای زندگی
4- قبول مرگ و نیستی همراه با آرامش (کزیر و ارب، 1987).
نظریه مرحله‌ای اریک اریکسون مبنایی برای تفکر نظامدار درباره تحول شخصیت در بزرگسالی شد. نظریه‌های مرحله‌ای به طور غیر مستقیم تحت تاثیر نظریه اریکسون قرار گرفته اند.
2-2-3-2-2. نظریه روبرت‌هاویگهرست :
رایتسمن (1994؛ به نقل از معتمدی، 1381) در کتاب تحول شخصیت بزرگسالان با ارائه شرح مختصری از نظریه‌ها ویگهرست به مقایسه نظریه او با نظریه اریکسون می‌پردازد، او می‌نویسد:‌
«هاویگهرست (1972)، به عنوان یک روانشناس پرورشی به این مفهوم توجه کرد که در تمام جوامع، ظاهراً برای انجام تکالیف مختلف زندگی، برنامه زمانبندی شده. روشی مطرح است (هویک ، هویر، 1982) او تکالیف تحولی ویژه خود را براساس ساختاری که در نظریه اریکسون مطرح بود توصیف کرد.
براساس نظریه‌هاویگهرست یک تکلیف تحولی در دوره معینی از زندگی، از ترکیب رسیدگی بدنی، فشار فرهنگی بوجود می‌آید. او برای هر دوره زندگی شش تا هشت تکلیف را توصیف کرد. نظریه‌هاویگهرست با نظریه اریکسون از این جهت که بر مبنای درجات سنی است شباهت دارد، یعنی در سن خاص رویدادهای زندگی معینی از فرد انتظار می‌رود.
شباهت بیشتر با نظریه اریکسون در اینست که‌هاویگهرست معتقد بود که وقتی این تکالیف انجام شوند، تحول مطمئن و پایداری را شکل می‌دهند. (هریک و هویر، 1982). یکی از مفیدترین جنبه‌های نظریه‌‌هاویگهرست این است که تمام افراد در طول دوره زندگی با تکالیف معینی مواجه می‌شوند.
البته مفاهیم مورد نظر‌هاویگهرست خیلی ساده مطرح شده‌اند (هریک و هویر، 1982).
به علاوه به نظر می‌رسد شبیه نظریه اریکسون،‌این نظریه در یک وضعیت معمولی و طبیعی مطرح شده است. مثلاً فرض شده است که تمامی افراد ازدواج کرده و صاحب فرزند می‌شوند. جدول 2-9 تکالیف تحولی مورد نظر‌هاویگهرست را در دوره بزرگسالی ارائه داده است. (معتمدی، 1381).
جدول 2-8 تکالیف تحولی مورد نظر‌هاویگهرست (تنها دوره بزرگسالی)
سن تکالیف تحولی
18 تا 30 سالگی 1- وارد شدن در یک شغل
2-انتخاب همسر
3- یادگیری نحوه زندگی با همسر

                                                    .