رودخانه ها

رودخانه ها

در اشکال 3-2 و 3-3 نمایی از حوضه آبریز رودخانه مرغک و موقعیت ایستگاههای هیدرومتری آن در محل امامزاده شفیع به عنوان ورودی رودخانه به دشت و ایستگاه کتمجان در محل ورودی به تالاب انزلی آورده شده است.
شکل3-1. موقعیت حوضه آبریز رودخانه مرغک در محدوده مطالعاتی فومنات
شکل3-2. تصاویری از ایستگاه های هیدرومتری کتمجان و امامزاده شفیع در رودخانه مرغک
3-2. داده های تحقیق
3-2-1.داده های مورد نیاز جهت ساختمدلهیدرولیکیرودخانهها
جهتساختمدلهیدرولیکیرودخانهتوسطمدلHEC-RASبهمشخصاتزیرنیازمیباشد:
مقاطععرضیرودخانه
ضریبزبریکانالاصلیودشتسیلابی
شرایطمرزیشبیه سازی
دبیسیلاب
3-2-1-1.مقاطععرضی رودخانه
اطلاعاتنقشهبرداریکهبرایتحلیلسیلابدشتنیازاست،شاملمقاطععرضیکانالاصلیوسیلابدشت هادرامتدادجریانمیباشد.ایناطلاعاتازنقشهبرداریصحرایییانقشه هایتوپوگرافیبهدستمیآید.ازآنجاکهبرایانجامتحلیلهایهیدرولیک،مقدارافتانرژیوتغییراتسرعتجریان لازماست،مرزهایجریانبایدبطوردقیقمعرفیشوند.هرچهتعدادمقاطععرضیکمتروفاصله مقاطعزیادباشد،برایارائهتحلیلمناسب،بیشتربهقضاوتمهندسینیازخواهدبود.
پروفیلسطحآب،بهصورتمنحنیاستکهازشیبکفکانالپیرویکردهودرمحاسبات پروفیلسطحآببهوسیلهیکسریخطوطمستقیمتقریبزدهمیشودوازاتصالرقومترازآبدر مقاطععرضیبهدستمیآید.بنابراینهرچهتعدادمقاطععرضیبیشترباشد،خطوطکوچکترو پروفیلسطحآببهواقعیت (منحنیالخطبودن)نزدیکترخواهدشد.اگرمقاطععرضیبهتعدادکافی وجودنداشتهباشد،پروفیلسطحآبممکناستباواقعیتتفاوتقابلملاحظهایداشتهباشد، خصوصاًدرنواحیکهتغییراتشیبناگهانیدرکانالوجوددارد.مطالعاتنشانمیدهدکهبرایشیب کمتر از 0004/0 فاصلهمقاطعبراییکسیلابدشتعریضبایدحداکثر800متر،برایشیببین 0004/0 تا 0006/0
حداکثرفاصلهمقاطع550متربودهوفاصلهمقاطعبه350متربرایشیبهایبزرگتر از 06/0درصدمحدودشود.برایمطالعاتتعیینحدبستروحریمماکزیمم،فاصلهعموماً150 متربرایرودخانه هایساماندهینشدهو600متربرایرودخانههایساماندهیشدهمیباشد.
اطلاعاتهندسیومقاطععرضیرودخانه هاازمقاطععرضیبرداشتشدهدرعملیات نقشهبرداریبدستآمدهاند. سپسواردمدلهیدرولیکیHEC-RASشدهودرتحلیلهیدرولیکی مورداستفادهقرارگرفتهاند، شکل (3-5) نمایش مقاطع عرضی در مدل را نشان می دهد.
شکل3-3. موقعیت مقاطع در بازه مورد مطالعه رودخانه مرغک در مدل هیدرولیکی HEC-RAS
3-2-1-2.ضریبزبری
ضریبزبریمانینگکلیهعواملمؤثردرمقاومتبستررودخانههاوکانالهادرمقابلجریانرا درخودمستترداردوشدتافتانرژیرادریکجریاننشانمیدهد. ضریبزبرییکیازمهمترینپارامترهایلازمبرایطراحیومحاسباتهیدرولیکیرودخانهها میباشدودرتخمیناینضریببایددقتزیادیانجامگیرد.راهمناسبدرتخمینصحیحتراین ضریبشناختعواملمؤثرازقبیلزبریبستر، نامنظمیسطحمقطع،پوششگیاهی،شکل مسیر(مستقیم،مارپیچی)،وجودموانعدرمسیرجریان،عمقودبیجریان،کهعلاوهبرتأثیردرافت طولیدرمسیرجریان،تاحدودیدربرگیرندهافتهایناشیازتغییرشکلجریان(افتموضعی)نیز میباشد.بااینحالروشهایمختلفیبرایبرآوردضریبزبریپیشنهادشدهاستکهشاملروش های زیرمیباشد:
روشمقایسهای
روشمستقیم
روشتحلیلی

Share