رشته حقوق

روایات تفسیری

دانلود پایان نامه

این نمودار براساس بررسی‌های انجام شده در روایات تفسیری بازیابی شده‌ی ابن‌الماهیار شکل گرفته است. بدین معنا که هر یک از روایات تفسیری را با توجه به مضمون و محتوای آن به یکی از کتب‌ ایشان نسبت داده‌ایم. و در این میان ممکن است یک روایت را به دو کتاب نسبت داده باشیم.
فصل سوم
گونه‌شناسی روایات تفسیری ابن‌الماهیار
گونه‌شناسی روایات تفسیری ابن‌الماهیار
همانطور که در قسمت کلیات در باب گونه‌شناسی، روایات تفسیری به شش دسته تقسیم شد؛ اکنون در این بخش، براساس تقسیم‌بندی قبلی، روایات تفسیری ابن‌الماهیار ذیل گونه‌های مشخص شده قرار داده می‌شود. لازم به ذکر است که در گونه‌شناسی روایات تفسیری این امکان نیز وجود دارد که یک روایت ذیل چند گونه قرار گیرد. به همین خاطر در بعضی موارد از تکرار روایت در گونه‌های بعدی پرهیز کرده و توضیح مربوطه را به پاورقی ارجاع داده‌ایم. به دلیل حجم زیاد روایات، هم‌مضمون بودن روایات در بسیاری از موارد و حجم صفحات توضیح اندکی در ذیل روایات با عنوان “بیان” ذکر کرده‌ایم که گویای ترجمه و مراد روایت است و از شرح تک تک روایات پرهیز کرده‌ایم امّا سعی شده عنوانی برای روایات هر دسته اتخاذ شود که مفهوم روایات را برساند. و این عنوان خود گویای نوع گونه روایت می‌باشد. و همچنین این مطلب، که چرا هر روایات در این بخش ذکر شده است. و در آخر فصل شرح کوتاهی نسبت به محتوای روایات ابن‌الماهیار و آموزۀ دریافتی روایات او ذکر کرده‌ایم.
روایات آیه/سوره شناخت
در مجموع 133روایت از روایات تفسیری ابن‌الماهیار به آگاهی‌های مرتبط یا متناسب با سوره‌های قرآن اختصاص دارد که از آنها به گونۀ سوره شناخت یاد می‌کنیم. این موارد به نمونه‌های ذیل قابل تقسیم است:
فضائل سوره، زمینه‌های تاریخی/داستانی نزول آیه، شأن نزول آیه، سبب نزول.
لازم به ذکر است که شرح اندکی نسبت به بعضی از روایات در ذیل آنها آورده شده است که گویای مفهوم و مراد روایت باشد.
فضائل سوره
فضیلت سوره توحید: برابری ختم سوره توحید با ختم قرآن
561ـ … قَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ إِنَّمَا مَثَلُکَ مَثَلُ‏  قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ  فَإِنَّ مَنْ قَرَأَهَا مَرَّهً فَکَأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ قَرَأَهَا مَرَّتَیْنِ فَکَأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَیِ الْقُرْآنِ وَ مَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَکَأَنَّمَا قَرَأَ الْقُرْآنَ کُلَّهُ وَ کَذَلِکَ أَنْتَ مَنْ أَحَبَّکَ بِقَلْبِهِ کَانَ لَهُ ثُلُثُ ثَوَابِ الْعِبَادِ وَ مَنْ أَحَبَّکَ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ کَانَ لَهُ ثُلُثَا ثَوَابِ الْعِبَادِ وَ مَنْ أَحَبَّکَ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ وَ یَدِهِ کَانَ لَهُ ثَوَابُ الْعِبَادِ أَجْمَعَ.
562ـ … قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ‏ مَنْ قَرَأَ  قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ  مَرَّهً فَکَأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ قَرَأَهَا مَرَّتَیْنِ فَکَأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَیِ الْقُرْآنِ وَ مَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثاً فَکَأَنَّمَا قَرَأَ الْقُرْآنَ کُلَّهُ وَ کَذَلِکَ مَنْ أَحَبَّ عَلِیّاً بِقَلْبِهِ أَعْطَاهُ اللَّهُ ثُلُثَ ثَوَابِ هَذِهِ الْأُمَّهِ وَ مَنْ أَحَبَّهُ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ أَعْطَاهُ اللَّهُ ثَوَابَ ثُلُثَیْ هَذِهِ الْأُمَّهِ وَ مَنْ أَحَبَّهُ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ وَ یَدِهِ أَعْطَاهُ اللَّهُ ثَوَابَ هَذِهِ الْأُمَّهِ کُلِّهَا.
563ـ … عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ‏ یَا عَلِیُّ إِنَّ فِیکَ مَثَلًا مِنْ‏  قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ  مَنْ قَرَأَهَا مَرَّهً فَقَدْ قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ قَرَأَهَا مَرَّتَیْنِ فَقَدْ قَرَأَ ثُلُثَیِ الْقُرْآنِ وَ مَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثاً فَقَدْ قَرَأَ الْقُرْآنَ کُلَّهُ یَا عَلِیُّ وَ مَنْ أَحَبَّکَ بِقَلْبِهِ کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ ثُلُثِ هَذِهِ الْأُمَّهِ وَ مَنْ أَحَبَّکَ بِقَلْبِهِ وَ أَعَانَکَ بِلِسَانِهِ کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ ثُلُثَیْ هَذِهِ الْأُمَّهِ وَ مَنْ أَحَبَّکَ بِقَلْبِهِ وَ أَعَانَکَ بِلِسَانِهِ وَ نَصَرَکَ بِسَیْفِهِ کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ هَذِهِ الْأُمَّهِ.
بیان: در روایت اول پیامبر ثواب سه بار یاد کردن امام علی را توسط مردم به ثواب خواندن سه بار سوره توحید تشبیه نموده است و در ادامه هم ثواب مراحل سه گانه دوست داشتن امام علی را بیان کرده‌اند که هر کس ایشان را به قلب دوست داشته باشد یک سوم ثواب مسلمین و اگر با قلب دوست داشته باشد و با زبان یاری کند دو سوم ثواب این امت و اگر قلباً دوست داشته باشد و با زبان و عمل یاری کند تمام اجر امت اسلام را می‌برد.
مراد از عبارت « وَ نَصَرَکَ بِسَیْفِهِ » در روایت سوم همان یاری کردن امام از راه عمل به صالحات است و در واقع نوعی کنایه است. البته می تواند در مقطعی از زمان حضور ایشان هم حقیقت باشد و به ظاهر لفظ عمل کرد. ولی در زمان حال که ایشان حضور فیزیکی ندارند، معنای کنایی سزاوارتر است.
فضیلت سوره محمد: پیروزی/ برتری بر دشمنان
343ـ … عَنِ الْأَصْبَغِ عَنْ عَلِیٍّ أَنَّهُ قَالَ: سُورَهُ مُحَمَّدٍ … .
344ـ … عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ قَالَ‏ سُورَهُ مُحَمَّدٍ … .

مطلب مشابه :  توسعه اقتصادی و اجتماعی

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید