رشته حقوق

رستم و اسفندیار

دانلود پایان نامه

از خواب کودکان پریشانمان» (همان، ص 843).
نمونه های دیگری از این واژه استفاه شده است :
صفحه 24، صفحه ی 634، صفحه 1041، صفحه 1089، صفحه 1090، صفحه ی 1091، صفحه ی 1245، صفحه ی 1692 و صفحه ی 1932.

6-1-4-4- سیمرغ
«سیمرغ»پرنده ای است افسانه ای، که بدان «عنقا»نیز می گویند.«در اوستا از سیمرغ با نام موغوسئن» یاد شده و بخش دوم این نام در پهلوی با تغییری اندک به نام «سین» و در فارسی دری با نام «سی» رفته است. «سئن»دراوستا به معنای شاهین و در آثار آیینی زردشتی از این پرنده ی اسطوره ای به نام «عقاب» و «ارغن» نیز یاد شده که با سیمرغ افسانه ای شاهنامه همانندهای بسیاری دارد و بخش نخست موغوسئن همان مرغ است». (هینلز، 1383، ص 439).
این مرغ اهورایی با هوشمندی و توانایی که داشته، نمادی بوده است از رهبری، که هم قلمرو ادبیات حماسی فارسی ازجمله شاهنامه و هم درادبیات عرفانی به ویژه در منطق الطیر فریدالدین عطار،جایگاهی والا به خود اختصاص داده است. از نظر اعتقاد آئین اوستایی ایرانیان باستان، برای درختی که سیمرغ بر شاخه ی آن می نشیند، خواص دارویی قائل بوده و برگ های آن درخت را شفابخش می دانستند. به علاوه معتقد بودند اگر کسی پر یا استخوان او را به همراه داشته باشد، هیچ کس نمی تواند وی را از پای در آورد وهر گاه پر این مرغ را آتش زنند، فوراً حاضر می شود.
در روایت های اساطیری این مرغ دارای صفات انسانی، شامل :سخن گفتن، چاره گری و طبابت است. آشیان مرغ در البرز،کوه اسطوره ای است و در آثار زردشتی، بر فراز درختی در میانه ی دریای فراخکرد است که در بردارنده ی تخمه ی همه ی رستنی هاست. هنگامی که از درخت بر می خیزد، هزار شاخه ار درخت می رود و هرگاه سیمرغ بر این درخت می نشیند، هزار شاخه ی درخت می شکند و با پراکنده شدن تخمه ها، گیاهان مختلف می رویند.
او یاور دودمان نریم است. همان پرنده ای است که در البرز کوه، زال را می پرورد، زالی که به خاطر سفیدی موی سر، از طرف پدر به البرز کوه آورده می شود. یک بارنیزدرهنگام زادن رودابه درنقش طبیب،به یاری آن ها می آید و با مدهوش کردن رودابه به وسیله ی «می»رستم را از پهلوی رودابه، بیرون می آورد.بعد از آن، با دارویی که با هم در می آمیزند و با مالیدن پرخود بر روی زخم رودابه، درد زخم بیمار را برطرف می کند.
او بار دیگردر نبرد رستم و اسفندیار در نقش چاره گر ظاهر می شو و نخست از رستم می خواهد، به علّت شومی این کار از نبرد با اسفندیار بپرهیز و هنگامی که اسفندیار بپرهیزد و هنگامی اسفندیار سرسختی می کند، رستم را با خود به کرانه ی دریایی دور می برد و به دستور او، رستم تیری از شاخه گز می سازد و به وسیله ی همین تیر اسفندیار را از پای در می آورد.
اسفندیار نیز در خوان پنجم خود، سیمرغ را از پای در می آورد که البته با سیمرغ که یاری گر خاندان نریم بوده است، تفاوت دارد و آن را اهریمن دانسته اند.
«تئودور نولدکه»، هنگام صحبت از سیمرغی که زال را پرورش داد، می نویسد : «یک چنین مرغی که مخصوصاً از عالم اهریمن است، در جنگ با اسفندیار نیز پیدا می شود.» (نولدکه، 1379، ص 43).
در تورات از آفرینش پرنده ای بالدار بر سطح طبقه ی فضای آسمان سخن رفته است. به نظر الیاده توانایی پرواز و بال داشتن، بیان رمزی برتر بودن از مقتضیات بشری و دست یافتن به واقعیّات غایی است. در میان پرندگان سیمرغ از سیمای قدسی و اساطیری درخشان تری برخوردار است.
در روایات مزدیسنی سیمرغ،پرنده ی پستاندار بر فراز درخت بسیارتخمه میان دریای فراخکرد آشیان دارد و با پرواز خود سبب فرو ریختن تخم درخت در آب دریای فراخکرد می شود. (زمردی، 1383، ص 219).
سیمرغ در روایات اساطیری- عرفانی ما سلطان پرندگان و نماد ذات خداوند است. در منطق الطّیر سی مرغ به ذات خورشیدی سیمرغ متصل گشته و تبدیل به وجودی واحد می گردند که این نمایش قدسی نمودار اسطوره ای رجوع به اصل، مرگ آیینی و مردن پیش از مرگ است. ناپیدایی و تنهایی سیمرغ نیز دستاویزی برای تمثیل ذات خداوند به اوست.
همان طور که گفته شد، زال به وسیله ی سیمرغ پرورده شد. دایگی و پرورش زال به وسیله ی سیمرغ و پرورش فریدون توسط گاو از مظاهر توتم پرستی در شاهنامه است.
از مظاهر دیگر توتم پرستی در باب سیمرغ اشاره به پر و فرّ پر آن است. از این رو در رزم رستم و اسفندیار پر سیمرغ به کار می آید و به واسطه ی آن زخم های رستم و رخش مداوا می ردد.
«دینکرد نیز گزارش کاملی از ویژگی های پر و ارغن (سیمرغ) می دهد و خاطر نشان می سازد که با مالیدن آن بر آغوش شاه، فرّ کیانی به او باز می گردد.
«کویاجی» به دلیل رابطه ی زال و رستم با سیمرغ و پر او، سیمرغ را فرشته ی نگاهبان یا توتم سکا (سیستان) می داند.» (رزمجو، 1383، ص 353).
سیمرغ پرنده ای عجیب و شگفت انگیز است که در ادبیات فارسی سازنده ی مفاهیم و مضامین نغزی شده است. چنان که گفته شد درکتاب پردازش عطار استعاره از ذات خداوند است و از سیمرغ شدن سی مرغ، مفهوم رسیدن به ذات خداوند را مدنظر داشته است.

مطلب مشابه :  نهادهای قانونی تضمین کننده ثمن علیرغم انتقال مالکیت مبیع

برای دانلود متن کامل فایل این  پایان نامه می توانید  اینجا کلیک کنید